«Kόκκινο πανί» η επίσκεψη Mπους

Τρεις ημέρες προτού ο Αμερικανός πρόεδρος επισκεφθεί τη Μόσχα για να
παραστεί στον εορτασμό της 60ής επετείου τής επικράτησης της Σοβιετικής Ένωσης
επί της ναζιστικής Γερμανίας, ο Τζορτζ Μπους βρίσκεται στο επίκεντρο μιας
σφοδρής ιστορικής διαμάχης που έχει ξεσπάσει μεταξύ της Ρωσίας και των
Δημοκρατιών της Βαλτικής, οι οποίες βρίσκονταν υπό την κατοχή της Σοβιετικής Ένωσης.

Συνάντηση κορυφής ΗΠΑ – Ρωσίας θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Δευτέρα, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους θα παραστεί στην πανηγυρική παρέλαση για τον εορτασμό των 60 χρόνων από την επικράτηση της Ρωσίας επί της ναζιστικής Γερμανίας. Ήδη όμως, οι σχέσεις Μπους – Πούτιν έχουν δηλητηριαστεί… Στη φωτογραφία, από τις πρόβες για τη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία της Μόσχας, με τις σημαίες του Κόκκινου Στρατού

Τη δυσαρέσκεια του Κρεμλίνου έχει προκαλέσει η απόφαση του Αμερικανού προέδρου
να συνδυάσει την επίσκεψή του στη Μόσχα με περιοδεία «προώθησης της
δημοκρατίας» σε δύο χώρες τις οποίες το Κρεμλίνο θεωρεί «εχθρικές» προς τη
Μόσχα: τη Γεωργία και τη Λετονία. Σημειώνεται πως σταθμοί της νέας ευρωπαϊκής
περιοδείας του Μπους θα είναι πρώτα η Ολλανδία, έπειτα η Λετονία, η Ρωσία και
τέλος η Γεωργία.

H απόφαση του Τζορτζ Μπους να παραστεί, μαζί με 50 ξένους ηγέτες, στη
θεαματική στρατιωτική παρέλαση που θα πραγματοποιηθεί στην Κόκκινη Πλατεία της
Μόσχας τη Δευτέρα 9 Μαΐου, είχε θεωρηθεί επιτυχία για τον Ρώσο πρόεδρο
Βλαντίμιρ Πούτιν, τον οποίο προσφάτως η Ουάσιγκτον επέκρινε για οπισθοχώρηση
σε θέματα δημοκρατικής μεταρρύθμισης και επιστροφή στον αυταρχισμό.

Ευθυγράμμιση

Ο Αμερικανός πρόεδρος όμως δυσαρέστησε ιδιαίτερα το Κρεμλίνο, καθ’ ότι όχι
μόνο έδειξε ότι θα εκμεταλλευθεί αυτήν την ευκαιρία για να επαναλάβει το
μήνυμά του περί «εξάπλωσης της δημοκρατίας παγκοσμίως» σε χώρες που πλέον
έχουν πολύ κακές σχέσεις με τη Μόσχα, αλλά επίσης ευθυγραμμίστηκε με τη θέση
της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας εναντίον της Ρωσίας, σε μια
διαμάχη κορυφαίας σημασίας για τη Μόσχα.

H διαμάχη αυτή αφορά το τέλος αυτού που η Ρωσία ονομάζει Μεγάλο Πατριωτικό
Πόλεμο εναντίον των δυνάμεων της ναζιστικής Γερμανίας. Σύμφωνα με τη Μόσχα, το
τέλος αυτού του πολέμου, που στοίχισε τη ζωή 27 εκατομμυρίων Ρώσων στρατιωτών
και αμάχων, σηματοδότησε τη νίκη του τιμημένου Κόκκινου Στρατού και την
απελευθέρωση μεγάλων τμημάτων της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης από τη
ναζιστική τυραννία. Οι χώρες της Βαλτικής όμως, καθώς και άλλες
ανατολικοευρωπαϊκές χώρες όπως η Πολωνία, αντιμετωπίζουν το τέλος του B’
Παγκοσμίου Πολέμου ώς την αρχή περίπου μισού αιώνα σοβιετικής κατοχής που τους
επέβαλε ο Κόκκινος Στρατός – κάτι που η Μόσχα θεωρεί εσχάτη προδοσία και
φιλοναζισμό. Σε επιστολή που έστειλε στην πρόεδρο της Λετονίας, ο Μπους
εξέφρασε την υποστήριξή του στη θέση που λαμβάνουν στη διαμάχη οι χώρες της
Βαλτικής, τονίζοντας πως «καταλαβαίνει και σέβεται» την απόφαση των προέδρων
της Εσθονίας και της Λιθουανίας να μποϊκοτάρουν τους εορτασμούς της 9ης Μαΐου
στη Μόσχα.

Ικανοποίηση

Σε χθεσινή συνέντευξή της, η πρόεδρος της Λετονίας Βάιρα Βίκε – Φραϊμπέργκα
εξέφρασε την ικανοποίηση της Λετονίας για την αμερικανική προσπάθεια να πιέσει
τη Μόσχα «να παραδεχθεί την παράνομη και αδικαιολόγητη κατοχή της στις χώρες
της Βαλτικής», ενώ και ο Αμερικανός σύμβουλος για θέματα Εθνικής Ασφάλειας
Στίβεν Χάντλεϊ υπαινίχθηκε ότι «θα ήταν καλύτερα» εάν η Μόσχα καταδίκαζε τη
σοβιετική κατοχή των χωρών της Βαλτικής και μεγάλου τμήματος της Ανατολικής
Ευρώπης.

«Δεν ήταν κατοχή. Ήταν συμφωνία»

« H ΣΙΟΒΕΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ » δεν κατέλαβε τις χώρες της Βαλτικής κατά τη
διάρκεια του B’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα στρατεύματά της εισέβαλαν στις χώρες
αυτές με τη συμφωνία των νόμιμων καθεστώτων τους», τόνισε ο Σεργκέι
Γιαστρεζέμπσκι, αρμόδιος για τις σχέσεις του Κρεμλίνου με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Ρώσος αξιωματούχος απάντησε με αυτόν τον τρόπο στις δηλώσεις τού
αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Γκίντερ Φερχόιγκεν, ο οποίος ζήτησε από
τη Ρωσία να παραδεχθεί, αν θέλει να διατηρήσει καλές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή
Ένωση, πως η Σοβιετική Ένωση κατέλαβε παρανόμως τις χώρες της Βαλτικής.

«Ακατάλληλη στιγμή»

«Δεν υπήρξε κατοχή. Ήταν η εποχή των συμφωνιών με τα καθεστώτα των χωρών της
Βαλτικής που είχαν εκλεγεί νόμιμα», τόνισε ο Γιαστρεζέμπσκι. «Θα συμβούλευα
αυτούς που επιθυμούν να αναπτύξουν εποικοδομητικές σχέσεις με τη Ρωσία να
αφήσουν τις αναλύσεις για τους ιστορικούς και τους ειδικούς και να μη συνδέουν
τις ιστορικές φοβίες και προκαταλήψεις με τις σημερινές σχέσεις της Ρωσίας με
την Ευρωπαϊκή Ένωση», είπε χαρακτηριστικά.

Ο Γιαστρεζέμπσκι υπογράμμισε πως οι δηλώσεις του Φερχόιγκεν «έγιναν σε μια
ακατάλληλη στιγμή, την παραμονή μιας μεγάλης ιστορικής επετείου», αυτής των 60
χρόνων από τη νίκη κατά των Γερμανών.