Tο μεγάλο των Συντηρητικών χάσμα

H πολιτική κατάσταση στη Βρετανία επιβεβαιώνει αυτό που λένε όσοι ξέρουν τα
πράγματα σε βάθος: μετά το τέλος της εποχής της Μάργκαρετ Θάτσερ και του
Ρόναλντ Ρίγκαν, άλλο είναι οι Συντηρητικοί της Βρετανίας και άλλο οι
Συντηρητικοί της Αμερικής. H ιδεολογική απόκλιση ανάμεσά τους μεγαλώνει.

O ηγέτης των Βρετανών Συντηρητικών Μάικλ Χάουαρντ

Τα κοινωνικά ζητήματα, τα οποία αποδείχτηκαν αποφασιστικής σημασίας για την
επιτυχία του προέδρου Μπους στις ΗΠΑ, έχουν μικρή απήχηση στη Βρετανία.
Αντίθετα με τον Τζορτζ Μπους, ο αρχηγός των Βρετανών Συντηρητικών Μάικλ
Χάουαρντ δεν χρησιμοποιεί ζητήματα, όπως οι αμβλώσεις και ο γάμος των
ομοφυλοφίλων, για να προσελκύσει με αυτά τους εργάτες και τους ψηφοφόρους της
μεσαίας τάξης. Σχεδόν όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Χάουαρντ οδηγεί το
κόμμα του στην τρίτη συνεχή εκλογική ήττα, στις 5 Μαΐου. Γιατί; «Ο Τόνι Μπλερ
έχει μετατοπίσει το Εργατικό Κόμμα στο κέντρο, σαν ένα πολυσυλλεκτικό πολιτικό
κόμμα», λέει ο Άντονι Κινγκ, καθηγητής Δημόσιας Διοίκησης στο Πανεπιστήμιο του
Έσεξ. «Και ένα από τα προβλήματα του Χάουαρντ είναι ότι ούτε αυτός, ούτε άλλη
προσωπικότητα των Συντηρητικών έχει ξεκάθαρο όραμα για τις θέσεις που πρέπει
να έχει το Συντηρητικό Κόμμα».

Φθίνει. Από πολλές απόψεις, το Συντηρητικό Κόμμα, μετά την εποχή της
Μάργκαρετ Θάτσερ, μοιάζει με το Δημοκρατικό Κόμμα, μετά την εποχή του Μπιλ
Κλίντον. Καθένα από τα δύο αγωνίζεται να βρει ένα καθοριστικό ιδεολογικό
στίγμα, μπροστά σε ένα εκλογικό σώμα που μεταβάλλεται και με υποστήριξη που
φθίνει συνεχώς. Ο Μπλερ πρόλαβε και κατέλαβε το κέντρο σε ζητήματα, όπως η
φορολογία, η εγκληματικότητα, η μετανάστευση και το Ιράκ, αφήνοντας στον
Χάουαρντ ελάχιστο περιθώριο ελιγμών, για να τα καταφέρει να πείσει τους
ψηφοφόρους να καταψηφίσουν τους Εργατικούς μέχρι την προσεχή Πέμπτη. Ο
Χάουαρντ, όπως πολλοί Συντηρητικοί, στήριξε τον πόλεμο κατά του Ιράκ στο
Κοινοβούλιο, περιπλέκοντας έτσι κάθε δυνατότητα εκμετάλλευσης αυτού που πολλά
στελέχη των Εργατικών θεωρούν ότι είναι το ασθενέστερο σημείο του Μπλερ.

H μετατόπιση του Τόνι Μπλερ προς το Κέντρο απομάκρυνε ακόμα περισσότερο τους Βρετανούς Συντηρητικούς από τους Συντηρητικούς του Τζορτζ Μπους

Προγράμματα. Στη Βρετανία, όπως κατέστη σαφές μετά την αποχώρηση της
Θάτσερ, υπάρχει πολύ μεγαλύτερη «όρεξη» από ό,τι στις ΗΠΑ για κυβερνητικά και
κοινωνικά προγράμματα – κάτι που περιορίζει τη δυνατότητα των Συντηρητικών να
προβάλλουν τις παραδοσιακές θέσεις τους για περικοπή των κρατικών δαπανών και
τη μείωση της φορολογίας.

Το μοναδικό που βρήκαν να προτείνουν οι Συντηρητικοί, επισημαίνει ο Τόνι
Τράβερς, πολιτικός αναλυτής στην Οικονομική Σχολή του Λονδίνου, ήταν να
περικοπούν μόλις 4 δισεκατομμύρια στερλίνες από τον προϋπολογισμό, ύψους 450
δισεκατομμυρίων στερλινών που παρουσίασαν οι Εργατικοί – κάτι που η εφημερίδα
«Sun» χαρακτήρισε ως «αξιοθρήνητο».

Ο Μπλερ δεξιά από το κέντρο

«Ένα από τα μόνιμα προβλήματα που προκάλεσε ο Μπλερ στους Συντηρητικούς είναι
ότι τα κατάφερε να τοποθετηθεί ακριβώς λίγο πιο δεξιά από το κέντρο του
βρετανικού πολιτικού φάσματος, σε ένα κόμμα που τείνει να είναι στα αριστερά
του πολιτικού κέντρου», λέει ο Τράβερς. «Δεν είναι σαν την περίπτωση του Κέρι
και του Μπους, που τους χώριζε ένα τεράστιο κενό στον τρόπο με τον οποίο
έβλεπαν τον κόσμο». Ο Τράβερς υποστηρίζει ότι οι Συντηρητικοί δεν τα κατάφεραν
να παρακολουθήσουν τις κοινωνικές αλλαγές που σάρωσαν τη Βρετανία τα τελευταία
30 χρόνια, καθώς αυτή εξελισσόταν από μια «μάλλον καταπιεσμένη» σε μια σαφώς
πιο φιλελεύθερη κοινωνία. Το Συντηρητικό Κόμμα εξακολουθεί να δυσκολεύεται να
βρει τη θέση του σε αυτόν τον κόσμο.

«Δεν μπορείς να ζεις στη Βρετανία και να θες να ανεβείς σε ένα συντηρητικό
τρένο από την Αμερική», λέει ο Στάνλεϊ Γκρίνμπεργκ, Δημοκρατικός εκλογολόγος
που συμβουλεύει τους Εργατικούς.

Επιμέλεια: Ρούσσος Βρανάς