O εκκεντρικός επαναστάτης

Σταματούσε την κυκλοφορία στην Πέμπτη Λεωφόρο της Νέας Υόρκης, όπως οι
Μπιτλς ή η Μέριλιν Μονρόε. Θα μπορούσε να γίνει πρόεδρος του Ισραήλ ή να
παίζει βιολί στο «Κάρνεγκι Χολ», αλλά ήταν σχεδόν αποκλειστικά απασχολημένος
με το να σκέφτεται!

Ένα φιλάκι. Πέθανε το 1955, όμως ο Άλμπερτ Αϊνστάιν παραμένει ο σπουδαιότερος επιστήμονας της σύγχρονης εποχής

Σήμερα, μισόν αιώνα από τον θάνατο του Άλμπερτ Αϊνστάιν – στις 18 Απριλίου
1955 – η ατίθαση λευκή χαίτη και το πεσμένο μουστάκι του εξακολουθούν να
συμβολίζουν τη μεγαλοφυΐα. Ο Αϊνστάιν παραμένει ο σπουδαιότερος επιστήμονας
της σύγχρονης εποχής. Πανεπιστήμια σε όλον τον κόσμο τιμούν φέτος την 100ή
επέτειο της δημοσίευσης, το 1905, των πέντε επιστημονικών διατριβών του, που
άλλαξαν θεμελιωδώς τον τρόπο με τον οποίον αντιλαμβανόμαστε τον χώρο, τον
χρόνο, το φως και την ύλη! Και μόνον ο ίδιος κατόρθωσε να ξεπεράσει τον εαυτό
του, περίπου μία δεκαετία αργότερα, διατυπώνοντας τη θεωρία της γενικής
σχετικότητας.

Μολονότι γεννήθηκε σε μια εποχή κατά την οποίαν τις άμαξες έσερναν ακόμα
άλογα, οι ιδέες του προκάλεσαν μια εντυπωσιακή τεχνολογική επανάσταση, που
επέφερε μέσα σ’ έναν αιώνα περισσότερες αλλαγές απ’ όσες είχαν σημειωθεί τις
δύο προηγούμενες χιλιετίες! Ηλεκτρονικοί υπολογιστές, δορυφόροι,
τηλεπικοινωνία, λέιζερ, τηλεόραση και πυρηνική ενέργεια – και πυρηνικές βόμβες
-, όλα τούτα ανακαλύφθηκαν επειδή ο Αϊνστάιν προχώρησε πέρα από την
επιφανειακή πραγματικότητα· για να εμφανίσει από κάτω μία άλλη, πολύ πιο
περίπλοκη, βασισμένη πάντοτε στις πρωτότυπες θεωρίες και στους νόμους του.

Υπέρ-θεωρία

Παράλληλα, ξεκίνησε μια διανοητική αναζήτηση για τον έναν και μοναδικό νόμο
που κυβερνά το Σύμπαν. Όπως είχε δηλώσει ο Αϊνστάιν, μια τέτοια ενοποιημένη
υπέρ-θεωρία των πάντων, η οποία δεν έχει ακόμη διατυπωθεί, θα μας έδινε τη
δυνατότητα «να διαβάσουμε το μυαλό του Θεού». «Είμαστε μια διαφορετική ράτσα
ανθρώπων απ’ ό,τι ήμασταν πριν από έναν αιώνα, εντελώς διαφορετική, εξαιτίας
του Αϊνστάιν», λέει ο αστροφυσικός Μάικλ Σάρα τού Αμερικανικού Μουσείου
Φυσικής Ιστορίας.

Υπάρχουν όμως άλλα στοιχεία, που κάνουν τον Αϊνστάιν να υπερβαίνει την απλή
μεγαλοφυΐα και να αποτελεί ένα «εικόνισμα» του πολιτισμού μας. Διέφυγε από τη
Γερμανία του Χίτλερ και αφιέρωσε το υπόλοιπο τη ζωής του στην υπόθεση της
ειρήνης και του ανθρωπισμού. Χρησιμοποίησε τη φήμη του, για να καταφερθεί
εναντίον του φασισμού και της φυλετικής προκατάληψης. Όταν πέθανε, σε ηλικία
76 χρόνων, ο φάκελός του στο FBI περιλάμβανε 1.400 σελίδες.

O έρωτας

Οι επιστολές του Άλμπερτ Αϊνστάιν αποκαλύπτουν μια ταραχώδη προσωπική ζωή.
Παντρεύτηκε δύο φορές και ήταν μάλλον αδιάφορος απέναντι στα παιδιά του, ενώ
είχε εμμονή με τη Φυσική. Ωστόσο γοήτευε ερωμένες και θαυμάστριες, με ποίηση
και εκδρομές με ιστιοφόρα. Και, ναι, ήταν εκκεντρικός! Με τέτοιο μαλλί, πώς θα
μπορούσε να μην είναι; Έβγαζε τη γλώσσα στους φωτογράφους και οι σκιτσογράφοι
τον λάτρευαν. Δεν έμαθε ποτέ του να οδηγεί. Επέστρεφε πεζός σπίτι από το
γραφείο του στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, χωρίς να φοράει κάλτσες και
βυθισμένος στην αναζήτηση τού «αιώνιου γρίφου», σέρνοντας την ομπρέλα του πάνω
σ’ έναν σιδερένιο φράχτη. Αν η ομπρέλα πηδούσε ένα από τα κάγκελα, επέστρεφε
στην αρχή του φράκτη και ξανά από την αρχή…