[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ της ερχόμενης εβδομάδας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους
επισκέπτεται την Ευρώπη προκειμένου να συναντηθεί με τους ηγέτες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης (E.E.). Έχει προηγηθεί η επίσκεψη της υπουργού Εξωτερικών K.
Ράις, η οποία τόνισε σε όλους τους τόνους «την υποστήριξη των ΗΠΑ στη
διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης» και την ανάγκη εξομάλυνσης των σχέσεων
Ευρωπαϊκής Ένωσης – ΗΠΑ. Το ίδιο μήνυμα θα μεταφέρει και ο πρόεδρος Μπους. H
αλλαγή τόνου και κλίματος είναι εμφανής και ευπρόσδεκτη. Οι παραδοσιακές,
όμως, βεβαιότητες στις ατλαντικές σχέσεις δεν μπορούν να επιστρέψουν. Οι
βεβαιότητες αυτές είναι τώρα ξεπερασμένες. H Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή παρά
«να σταθεί στα πόδια της». Όχι να συγκρουσθεί βεβαίως με τις ΗΠΑ, αλλά και όχι
να λειτουργεί ως «υποτακτικός εταίρος». Για να «σταθεί όμως στα πόδια της», θα
πρέπει να προχωρήσει στην ανάπτυξη των θεσμών και της κοινής εξωτερικής και
αμυντικής πολιτικής, όπως ακριβώς προβλέπει το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, το οποίο
βρίσκεται στη διαδικασία επικύρωσης. H διαδικασία αυτή θα είναι δύσκολη και
αβέβαιη, ιδιαίτερα στις χώρες-μέλη που θα διεξαγάγουν δημοψηφίσματα (με πρώτη
την Ισπανία, μεθαύριο Κυριακή). Οι ΗΠΑ βλέπουν το Σύνταγμα ως «μεγάλη απειλή»
για τον ρόλο και τα συμφέροντά τους. Γι’ αυτό και όπως γράφτηκε («Financial
Times» 6/11/2004), οι νεοσυντηρητικοί της Ουάσιγκτον συμμαχούν με τους
ευρωσκεπτικιστές, κυρίως της Βρετανίας, προκειμένου να καταφέρουν το καίριο
πλήγμα ενάντια στο Σύνταγμα (στηρίζοντας την αποτυχία της επικύρωσης). Αλλά
εδώ ακριβώς εμφανίζεται και το «παράθυρο ευκαιρίας» για την αποδοχή του
Συντάγματος. Καθώς οι Ευρωπαίοι πολίτες (και ηγεσίες) συνειδητοποιούν το
μέγεθος του προβλήματος που αντιπροσωπεύει μια ανεξέλεγκτη, νεοσυντηρητική
Αμερική, δεν έχουν παρά μια μόνο επιλογή: να ενισχύσουν τον ρόλο της E.E. με
την επικύρωση του Συντάγματος. Ακόμη και οι συντηρητικές δυνάμεις του
ευρωπαϊκού χώρου αποδέχονται τώρα την ανάγκη για την οικοδόμηση ενός κάποιου
αντίβαρου στην παντοδυναμία των Ηνωμένων Πολιτειών. Όθεν και η ανάγκη για την
ενίσχυση της Ευρώπης μέσω της εφαρμογής του Συντάγματος.

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.