Δρόμοι

Οι χειμώνες…

… ήταν πάντα χειμώνες. Όχι όμως και ο χειμώνας του 1838 στην Αγγλία. Ακόμη
τον θυμούνται και τουρτουρίζουν. H Κριστίνα Ροσέτι, ένα επτάχρονο κοριτσάκι,
έγραψε τότε ένα τραγουδάκι, που οι Άγγλοι το τραγουδούν ακόμη: «Στο μουντό
καταχείμωνο/ βόγγηξε τα αγιάζι/ σκλήρυνε η γη σαν σίδερο/ και το νερό σαν
πέτρα…». H παγωνιά πλάκωσε το Λονδίνο στις 7 Ιανουαρίου και έσφιξε ακόμη πιο
πολύ όσο περνούσαν οι μέρες. Στις 20 του ίδιου μήνα, το θερμόμετρο στη
Βασιλική Εταιρεία του Λονδίνου έδειχνε 19 βαθμούς Κελσίου κάτω από το μηδέν.
Τέτοιο κρύο μάς φαίνεται απίστευτο στη σημερινή θερμή εποχή μας. Δυσκόλεψε
πολύ, ακόμη και τους σκληροτράχηλους Βικτωριανούς. Ένας όμως από αυτούς
χαμογελούσε πανευτυχής.

Πολύ πριν…

… από τον Ανδρέα Λαζάνη στην Αθήνα, υπήρχε ένας Πάτρικ Μέρφι στο Λονδίνο.
Στα τέλη του 1837 είχε παραδώσει στους εκδότες του την πραγματεία του
«Καιρικός ημεροδείκτης με βάση επιστημονικές αρχές που δείχνουν την κατάσταση
του καιρού για κάθε ημέρα του έτους 1838». Σε αυτήν την πραγματεία, προέβλεπε
πως ο καιρός του Ιανουαρίου θα ήταν εξαιρετικά ψυχρός και πως την εικοστή
ημέρα εκείνου του μήνα, πιθανότατα, θα σημειωνόταν η χαμηλότερη θερμοκρασία.
Όσο πάγωνε λοιπόν από άκρη σε άκρη ο Τάμεσης εκείνον τον χειμώνα, τόσο
απλωνόταν η φήμη του Μέρφι στην πόλη. Οι Λονδρέζοι πολιόρκησαν τα γραφεία των
εκδοτών και το βιβλίο του Μέρφι έκανε 45 εκδόσεις. Ο Μέρφι κέρδισε το τεράστιο
ποσό των 3.000 στερλινών, το οποίο αργότερα το έχασε κερδοσκοπώντας στην τιμή
του καλαμποκιού (προφανώς, στο χρηματιστήριο δεν ίσχυαν οι επιστημονικοί
κανόνες με τους οποίους προέβλεπε τον καιρό). Κατά τα άλλα, όλα πήγαιναν μια
χαρά. Μέχρι την 168η ημέρα του 1838. Ύστερα, το πράγμα στράβωσε. Την 197η
ημέρα πια, οι προβλέψεις του είχαν πέσει εντελώς έξω. Σιγά σιγά, ο Μέρφι έπεσε
στην αφάνεια. Εξακολουθούσε να εκδίδει τους ημεροδείκτες του, αλλά τους
διάβαζε μόνον αυτός. Τον Δεκέμβριο του 1847 είχε έτοιμο για έκδοση τον
ημεροδείκτη της επόμενης χρονιάς. Αλλά δεν μπόρεσε να προβλέψει τον θάνατό
του.

Ο Μέρφι…

… ουδέποτε παραδέχθηκε την ήττα του. Αν η προφητεία του ήταν εσφαλμένη, δεν
έφταιγε αυτός, αλλά δυνάμεις ανεξάρτητες από τον προφήτη, που επεμβαίνουν και
αλλάζουν τα πάντα – «κομήτες, ιδιαίτερα οι κομήτες πρώτης τάξεως», σύμφωνα με
τον Μέρφι. Παρ’ όλα αυτά, δεν είχε απόλυτα άδικο. Με τον δικό του τρόπο ήταν ο
προάγγελος της σύγχρονης θεωρίας του χάους, σύμφωνα με την οποία τα καιρικά
συστήματα είναι άτακτα, ανώμαλα και χαοτικά.

Όσο ισχυρά…

… και να είναι τα κομπιούτερ μας, δεν μπορούμε ποτέ να προβλέψουμε τον
καιρό, παραπάνω από μία, δύο εβδομάδες μπροστά. Αν και απρόβλεπτο για έναν
προφήτη, ουσιαστικά ο Μέρφι παραδέχθηκε πως ο καιρός είναι απρόβλεπτος. Ποιος
δεν είναι άλλωστε;