Δύσκολος ο «μήνας του μέλιτος»

Ολοκληρώθηκε χθες η επίσκεψη της Αμερικανίδας υπουργού Εξωτερικών στην
Ευρώπη. H Κοντολίζα Ράις κατάφερε να βελτιώσει αισθητά το κλίμα που επικρατεί
στις διατλαντικές σχέσεις, αλλά φαίνεται δύσκολο το βελτιωμένο κλίμα να
συμβάλει στην ουσιαστική εξομάλυνση και επίλυση των διαφορών και διαφωνιών της
Ευρώπης με την Αμερική.

«Μπάι – μπάι…». Αποχαιρέτησε χθες την Ευρώπη η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις. Αναλυτές άρχισαν ήδη να μιλούν για «μήνα του μέλιτος» στις διατλαντικές σχέσεις. Ωστόσο, φαίνεται δύσκολο το καλό κλίμα να συμβάλει στην ουσιαστική εξομάλυνση και επίλυση των διαφορών Ευρώπης – ΗΠΑ.

Πριν καν προλάβει να αποχωρήσει η κυρία Ράις από το ευρωπαϊκό έδαφος, είχε ήδη
κάνει αισθητή την εμφάνισή του ένα από τα θέματα όπου δεν ταυτίζονται οι
αμερικανικές με τις ευρωπαϊκές θέσεις: ο κίνδυνος δημιουργίας ενός πυρηνικού
Ιράν. Συγκεκριμένα, ο Ιρανός πρόεδρος Μοχάμεντ Χαταμί ανέφερε ότι καμιά
σημερινή ή μελλοντική κυβέρνηση της Τεχεράνης δεν θ’ απαρνηθεί την πυρηνική
τεχνολογία, στην οποία περιλαμβάνεται ο εμπλουτισμός ουρανίου και μπορεί να
οδηγήσει στη δημιουργία ατομικής βόμβας.

Ενόσω η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών ετοιμαζόταν να φύγει από το
Λουξεμβούργο, όπου τελείωσε τη διάρκειας μίας εβδομάδας επίσκεψή της σε δέκα
χώρες, η Βόρεια Κορέα ανακοίνωσε για πρώτη φορά ότι έχει πυρηνικά όπλα και πως
αποχωρεί από τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα που
πραγματοποιούνται υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. «Το μήνυμα που θα στείλω στις δύο
αυτές χώρες (Ιράν και Βόρεια Κορέα)», τόνισε η Κοντολίζα Ράις, «είναι το ίδιο:
αφήστε τα πυρηνικά όπλα και η ζωή μπορεί να είναι διαφορετική».

H Κοντολίζα Ράις

Ειδικά για τη Βόρεια Κορέα, η κυρία Ράις ανέφερε πως η χώρα αυτή θα λάβει
εγγυήσεις ασφάλειας από τη διεθνή κοινότητα – στην οποία περιλαμβάνεται η
Αμερική – μονάχα εάν είναι διατεθειμένη να αποδείξει ότι θα καταργήσει το
πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικών όπλων.

Στο θέμα του Ιράν, φαινομενικά, η κυρία Ράις αποδέχθηκε πλήρως τη σημασία που
έχουν οι διαπραγματεύσεις των Ευρωπαίων (Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία) με την
Τεχεράνη. Δηλώνοντας όμως ότι «οι Ιρανοί πρέπει να σταματήσουν την κατασκευή
πυρηνικού όπλου υπό το πρόσχημα της χρήσης πυρηνικής δύναμης για ειρηνικούς
σκοπούς», η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών ήρθε σε σύγκρουση με την πάγια
ευρωπαϊκή θέση, όπως την επανέλαβε και χθες ο ύπατος εκπρόσωπος της E.E. για
την εξωτερική πολιτική Χαβιέ Σολάνα, ότι επιτρέπεται η Τεχεράνη ν’ αναπτύσσει
πυρηνικά προγράμματα για ειρηνικούς σκοπούς, όπως παραγωγή ηλεκτρικής
ενέργειας.

Βέβαια, φαίνεται ότι κατά την επίσκεψη της κυρίας Ράις στην Ευρώπη υπήρξε
εποικοδομητική συνεννόηση των Αμερικανών με τους Ευρωπαίους πάνω σε ευρεία
γκάμα θεμάτων, μεταξύ των οποίων η διεύρυνση της αρμοδιότητας του ΝΑΤΟ στο
Αφγανιστάν και η αύξηση των ΝΑΤΟϊκών στρατευμάτων εκεί, η επανέναρξη της
ειρηνευτικής διαδικασίας στη Μέση Ανατολή και η συνεργασία για τη
σταθεροποίηση του Ιράκ, μετά τις εκλογές της 30ής Ιανουαρίου. Επίσης, ως
δείγμα της αποφασιστικότητας που επιδεικνύει η Ουάσιγκτον να ξανακερδίσει τους
Ευρωπαίους ως πιστούς συμμάχους και ακολούθους της στον πόλεμο κατά της
τρομοκρατίας, θα πρέπει να ερμηνευθεί και το γεγονός ότι η κυρία Ράις επέλεξε
να υποβαθμίσει την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να άρει φέτος το εμπάργκο της
για την πώληση όπλων στην Κίνα.

Σαν τον Ψυχρό Πόλεμο

Τελικά, ποιες είναι οι πιθανότητες να έχει διάρκεια αυτός ο «μήνας του
μέλιτος» που μόλις ανέτειλε στις διατλαντικές σχέσεις; Άγνωστο. Γεγονός είναι
ότι, όπως προκύπτει από τα λεγόμενα της κυρίας Ράις κατά την παγκόσμια
περιοδεία της, η κυβέρνηση Μπους προσανατολιζόταν, στην πρώτη θητεία της, προς
έναν βραχυπρόθεσμο πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, ενώ τώρα προσανατολίζεται
προς έναν πιο μακροπρόθεσμο πόλεμο κατά της τυραννίας. Ο πόλεμος κατά της
τρομοκρατίας θα μπορούσε να παραλληλιστεί με τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ
ο πόλεμος κατά της τυραννίας θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τον Ψυχρό Πόλεμο.

Όπως επισημαίνει ο γνωστός Βρετανός Ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας, η νέα
στρατηγική Μπους, όπως εκφράστηκε από την κυρία Ράις, είναι «μια μακροπρόθεσμη
στρατηγική που σκοπό έχει να φέρει, με ειρηνικό τρόπο, μέσα στις δύο επόμενες
δεκαετίες, αλλαγή στις μη δημοκρατικές κοινωνίες της ευρύτερης Μέσης
Ανατολής». Αυτή η προσέγγιση αποτελεί σημαντική εξέλιξη, όχι μόνον όσον αφορά
την αμερικανική πολιτική, αλλά και όσον αφορά τις θέσεις της ίδιας της κυρίας
Ράις.

«Πύρινη Κόλαση!»

«ΠΥΡΙΝΗ ΚΟΛΑΣΗ» θα αντιμετωπίσει οποιοσδήποτε επιτεθεί εναντίον του Ιράν,
προειδοποίησε χθες ο Ιρανός πρόεδρος Μοχάμεντ Χαταμί, ενώ δεκάδες χιλιάδες
άνθρωποι πραγματοποίησαν πορείες με την ευκαιρία της 26ης επετείου της
ισλαμικής επανάστασης.