Διαστάσεις Tο φόρεμα της Ούρσουλα

Μις ενενηντάχρονη με ένα πράσινο φόρεμα και ένα πλατύ χαμόγελο. Ένας
Ελβετός συγγραφέας κλεισμένος στην απομόνωση. Μια γυναίκα που αφοδεύει ενώ την
παρατηρεί ένας άνδρας. H ζωή είναι ένα μωσαϊκό στιγμών ανάμεσα στην
πραγματικότητα και τη φαντασία.

«Σκατά είμαστε και σκατά θα μείνουμε». «Τις παραδόσεις δεν τις αφήνουμε» (του Αλτάν, από το «Εσπρέσσο»)

ΤΡΕΛΑ. Θυμάμαι τον Ελβετό ποιητή και συγγραφέα Ρόμπερτ Βάλσερ, και ιδιαίτερα
ένα από τα κείμενά του που λεγόταν «Ο Κλάιστ στο Τονόν». Εκεί αποκαλύπτεται η
αγωνία του συγγραφέα, που αποφάσισε να κλειστεί σε ένα απομονωμένο μέρος για
να γράψει, και η αδυναμία του να το κάνει: το βάρος του τοπίου τον συνθλίβει,
το μεγαλείο του και την ομορφιά του δεν μπορεί να τα περιγράψει. Ο Βάλσερ
λαμβάνει ενεργά μέρος στην αφήγηση, η αγωνία του Κλάιστ είναι και δική του
αγωνία, καταλαβαίνει και εξηγεί τα συναισθήματα της αδελφής του, η οποία έχει
προσαρμοστεί τέλεια σε μια κοινωνία σαν τη γερμανική που ο ποιητής αδυνατεί να
υπομείνει.

«Γιατί δεν γράφετε;» ρώτησαν μια μέρα τον Βάλσερ. «Ήλθα σ’ αυτό το σανατόριο
για να είμαι τρελός, όχι για να γράφω», απάντησε.

ΑΙΦΝΗΣ. Σκέπτομαι την Ούρσουλα, υπέροχη με το παπαγαλί, αστραφτερό,
καλοραμμένο φόρεμά της. Αρμάνι; Όχι, πρέπει να είναι Βερσάτσε ή Κριστιάν
Λακρουά, αν κρίνω από το σκανδαλώδες χρώμα του. Βλέποντάς την έτσι ντυμένη,
συνειδητοποίησα κάτι: τα παπούτσια με ψηλό τακούνι, είτε είναι «στιλέτο» είτε
«σπαθί» ή «βελόνα», κάνουν μια γυναίκα να φαίνεται νεώτερη· μια γυναίκα όμως
με πράσινο φόρεμα, πράσινο παπαγαλί, μ’ ένα πλατύ χαμόγελο (πλαστικό;), με
βαμμένα μάγουλα, καλοχτενισμένη, με περιποιημένο δέρμα, που χρησιμοποιεί
μπαστούνι και παπούτσια με χαμηλό, τετραγωνισμένο τακούνι, αποκτά αίφνης την
ενενηντάχρονη αλήθεια της.

ΤΡΟΜΟΣ. Σε ένα βιβλίο του με τίτλο «Τα σύνορα», ο Πασκάλ Κινιάρ διηγείται μια
ιστορία. Σε ένα από τα πλακάκια που διακοσμούν ένα παλάτι της Λισαβώνας
εμφανίζεται μια γυναίκα: σηκώνει το φαρδύ κεντητό της φόρεμα, κάθεται στα
γόνατα και αφοδεύει.

Μια ποιητική εικόνα;

Μάλλον όχι.

Κι όμως…

Ενώ η γυναίκα αδειάζει το έντερό της, ένας άνδρας την παρατηρεί. Εκείνη δεν
γνωρίζει ότι, έκθετα, παραδομένα στο άσεμνο έργο τους, τα ροδαλά οπίσθιά της
θα οδηγήσουν σε μια παράφορη τραγωδία.

ZHTHMA ΠΟΔΙΩΝ. Το αντικείμενο που συζητήθηκε περισσότερο στο μουσείο της Καέν,
όπου οργανώθηκε μια έκθεση για τα διακόσια χρόνια της Γαλλικής Επανάστασης,
είναι το παπούτσι που η Μαρία Αντουανέτα άφησε να πέσει ανεβαίνοντας στην
γκιλοτίνα. Τρεις αρχιτέκτονες εξουσιοδοτήθηκαν να δημιουργήσουν έξι κοιλώματα
που θα φιλοξενούν εναλλάξ το πολύτιμο παπούτσι. Φύλακες ντυμένοι στη μόδα του
τέλους του 17ου αιώνα, φορώντας δερμάτινα γάντια, το μεταφέρουν από το ένα
κοίλωμα στο άλλο, ενώ οι θεατές, για να το βλέπουν, πρέπει να γονατίζουν πάνω
σ’ ένα χρυσοκέντητο μαξιλαράκι καλυμμένο μ’ ένα άσπρο ύφασμα.

(Από το ημερολόγιο της 75χρονης Μάργκο Γκλαντς, που τιμήθηκε πρόσφατα με το
Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας του Μεξικού)