Δρόμοι

Ο Αννίβας…

… σκαρφάλωσε τις Άλπεις με ελέφαντες, έκανε μια «πολύχρωμη» συμμαχία με
όλους τους εχθρούς της Ρώμης και παραλίγο να συντρίψει τη μοναδική υπερδύναμη
εκείνης της εποχής. Στην πολιορκία μιας ισπανικής πόλης, της σημερινής
Τορδεσίγιας, τον τρίτο αιώνα π.X., όταν πια τα τείχη καταρρέουν, ένας νεαρός
πολεμιστής σκαρφαλώνει πάνω στα συντρίμμια και τραβάει ένα βέλος που του έχει
καρφωθεί στην παλάμη. Το ίδιο βράδυ, ένας αξιωματικός μπαίνει στη σκηνή του
πολεμιστή και τον λούζει με επαίνους. H ιστορία έχει πια ξεχαστεί, αλλά το
βιβλίο του Ντέιβιντ Ντίραμ δείχνει μια άλλη, πιο ανθρώπινη πλευρά του Αννίβα.

H σκηνή…

… είναι φυσικά φανταστική. Αυτά που γνωρίζουμε για τον Αννίβα είναι πως
γεννήθηκε στην Καρχηδόνα, μια μεγάλη δύναμη της Βόρειας Αφρικής, που
αμφισβητούσε την κυριαρχία της Ρώμης. H παράδοση λέει πως μόλις εννέα χρόνων,
ο Αννίβας ορκίστηκε να αποτινάξει τον ρωμαϊκό ζυγό. Στα είκοσι έξι πήρε στα
χέρια του τον καρχηδονικό στρατό και ξεκίνησε να πραγματοποιήσει το όνειρό
του, με μια σειρά από εμπνευσμένες και βίαιες επιθέσεις που λίγο έλειψε να
πετύχουν τον στόχο τους. Ο Αννίβας του Ντίραμ όμως είναι ένας πιο μετρημένος
άνθρωπος από εκείνον που μας παρέδωσε η ιστορία. Κοιμάται κατάχαμα μαζί με
τους στρατιώτες του και δεν έχει καμιά όρεξη για τις σαρκικές απολαύσεις που
αναζητούν οι άνδρες του. Έχοντας μεγαλώσει με την ανάμνηση της ήττας του
πατέρα του, δύο είναι οι βασικές δυνάμεις που υπαγορεύουν τη δράση του: η
επιθυμία για δικαιοσύνη και η δίψα για εκδίκηση. Όμως ο Αννίβας – τουλάχιστον
ο Αννίβας του Ντίραμ – ξέρει πώς να μετριάζει την «αφρικανική οργή» του. Το
«παιδί του κεραυνού» βασανίζεται από μελαγχολία και αμφιβολίες, αποζητώντας τη
συντροφιά της γυναίκας του και του μωρού του. Αισθάνεται διαρκώς να σηκώνει
στους ώμους του το αφόρητο βάρος του πεπρωμένου. «Είναι φορές», λέει, «που
χαμηλώνω τα μάτια και βλέπω πως κάθομαι πάνω σε ένα τέρας τόσο απαίσιο, που
δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ».

Οι Ρωμαίοι…

… δεν τα κατάφεραν να σκοτώσουν τον Αννίβα, αλλά έγραψαν τη μοναδική ιστορία
της ζωής του που έφτασε στα χέρια μας. Πάντως, από την Καρχηδόνα δεν μας
άφησαν τίποτα. Την κατέστρεψαν ολοσχερώς. Το 146 π.X., η Ρώμη έκανε τη
μεγαλύτερη και πιο συστηματική σφαγή αμάχων που έγινε ποτέ μέχρι τον B’
Παγκόσμιο Πόλεμο. Από τη σφαγή των 700.000 κατοίκων της πόλης γλίτωσαν μόλις
50.000, προτού παραδοθεί στην πυρά. Έτσι υλοποιήθηκε το επίμονο αίτημα του
Κάτωνα: «Carthago delenda est».

Στο βιβλίο…

… του Ντίραμ «Το καμάρι της Καρχηδόνας» υπάρχει μια ευαισθησία για το κόστος
και την καταστροφή των πολέμων. Έστω και στη φαντασία του, ζωντανεύει τις
ελπίδες και τους φόβους ανθρώπων που, μολονότι είναι τόσο μακριά από εμάς στον
χρόνο και τον πολιτισμό, αναγνωρίζουμε σ’ αυτούς την κοινή μας κληρονομιά.