Στο στόχαστρο των λαθροκυνηγών

Τα πανέμορφα ζώα προσπαθούν, όσα έχουν απομείνει, να επιβιώσουν στην
Κεντρική Ασία. Σύντομα οι λεοπαρδάλεις του χιονιού κινδυνεύουν να χάσουν την
υποστήριξη που τις κρατάει στη ζωή.

Σπάνια ομορφιά. Υπολογίζεται πως σε άγρια κατάσταση ζουν σήμερα μόνο 4.500-7.500 λεοπαρδάλεις του χιονιού, σε ένα τόξο που εκτείνεται από τη Μογγολία έως το Πακιστάν

Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που εφαρμόζουν από κοινού το Ουζμπεκιστάν, το
Καζαχστάν και το Κιργιστάν και χρηματοδοτείται από τη διεθνή οικολογική
οργάνωση Global Environment Facility, αλλά φτάνει στο τέλος του στα μέσα του
2006. Το πρόγραμμα αυτό έχει καταφέρει να ευαισθητοποιήσει τους ντόπιους για
την προστασία των ζώων αυτών, αλλά χρειάζεται και πολιτική υποστήριξη. Και αν
δεν συνεχιστεί, εκφράζονται φόβοι ότι οι λεοπαρδάλεις δεν θα αντισταθούν για
πολύ ακόμη στους λαθροκυνηγούς. Υπολογίζεται πως σε άγρια κατάσταση ζουν
σήμερα μόνο 4.500-7.500 λεοπαρδάλεις του χιονιού, σ’ ένα τόξο που εκτείνεται
από τη Μογγολία έως το Πακιστάν.

Οι προσπάθειες

Ο καθηγητής Όλεγκ Μιτροπόλσκι, ζωολόγος που έχει την έδρα του στην Τασκένδη,
πρωτεύουσα του Ουζμπεκιστάν, έχει ειδικευθεί στη λεοπάρδαλη του χιονιού.
«Υπάρχουν δύο μικρές ομάδες στη δυτική οροσειρά Τιεν Σαν (το όνομα σημαίνει
«ουράνια βουνά»), η μία από τις οποίες κινείται στο έδαφος του Ουζμπεκιστάν
και του Καζαχστάν και αποτελείται από περίπου 30 έως 40 ζώα και η άλλη, η
οποία αποτελείται από 10 έως 15 ζώα, κινείται στο έδαφος του Κιργιστάν»,
εξηγεί ο Μιτροπόλσκι στον Άλεξ Κίρμπι του BBC. «H σημαντικότερη αποστολή μας
είναι να συντηρήσουμε τα ζώα αυτά και να τα συνδέσουμε μέσω ενός διαδρόμου,
ώστε να μπορούν να μεταναστεύουν και οι δύο ομάδες να αναμειγνύονται. Έχουμε
κάνει συμφωνίες με τοπικές κοινότητες και στις τρεις χώρες, βάσει των οποίων
αναλαμβάνουν την υποχρέωση να προστατεύουν τους φυσικούς πόρους. Έχουμε καλές
επαφές στην περιοχή: σε τρεις περιπτώσεις που σκοτώθηκαν λεοπαρδάλεις για το
δέρμα τους, μπορέσαμε να μιλήσουμε με τους αρχηγούς των χωριών».

Το πρόγραμμα για τη διάσωση της λεοπάρδαλης του χιονιού είναι ευεργετικό και
για τα χωριά της περιοχής. Δεν τους προσφέρει άμεσα χρήματα, αλλά βελτιώνει τα
αποθέματα νερού και τη διανομή του φυσικού αερίου, ώστε να περιοριστεί η
καταστροφή των δασών και να ενθαρρυνθεί ο κόσμος να παραμείνει στην περιοχή –
ώστε να ελέγχονται καλύτερα οι λαθροθήρες. Στο πλαίσιο άλλης παρόμοιας
πρωτοβουλίας, επιδοτείται η αγορά μελισσιών από τους χωρικούς της περιοχής,
ώστε να κερδίζουν χρήματα και να μη δελεάζονται από τη λαθροθηρία της
λεοπάρδαλης.

Οι πολιτικοί

H ομάδα του καθηγητή Μιτροπόλσκι είχε κάποια επιτυχία ακόμη και με τους ίδιους
τους λαθροθήρες: έπεισε κάποιους από αυτούς να την ενημερώνουν ανώνυμα για το
τι ζώα συλλαμβάνουν. Ωστόσο, ο καθηγητής αισθάνεται ότι δεν έχει την
υποστήριξη των πολιτικών. «Πριν από τέσσερα ή πέντε χρόνια», λέει, «οι
πρόεδροι των τριών χωρών μας συναντήθηκαν σε μία παραδοσιακή σκηνή νομάδων,
μία ”γιούρτα”. Ήταν διακοσμημένη με τα δέρματα 200 λεοπαρδάλεων του χιονιού.
Είναι αλήθεια πως δεν είχαν σκοτωθεί όλες πρόσφατα, αλλά έδωσε το παράδειγμα
στους ντόπιους κυνηγούς… Σήμερα ο μεγαλύτερος εχθρός της λεοπάρδαλης είναι ο
γραφειοκράτης που εκδίδει άδειες κυνηγιού – όχι για λεοπαρδάλεις, αλλά για
μαρμότες, που είναι το θήραμα των λεοπαρδάλεων κατά τη διάρκεια του
καλοκαιριού».

«Επιπλέον κίνδυνος οι στρατιωτικοί»

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Μιτροπόλσκι δεν έχει αυταπάτες για το μέλλον των
λεοπαρδάλεων του χιονιού: «Ζουν σε περιοχές τόσο απομακρυσμένες, ώστε αν δεν
κάνουμε κάτι οι λαθροθήρες είναι σίγουρο ότι θα τις σκοτώσουν. Σε αυτές τις
μεθοριακές περιοχές υπάρχουν ένα σωρό στρατιωτικοί και κάθε αξιωματικός
ονειρεύεται να κρεμάσει πάνω από το κρεβάτι του ένα δέρμα λεοπάρδαλης του
χιονιού». Σε μία χώρα με επιδόσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα όπως αυτές του
Ουζμπεκιστάν, η δήλωση αυτή μπορεί να είναι προκλητική, ακόμη και επικίνδυνη.
Ωστόσο, ο καθηγητής Μιτροπόλσκι ανησυχεί πολύ περισσότερο για το γεγονός ότι η
χρηματοδότηση του προγράμματος από την Global Environment Facility λήγει τον
Ιούνιο του 2006. Και είναι βέβαιος πως, αν η οικολογική οργάνωση απορρίψει το
αίτημά του για παράταση του προγράμματος, οι ημέρες των λεοπαρδάλεων του
χιονιού είναι μετρημένες.