Ο θρύλος των λευκών κρασιών του πρίγκιπα

Σε ένα απομονωμένο πίσω δωμάτιο ενός ξενοδοχείου, όχι πολύ μακριά από τη
Φοντάνα ντι Τρέβι, στη Ρώμη, δώδεκα ποτήρια με άσπρο ιταλικό κρασί ήταν
σερβιρισμένα μπροστά σε μια μικρή ομάδα δοκιμαστών. Ήταν μια συνηθισμένη
διαδικασία γι’ αυτούς – και αλήθεια, πόσο εξαιρετικά μπορεί να είναι τα
ιταλικά άσπρα κρασιά; Έξι από τα κρασιά είχαν βγει από την ποικιλία Malvasia
di Candia, ένα από τα συνηθισμένα είδη σταφυλιών, διόλου γνωστό για την
παραγωγή καλού επιτραπέζιου κρασιού. Αλλά εδώ επρόκειτο για μια εξαιρετική περίπτωση.

Το κελάρι του πρίγκιπα Αλμπέρικο Μπονκομπάνι Λουντοβίζι (αριστερά) και ο πύργος του, κοντά στη Ρώμη

Το πιο παλιό κρασί, του 1978, ήταν ξηρό και με άρωμα λουλουδιών και μελιού. H
γεύση έδειχνε να παραμένει στο στόμα για πάντα. Το κρασί στα άλλα ποτήρια ήταν
Semillon, η βάση για τα σπουδαία λευκά Μπορντό, που ωστόσο δεν μπορούσες να το
συναντήσεις πουθενά στην Ιταλία. Κι όμως αυτά τα κρασιά ήταν ακόμα πιο
εντυπωσιακά από τα Malvasias. Το πιο παλιό, του 1971, είχε μια ζωντανή αφρώδη
γεύση ενός εξαιρετικού Pouligny-Montrachet.

Όσο πιο παλιά ήταν τα κρασιά, τόσο πιο νέα έδειχνε η γεύση τους. Ήταν μια
σχέση μαγική, και πράγματι η ιστορία όλων αυτών των κρασιών μοιάζει με
παραμύθι.

Εκκεντρικός πρίγκιπας. Μια φορά κι έναν καιρό, λοιπόν, ήταν ένας
πρίγκιπας. Σύμφωνα με όλους τους υπολογισμούς, δεν ήταν τόσο χαριτωμένος όσο
εκκεντρικός. Το όνομά του ήταν Αλμπέρικο Μονκομπάνι Λουντοβίζι, πρίγκιπας της
Βενόζα, και η οικογένειά του, ηλικίας χιλίων ετών, περιελάμβανε δύο πάπες. Ο
πρίγκιπας ζούσε σε μια έπαυλη στο κέντρο ενός αγροκτήματος που λεγόταν
Φιοράνο, στα περίχωρα της Ρώμης, κοντά στην αρχαία oδό Via Appia. Εκεί είχε
τον σιτοβολώνα του, έβοσκαν οι αγελάδες του και είχε τα αμπέλια του για την
παραγωγή τριών ειδών κρασιών. Δύο λευκών και ενός κόκκινου. Τα κρασιά που
έβγαζε το αμπέλι ήταν της χαρακτηριστικής ποικιλίας του Λάτιουμ, της επαρχίας
με κέντρο τη Ρώμη.

Το 1946 όμως, όταν ο πρίγκιπας κληρονόμησε το Φιοράνο, ξερίζωσε τα παλιά
αμπέλια και τα αντικατέστησε με Cabernet, Sauvignon και Merlot πολύ πριν οι
ποικιλίες αυτές του Μπορντό γίνουν γνωστές στην Ιταλία, καθώς και με Malvasia
και Semillon. Ο πρίγκιπας εφάρμοζε μεθόδους οργανικής καλλιέργειας σε μια
εποχή που οι άλλοι είχαν αγκαλιάσει τους χημικούς ψεκασμούς.

Αριθμημένα βαρέλια. Ο πρίγκιπας διατηρούσε το κρασί του σε τεράστια
αριθμημένα βαρέλια, όπου και το πάλιωνε, χρόνο με τον χρόνο, δημιουργώντας ένα
θαυμάσιο λευκό mold.

«H σπουδαιότητα του Φιοράνο αποτελεί ένα καλά φυλαγμένο μυστικό που το
γνωρίζουν ελάχιστοι», έγραψε ο Μπάρντον Άντερσον στο «Vino», τον οδηγό
ιταλικών κρασιών, που εκδόθηκε το 1980.

Ένας από αυτούς που γνώριζαν το μυστικό του Φιοράνο ήταν ο Λουίτζι Βερονέλι,
ένας από τους πιο γνωστούς ειδικούς για τα ιταλικά είδη κρασιών. Του αρέσουν
τα κόκκινα που τα συγκρίνει με τα Μπορντό της Τοσκάνης, μια ποικιλία που έγινε
γνωστή γύρω στα 1970. Αλλά πιο πολύ προτιμά τα λευκά. Κι ήταν από εκείνους που
είπαν πως «αν ζούσε στη Ρώμη, θα εκλιπαρούσε καθημερινά τον πρίγκιπα για ένα
ποτήρι λευκό κρασί».

Ξερίζωσε όλα τα αμπέλια. Ο πρίγκιπας συνέχισε την παραγωγή του κρασιού
του ώς το 1995, παρόλο που είχε από καιρό σταματήσει να πουλά τα μπουκάλια
του. Μετά τον τρύγο του 1995 ξερίζωσε όλα τα αμπέλια του, εκτός από μια
ποικιλία καμπερνέ και μερλό. Δεν έδωσε καμία εξήγηση γι’ αυτό, ούτε και
κανένας τον ρώτησε.

Ο πρίγκιπας είναι σήμερα 86 χρόνων. H υγεία του είναι επισφαλής και ζει σε ένα
μικρό ξενοδοχείο της Ρώμης. H μοναχοκόρη του Φραντσέσκα είναι παντρεμένη με
τον γνωστό παραγωγό κρασιών της Τοσκάνης Πιέρο Αντινόρι. Περίπου 14.000
μπουκάλια βρίσκονται στο κελάρι του. Τα 9.500 είναι Malvasia και τα 4.500
Semillon.

Όσο αυτά τα κρασιά αποτελούν θρύλο για τον πρίγκιπα, άλλο τόσο θρυλικά είναι
και για τον συγγραφέα Βερονέλι, που πριν πεθάνει τον Νοέμβριο του 1978 έγραψε:
«Αυτά τα κρασιά που δεν θα παραχθούν ποτέ πια, σε μάγευαν από την πρώτη
δοκιμή, και η γεύση τους έμενε χαραγμένη στη μνήμη σου».

Επιμέλεια: Κώστας Μπετινάκης