Παζάρια κάτω από το τραπέζι για Tουρκία

«Οι Τούρκοι πρέπει να αντιληφθούν ότι σφάλλουν με αυτήν τη συμπεριφορά στο
Αιγαίο» και «η Ελλάδα έχει μια κοινή γνώμη που δεν μπορεί να αγνοηθεί».

Π. Μολυβιάτης. Δημοσίως εκφράζεται με «στρογγυλεμένες» εκφράσεις για την Τουρκία. Οι πραγματικές διαπραγματεύσεις γίνονται κάτω από το τραπέζι…

Αυτό ήταν το κύριο επιχείρημα του υπουργού Εξωτερικών Π. Μολυβιάτη στη
συνάντηση που είχε στη Χάγη με τον Ολλανδό ομόλογό του προεδρεύοντα του
Συμβουλίου και «αρχιδιαπραγματευτή» για το κείμενο των συμπερασμάτων που θα
βγουν από τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, κ. Μποτ.

H ελληνική πλευρά δημοσίως μπορεί να παίρνει εξαιρετικά προσεκτικές και
«στρογγυλεμένες» τοποθετήσεις όσον αφορά την Τουρκία, όμως, κάτω… από το
τραπέζι – και για την ακρίβεια, στις κατ’ ιδίαν επαφές μεταξύ των εταίρων – η
εικόνα είναι πολύ διαφορετική.

Παρά τις αρχικές προβλέψεις της κυβέρνηση Καραμανλή, η εξωτερική πολιτική
πλέον έχει επιστρέψει για τα καλά στο μεγάλο παζάρι που λαμβάνει χώρα στην
Ένωση με αντικείμενο την Τουρκία. H Αθήνα θέλει να καταγραφεί η υποχρέωση της
Τουρκίας να έχει σχέσεις καλής γειτονίας, να μην απειλεί με πόλεμο και να
προσφύγει στη Χάγη εάν δεν λύσει τα προβλήματά της στο Αιγαίο.

Αντιστοίχως, η Λευκωσία ζητά επίσης αρκετά πράγματα, αλλά όλοι εκτιμούν ότι
αυτό που θα παίξει κρίσιμο ρόλο είναι το προαπαιτούμενο για αναγνώριση της
Κυπριακής Δημοκρατίας από την Άγκυρα. Όπως παζαρεύει ανά τις ευρωπαϊκές
πρωτεύουσες ο κ. Μολυβιάτης, έτσι παζαρεύει και ο κ. Παπαδόπουλος. Σύμφωνα με
πληροφορίες, οι περισσότεροι εταίροι δέχονται να τεθεί το θέμα της αναγνώρισης
στα συμπεράσματα, υπό την προϋπόθεση όμως ότι και η Λευκωσία θα συναινέσει στο
απευθείας εμπόριο με τα κατεχόμενα – δηλαδή, το άνοιγμα αεροδρομίων και
λιμένων του ψευδοκράτους.

Οι «φίλοι» και οι «εχθροί»

Πάντως, οι «μεγάλες» χώρες της Ένωσης και οι «δορυφόροι» τους δεν έχουν ακόμη
καταλήξει στον ιστορικό συμβιβασμό για τη χορήγηση ημερομηνίας έναρξης
ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην Τουρκία καθώς έχουν σχηματισθεί δύο εξίσου
ισχυρά στρατόπεδα:

Στο ένα, επικεφαλής έχει αυτοδιορισθεί η Γαλλία και ο πρόεδρός της Ζακ Σιράκ,
που επικουρείται από την Αυστρία και την Ολλανδία. H τάση αυτή υποστηρίζει ότι
στα συμπεράσματα θα πρέπει να αναφέρονται σκληροί όροι που πρέπει να
ικανοποιήσει η Τουρκία πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, την οποία
τοποθετούν κάπου στα τέλη του 2005 ή κατά προτίμηση στις αρχές του 2006.
Υποστηρίζουν ακόμη ότι οι διαπραγματεύσεις δεν θα πρέπει να έχουν ημερομηνία
λήξης και ούτε θα πρέπει να θεωρείται αυτονόητη η είσοδος της Άγκυρας στην
Ένωση με την ολοκλήρωσή τους – θα μπορούσε, λόγου χάρη, να υπάρξει μια «ειδική
σχέση».

Στον αντίποδα της Γαλλίας και των συμμάχων της κινούνται η Γερμανία, η Ιταλία,
η Ισπανία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και άλλοι, που θέλουν να υπάρχει
ημερομηνία λήξης, να προβλέπεται η πλήρης ένταξη όταν ολοκληρωθούν οι
διαπραγματεύσεις και η ημερομηνία έναρξης αυτών να είναι στο πρώτο εξάμηνο του
2005. Σε αυτό το στρατόπεδο θα πρέπει να ενταχθεί και η Βρετανία, η οποία όχι
μόνον συμφωνεί με τα παραπάνω, αλλά θέλει και στα συμπεράσματα να υπάρχει μια
μικρή μόνον αναφορά – ώστε να μην προστεθεί κανένας όρος στην Άγκυρα. H άποψη
αυτή της Βρετανίας, που ταυτίζεται και με τις επιθυμίες του Ταγίπ Ερντογάν,
είναι ουσιαστικά η αμερικανική θέση, σε μια φάση που η Ουάσιγκτον δεν έχει
δείξει – ακόμη – την πρόθεσή της να εμπλακεί στις ενδοκοινοτικές
διαπραγματεύσεις.