Γιγάντιο τηλεσκόπιο θα ανακαλύψει τα μυστήρια των πρώτων ετών του Σύμπαντος

Εγκατεστημένο στο Μεξικό, στην κορυφή ενός βουνού – από τα υψηλότερα της χώρας
– υπόσχεται να αποκαλύψει τα μυστικά των πρώτων ετών του Σύμπαντος.
Τουλάχιστον, αυτό ελπίζουν οι επιστήμονες. Ο λόγος για ένα γιγάντιο
τηλεσκόπιο, η κατασκευή του οποίου αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί ώς το 2007.

Με μια βάση που θυμίζει βάση απογείωσης και μια κεραία στο μέγεθος ενός
μεγάλου τροχού λούνα παρκ, το τηλεσκόπιο, συμφωνούν οι αστροφυσικοί, θα είναι
σε θέση να εντοπίσει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, γνωστή και ως
«χιλιοστομετρικά κύματα» (millimeter waves), που εκπέμφθηκε πριν από 13
δισεκατομμύρια χρόνια, όταν – σύμφωνα με τους ίδιους – δημιουργήθηκαν τα πρώτα
άστρα.

«Θα “ταξιδέψουμε” πιο βαθιά στο Διάστημα και πιο πίσω στο χρόνο», επισημαίνει
ο αστροφυσικός Ιτζιάρ Αρετξάγκα.

Στο Μεξικό. Το Μεγάλο Χιλιοστομετρικό Τηλεσκόπιο (LMT), όπως
ονομάζεται, κατασκευάζεται από κοινού από το Μεξικό και τις Ηνωμένες
Πολιτείες, σε ύψος 4.580 μέτρων, στην πέμπτη υψηλότερη κορυφή του Mεξικoύ, στη
Σιέρα Νέγκρα. Ο ατμοσφαιρικός αέρας εκεί είναι τόσο αραιός που μια συσκευή
οξυγόνου θεωρείται πάντα απαραίτητη.

Οι επιστήμονες ελπίζουν να εντοπίσουν στα σύννεφα της ψυχρής κοσμικής σκόνης
κύματα που εξέπεμψαν τα πρώτα άστρα καθώς σχηματίζονταν, ύστερα από τη μεγάλη
έκρηξη που δημιούργησε το Σύμπαν πριν από 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια. Τα
στοιχεία που θα προκύψουν, θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν
καλύτερα την εξέλιξη του Σύμπαντος. Ταυτόχρονα, δεν αποκλείεται να εντοπιστούν
και χιλιάδες νέοι Γαλαξίες.

«Θα ερευνήσουμε μια περιοχή, χιλιάδες φορές μεγαλύτερη από αυτή που ήδη έχουμε
παρατηρήσει με χιλιοστομετρικά κύματα και θα πάμε πίσω στο χρόνο, περισσότερο
από ποτέ, τότε δηλαδή που το Σύμπαν αριθμούσε μόλις μερικές χιλιάδες
εκατομμύρια χρόνια», επισημαίνει ο Βρετανός αστροφυσικός Ντέιβιντ Χαγκς.

H σκόνη. H ιδιαιτερότητα και η μοναδικότητα των χιλιοστομετρικών
κυμάτων έγκειται στο ότι δεν εκτρέπονται από τη διαστημική σκόνη και δεν
θαμπώνουν εξαιτίας της απόστασης. Έτσι, τα δυσδιάκριτα αντικείμενα φαίνονται
πολύ πιο καθαρά, ενώ περιορίζεται η πιθανότητα λαθεμένων υπολογισμών. Οι
τελευταίοι, όμως, μάλλον εξαρτώνται και από έναν αστάθμητο συσχετισμό:
«Γίνονται ανόητα λάθη όταν ο εγκέφαλος δεν διαθέτει το απαραίτητο οξυγόνο.
Υπάρχουν ιστορίες επιστημόνων που εργάστηκαν σε μεγάλα ύψη κι έγραψαν πράγματα
όπως 2+2 =5», λέει ο Αρετξάγκα. Καμία αμφιβολία, ένα από τα κύρια μελήματα των
κατασκευαστών θα είναι να εφοδιάσουν με αρκετό οξυγόνο τους χώρους εργασίας
αλλά και ανάπαυσης των επιστημόνων.