Διαστάσεις Ο δρόμος προς την αιωνιότητα

«Από σημείο εκτός ευθείας, διέρχεται μία και μόνο μία παράλληλη προς
αυτήν»: πέμπτο αξίωμα του Ευκλείδη, με άλλα λόγια μια αυταπόδεικτη αλήθεια.

«H σχολή των Αθηνών» (Ραφαήλ): ο Ευκλείδης συζητά με τους μαθητές του

Αυτή είναι η ιστορία μιας έμμονης ιδέας: δύο παράλληλων γραμμών που δεν
τέμνονται ποτέ και ενός ανθρώπου που έχει αφιερώσει δέκα χρόνια επί δεκαπέντε
ώρες την ημέρα για να το αποδείξει. Αν τα καταφέρει, θα κατακτήσει μια θέση
στην Ιστορία και θα σώσει την τιμή της ευκλείδειας γεωμετρίας, που είναι η
βάση της καντιανής φιλοσοφίας και οδηγεί – όπως και μια ευθεία – στον Θεό. Αν
αποτύχει, θα κάψει τα δέκα χιλιάδες τετράδια που έχει γεμίσει μέχρι τώρα με
σημειώσεις και θα ξεκινήσει πάλι από την αρχή. Άλλος δρόμος δεν υπάρχει: όπως
λέει, χωρίς μια λογική γεωμετρία, το Σύμπαν ισοδυναμεί με χάος, ο ουρανός
είναι κενός, η ανθρώπινη ύπαρξη χάνει κάθε νόημα.

Αυτή είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που γεννήθηκε πριν από 65 χρόνια σ’ ένα
χωριό του Λιβάνου που λέγεται Εχμέζ και βρίσκεται κοντά στη Βύβλο. Ο πατέρας
του ήταν ένας γαιοκτήμονας που είχε την ικανότητα να υπολογίζει τις ακριβείς
διαστάσεις ενός κτήματος με μια ματιά. Στα επτά του χρόνια άκουσε για πρώτη
φορά το όνομα του Ευκλείδη. Στα εννιά του άκουσε για πρώτη φορά το πέμπτο
αίτημα ή αξίωμα του Ευκλείδη. Ύστερα σπούδασε Μαθηματικά, πήγε στο Παρίσι,
πήρε μάστερ στη Μηχανική και στη Στατιστική, έπειτα ταξίδεψε στο Αμπού Ντάμπι.
Αλλά μια ιδέα είχε πάντα στο μυαλό του, ένα πράγμα μόνο τον ενδιέφερε: να
πετύχει εκεί που απέτυχαν όλοι οι μαθηματικοί τους είκοσι τελευταίους αιώνες,
ο Πτολεμαίος και ο Πέρσης Ελ Τούσι, ο ιησουίτης Σακέρι και ο Τζων Ουάλις, ο
Καρλ Φρίντριχ Γκάους, ο Λομπατσέφσκι και ο Ρίμαν. Να αποδείξει ότι το
συγκεκριμένο αίτημα δεν είναι αξίωμα, αλλά θεώρημα, υπάρχει δηλαδή τρόπος να
αποδειχθεί, ίσως μάλιστα να υπάρχει και πάνω από ένας τρόπος. Γιατί τον
ενδιαφέρει το συγκεκριμένο αξίωμα; Επειδή το επίπεδο στο οποίο αναφέρεται
είναι ο κόσμος μας και το σημείο εκτός της ευθείας είναι αυτό που δεν είμαστε
και δεν θα γίνουμε ποτέ, αφού η παράλληλη γραμμή, η εναλλακτική λύση δηλαδή,
πηγαίνει και πηγαίνει, πάντα σε ίση απόσταση από μας, χωρίς ελπίδα να μας
συναντήσει ποτέ.

Ο Ρασίντ Μάτα ανακάλυψε δέκα τρόπους, ή έτσι τουλάχιστον ισχυρίζεται. Τον
πρώτο τον επινόησε στις 3 Οκτωβρίου 2001, την ημέρα που πέθανε η μητέρα του.
Ύστερα οι ιδέες άρχισαν να πέφτουν βροχή. Τον βοηθά και το Άγιο Πνεύμα, ένα
προνόμιο που δεν είχε ο Πτολεμαίος. Ως τώρα έχει παρουσιάσει τις προτάσεις του
στην Ακαδημία Επιστημών της Γαλλίας, στη Χαϊδελβέργη, στην Πίζα. Και περιμένει
με υπομονή την ετυμηγορία τους. Ό,τι κι αν του πουν, πάντως, πίσω δεν θα
κάνει. Αυτή η παράλληλη γραμμή, λέει, είναι ο δρόμος προς την αιωνιότητα.