Οι νέοι ολιγάρχες της Pωσίας

Όλα δείχνουν ότι ο Χοντορκόφσκι, ο πάλαι ποτέ κραταιός ολιγάρχης που ήρθε
σε σύγκρουση με τον Πούτιν, θα καταδικαστεί και ο πετρελαϊκός κολοσσός του, η
Γιούκος, θα χρεοκοπήσει. Την ίδια ώρα, νέοι ολιγάρχες έχουν ήδη κάνει αισθητή
την παρουσία τους στη Ρωσία – μόνο που αυτοί προσέχουν να μην εξοργίσουν τον
Ρώσο πρόεδρο…

Οι πλουσιότεροι. Από αριστερά, Ρομάν Αμπράμοβιτς, Γιούρι Λούζκοφ και Βλαντίμιρ Ποτάνιν

Νέος δικαστής διορίστηκε χθες στην υπόθεση Χοντορκόφσκι, καθώς ο προηγούμενος
παραιτήθηκε λόγω υπερβολικής ψυχολογικής πίεσης που προκλήθηκε από την κάλυψη
της δίκης από τα MME. Ο ίδιος ο Χοντορκόφσκι όμως, ο οποίος παραμένει στη
φυλακή, μοιάζει ήδη να είναι παρελθόν για το ρωσικό κατεστημένο. Μάλιστα, το
«Μπίζνες Γουίκ» ισχυρίζεται ότι ο Βλαντίμιρ Ποτάνιν είναι πια ο πλουσιότερος
άνδρας στη Ρωσία, με μία επιχειρηματική αυτοκρατορία 32 δισ. δολαρίων και με
προσωπικό πλούτο τριών δισ. δολαρίων. H αξία της εταιρείας του Ποτάνιν,
Ιντερός, υπολογίζεται στο 1,5% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος.

Άλλοι πάλι λένε ότι ο Ρομάν Αμπράμοβιτς, ο ιδιοκτήτης της ποδοσφαιρικής ομάδας
του Τσέλσι, είναι πλουσιότερος. Πάντως, η «Ιντιπέντεντ» αναφέρει πως υπάρχουν
πληροφορίες ότι και ο Ποτάνιν σκοπεύει να αγοράσει μία ποδοσφαιρική ομάδα που
να παίζει στο αγγλικό πρωτάθλημα, ίσως ακόμα και την πρωταθλήτρια Άρσεναλ.

«Αυτά συμβαίνουν»

Άλλος ένας σημαντικότατος νέος ολιγάρχης της Ρωσίας είναι ο Βλαντίμιρ
Γιεβτουσένκοφ. H εταιρεία του, η Σιστέμα, είναι ο μεγαλύτερος όμιλος για μη
ενεργειακά θέματα της Ρωσίας και η μεγαλύτερη εταιρεία κινητής τηλεφωνίας στη
χώρα, ελέγχοντας το τέταρτο μεγαλύτερο δίκτυο του κόσμου. H Σιστέμα είναι
επίσης ο βασικός μέτοχος στη μεγαλύτερη ασφαλιστική εταιρεία της Ρωσίας. Ο
ίδιος ο Γιεβτουσένκοφ είναι πολύ προσεκτικός να μη χάσει τον απίστευτο πλούτο
του προκαλώντας τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Θεωρεί ότι δεν πρέπει κανείς να
αντιμετωπίζει την υπόθεση Χοντορκόφσκι ως μεμονωμένο φαινόμενο. «Αυτά
συμβαίνουν παντού», λέει. «Κοιτάξτε την Ένρον, κοιτάξτε την Παρμαλάτ, αυτά
συμβαίνουν και στη Δύση».

Ο δήμαρχος της Μόσχας

Άλλος ένας ολιγάρχης, ο οποίος όμως έχει σαφέστατες πολιτικές φιλοδοξίες,
είναι ο δήμαρχος της Μόσχας Γιούρι Λούζκοφ, ο οποίος κάποτε προαλειφόταν για
διάδοχος του Γιέλτσιν. Μέσω του δημαρχιακού του πόστου, ο Λούζκοφ και η
γυναίκα του Γιέλενα δημιούργησαν μία σημαντική βάση εξουσίας στη Μόσχα και
αυτό, σε συνδυασμό με την απόκτηση στενών σχέσεων με τον Γιεβτουσένκοφ, είναι
που εκτόξευσε το δημαρχιακό ζευγάρι στις τάξεις των σημαντικών νέων ολιγαρχών
της Ρωσίας.

Ο τελευταίος σημαντικός νέος ολιγάρχης είναι και ο νεαρότερος. Πρόκειται για
τον 38χρονο Αλεξάντερ Χλοπόνιν, ο οποίος παλιά δούλευε στην εταιρεία Ιντερός
του Ποτάνιν και μετά έγινε διευθύνων σύμβουλος της Νορέλσκ, μιας τεράστιας
επιχείρησης παραγωγής νικελίου που ο Ποτάνιν είχε αποκτήσει σε μία από τις πιο
αμφιλεγόμενες ιδιωτικοποιήσεις του. Όπως ο Αμπράμοβιτς, ο οποίος έγινε
κυβερνήτης της Τσουκότκα, περιοχής στη Σιβηρία, προσπαθώντας να αντιμετωπίσει
την κριτική ότι δεν είχε δώσει ο ίδιος τίποτε στην πατρίδα του, ο Χλοπόνιν
έβαλε υποψηφιότητα και εξελέγη κυβερνήτης μιας άλλης περιοχής στη Σιβηρία, της
Κρασνόγιαρσκ.

Προσεκτικός

Στενές επαφές. Ο κυβερνήτης της Τσουκότκα, Αλεξάντερ Χλοπόνιν, δείχνει στον Βλαντίμιρ Πούτιν τις ομορφιές της Σιβηρίας

Σε αντίθεση με τον Χοντορκόφσκι, ο Χλοπόνιν ακολουθεί μία προσεκτική πολιτική
πορεία. Είναι οπαδός του κόμματος του Πούτιν και τον τελευταίο καιρό γίνεται
συχνά αναφορά στο όνομά του ως πιθανού μελλοντικού προέδρου της Ρωσίας. Ο
ίδιος ο Χλοπόνιν περιγράφει πώς επέμενε να δημιουργηθούν κοινωνικά προγράμματα
για τους εργαζομένους στη Νορέλσκ και μιλάει επί μακρόν για περιβαλλοντικά
θέματα, εκθέτοντας τις ανησυχίες του γι’ αυτά. Όταν ερωτάται εάν επίτηδες
ασχολείται με αυτά τα θέματα ώστε να μην μπει στη μύτη του Ρώσου προέδρου, το
αρνείται. «Αυτό είναι κυνικό», λέει. «Πηγαίνετε να δείτε μόνοι σας τη Σιβηρία,
εκεί βρίσκεται το μέλλον».

Και είναι αλήθεια πως η Σιβηρία είναι μία περιοχή, στην οποία όλα ισχύουν στον
υπερθετικό βαθμό. Είναι μεγαλύτερη από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ ενωμένες, με τα
μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στον κόσμο και με τεράστια κοιτάσματα
πετρελαίου, χρυσού και αλουμινίου και άφθονη ξυλεία. Πράγματι, για την
περίπτωση της Σιβηρίας, ισχύει αυτό που είχε γράψει ο Ντοστογιέφσκι: «Στη
Σιβηρία, η γη είναι πολύ ευλογημένη και το μόνο που χρειάζεται είναι να γίνει
εκμετάλλευσή της». Ο Αμπράμοβιτς, ο Μπερεζόφσκι, ο Χοντορκόφσκι, ο Ποτάνιν και
πολλοί άλλοι ολιγάρχες έκαναν ακριβώς αυτό, αγοράζοντας κρατικές επιχειρήσεις
που δραστηριοποιούνται στη Σιβηρία, αξίας δισεκατομμυρίων, για ελάχιστα εκατομμύρια.