Eφιάλτης ύφεσης για 4 αγορές

Αντιμέτωπες με την ύφεση βρίσκονται οι αγορές της κλωστοϋφαντουργίας και του
έτοιμου ενδύματος, της πληροφορικής, των κατασκευών, αλλά και της ακτοπλοΐας.
Οι λόγοι είναι διαφορετικοί για καθέναν από αυτούς τους κλάδους της
οικονομίας. Στην κλωστοϋφαντουργία – και κυρίως στον τομέα του έτοιμου
ενδύματος – οι βασικότεροι λόγοι μιας (χρόνιας πλέον) κρίσης που μαστίζει δύο
από τους παραδοσιακότερους τομείς της ελληνικής οικονομίας, δεν είναι άλλοι
από την εισβολή άκρως ανταγωνιστικών προϊόντων από χώρες με φθηνά εργατικά
χέρια και οι υψηλές τιμές στη διεθνή αγορά βάμβακος. Στην πληροφορική, ο
υπερδανεισμός ορισμένων επιχειρήσεων σε συνδυασμό και με τη στασιμότητα της
ζήτησης σε προϊόντα και υπηρεσίες νέας τεχνολογίας. Στις κατασκευές, η
ολοκλήρωση των Ολυμπιακών έργων και η ύφεση της ιδιωτικής οικοδομικής
δραστηριότητας. Και στην ακτοπλοΐα, τα 20 δισ. ευρώ των χρεών που πιέζουν
ασφυκτικά τις εταιρείες του κλάδου.

Στις κατασκευές

Στον κατασκευαστικό κλάδο η έκρηξη των έργων – λόγω της Ολυμπιακής
προετοιμασίας, αλλά και των φθηνών στεγαστικών δανείων – είχε αποτέλεσμα οι
θέσεις εργασίας να εκτιναχθούν, από τις 249.000 το 2002 στις 325.000 το 2003.
Τώρα, όμως, η έκρηξη αυτή θα δώσει τη θέση της, όπως εκτιμάται, σε
«φυσιολογικότερους» ρυθμούς ανάπτυξης.

«Οι θέσεις εργασίας σε εξειδικευμένο και ανειδίκευτο προσωπικό θα συρρικνωθούν
δραματικά, ενώ σε σοβαρά διλήμματα θα μπουν και κάποιες από τις ασθενέστερες
επιχειρήσεις», εκτιμά στέλεχος του κατασκευαστικού κλάδου.

H διέξοδος των αυτοχρηματοδοτούμενων έργων και η έξοδος στις αγορές των
Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης μπορούν μεν να καλύψουν σημαντικό μέρος
των κενών τής μετα-Ολυμπιακής εποχής, αλλά δεν προσφέρονται για όλες τις
κατασκευαστικές εταιρείες, παρά μόνο για όσες διαθέτουν τα απαραίτητα
κεφάλαια. Για τις υπόλοιπες, η βιωσιμότητα και η αυτόνομη πορεία δεν μπορεί να
θεωρείται βέβαιη. Στην ετήσια έκδοση του ΣΕΒ «H ελληνική βιομηχανία το 2003»
υποστηρίζεται ότι «ο αριθμός των μεγάλων κατασκευαστικών επιχειρήσεων της
χώρας θεωρείται μεγάλος για τα μεγέθη της Ελλάδος και οι τάσεις
συγκεντρωτισμού της αγοράς με εκδήλωση συγχωνεύσεων και εξαγορών ενδεχομένως
να ενταθούν, μετά την ολοκλήρωση των Ολυμπιακών έργων».

Ήδη τα πρώτα συμπτώματα οικονομικών αδιεξόδων έχουν κάνει την εμφάνισή τους
στις ασθενέστερες εταιρείες του κλάδου: η Ευρωπαϊκή Τεχνική εγκαταλείπει στα
μισά την κατασκευή τής «Μαραθώνιας Διαδρομής», ενώ άλλες δύο εταιρείες, η
Τεχνοδομή και η ΕΡΓΑΣ, βρίσκονται στο «κόκκινο», με κύρια χαρακτηριστικά την
καθοδική πορεία των εργασιών τους και τη δυσμενή οικονομική τους κατάσταση.

Στην πληροφορική

«Τοπίο στην ομίχλη» χαρακτηρίζεται και η κατάσταση που επικρατεί στην ελληνική
αγορά πληροφορικής.

Οι ρυθμοί ανάπτυξης του κλάδου παραμένουν σε οριακά επίπεδα τα τελευταία
χρόνια, οι προσλήψεις έχουν παγώσει, ενώ τα τραπεζικά χρέη ουκ ολίγων
εταιρειών εξυπηρετούνται μετ’ εμποδίων.

Δεν είναι, άλλωστε, τυχαία η έξοδος μεγάλων τραπεζικών ομίλων από εταιρείες
πληροφορικής, ούτε βεβαίως και το γεγονός ότι παραμένουν στα αζήτητα
σημαντικός αριθμός συμμετοχών που διαθέτουν μεγάλοι όμιλοι πληροφορικής σε
άλλες εταιρείες. Παράλληλα, όμως, έχουν εμφανιστεί στην αγορά και τα πρώτα
λουκέτα, όπως της Datamedia, της αλυσίδας λιανικών πωλήσεων Zachs και άλλων,
μικρότερων εταιρειών.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Unisystems, κ. A. Δότσης, επισημαίνει ότι «αν και οι
πελάτες των εταιρειών πληροφορικής (επιχειρήσεις και τράπεζες) φαίνεται να
επιστρέφουν δειλά δειλά σε επενδύσεις νέας τεχνολογίας, κάποιες εταιρείες
εξακολουθούν να ταλανίζονται από συσσωρευμένα οικονομικά και άλλα προβλήματα».
Διευκρινίζει, δε, ότι οι εταιρείες που θα επιβιώσουν θα είναι «αυτές που έχουν
εξειδικεύσει τις δραστηριότητές τους και όχι αυτές που καταπιάνονται με όλες
τις δουλειές».

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η ελληνική αγορά πληροφορικής χαρακτηρίζεται από
μια πληθώρα εταιρειών, ο αριθμός των οποίων είναι δυσανάλογα μεγάλος σε σχέση
με τα μεγέθη της. Το γεγονός αυτό από μόνο του εκτιμάται ότι θα οδηγήσει
αναγκαστικά τις πλέον αδύναμες εταιρείες σε αναστολή των δραστηριοτήτων τους ή
στην καλύτερη περίπτωση σε απορρόφησή τους από τις ισχυρότερες.