Γράμμα από τη Nορμανδία

Όταν απέτυχε να πάρει την άδεια να ακολουθήσει τα συμμαχικά στρατεύματα
στην απόβασή τους στη Γαλλία, η Μάρθα Γκέλχορν, που είχε βρεθεί σε όλα σχεδόν
τα θέατρα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ξεγέλασε έναν αξιωματικό και την
άφησε να επιβιβαστεί σε ένα πλωτό νοσοκομείο. Ύστερα κλειδώθηκε σε μια
τουαλέτα του πλοίου, ώσπου αυτό απέπλευσε για τη Νορμανδία. H ανταπόκριση που
έστειλε από εκεί η Γκέλχορν, σύζυγος του Έρνεστ Χεμινγουέι, δημοσιεύθηκε τον
Αύγουστο του 1944 στο «Collier’s Weekly».

«Θα ταξιδεύαμε μόνοι. Δεν υπήρχε ούτε πιστόλι στο πλοίο και ούτε το βρετανικό
πλήρωμα ούτε το αμερικανικό ιατρικό προσωπικό είχαν ιδέα τι θα μπορούσε να
συμβεί σε ένα κατάλευκο πλοίο σαν το δικό μας μόλις θα εμφανιζόταν στον
πόλεμο, μολονότι όλοι γνώριζαν τη συνθήκη της Γενεύης σχετικά με αυτά τα πλοία
και όλοι ήλπιζαν ότι οι Γερμανοί θα την έπαιρναν στα σοβαρά.

Ήταν έξι νοσοκόμες στο πλοίο, καλά κορίτσια από το Τέξας, το Μίσιγκαν, την
Καλιφόρνια και το Ουισκόνσιν, που είχαν δουλέψει δυο μερόνυχτα για να το
ετοιμάσουν να δεχτεί τραυματίες. Αφού πορευτήκαμε μέσα από τη ναρκοθετημένη
Μάγχη, αντικρύσαμε τις ακτές της Γαλλίας. Ψηλά στον αέρα, πάνω από τα
συγκεντρωμένα πλοία, πάνω από τα πυρά, τα μπαλόνια για τα εχθρικά αεροπλάνα
έμοιαζαν με αστείους ελέφαντες. Έρχεται μια στιγμή που νιώθει κανείς τόσο
μικρός και αβοήθητος μέσα σε αυτόν τον πελώριο και παράλογο εφιαλτικό κόσμο,
που παύει πια να δίνει δεκάρα και του έρχεται να βάλει τα γέλια.

«Τα αποβατικά σκάφη ξεφόρτωναν στρατεύματα στην ακτή. Ύστερα πάψαμε πια να παρακολουθούμε την απόβαση. Άρχισαν να καταφΘάνουν τα φορεία»

H μάχη. Τα αποβατικά σκάφη ξεφόρτωναν στρατεύματα στην ακτή. Τα άρματα
μάχης πήγαιναν μπροστά. Ύστερα πάψαμε πια να παρακολουθούμε την απόβαση.
Άρχισαν να καταφτάνουν τα φορεία. Ο πρώτος τραυματίας που έφεραν πάνω ήταν
ένας Γερμανός αιχμάλωτος. Οι τραυματιοφορείς ήταν Αμερικανοί. Σε λίγη ώρα, οι
παλάμες τους είχαν γεμίσει φουσκάλες. Κάτω από το κατάστρωμα, το εσωτερικό του
πλοίου είχε γίνει ένας απέραντος θάλαμος νοσοκομείου. Τέσσερις γιατροί, 6
νοσοκόμες και 14 βοηθοί είχαν να φροντίσουν 4.000 τραυματίες.

Όσο περνούσε η ώρα, δεν γνώριζες πια τους τραυματίες από τα ονόματά τους, αλλά
από τα πρόσωπά τους και τα τραύματά τους. Σε μια κουκέτα στον τοίχο ήταν ένας
πολύ νεαρός ανθυπολοχαγός. Είχε ένα πολύ άσχημο τραύμα στο στήθος, το πρόσωπό
του ήταν κάτασπρο και κειτόταν ακίνητος. Ξαφνικά ανασηκώθηκε στον αγκώνα του
και κοίταξε ίσια μπροστά του, σαν να μην ήξερε πού βρισκόταν. Είχε μακρουλό
ευγενικό πρόσωπο και μεγάλα γαλανά μάτια. Τα μάτια του ήταν πλημμυρισμένα από
φρίκη και δεν μιλούσε. Είχε τραυματιστεί την πρώτη κιόλας μέρα. Κειτόταν δυο
μέρες σε ένα χωράφι, ώσπου σύρθηκε ώς τις γραμμές μας, κάτω από τα πυρά
Γερμανών σκοπευτών. Ξαφνικά κατάλαβε πως ένας Γερμανός, άσχημα τραυματισμένος
και αυτός στο στήθος, τον ώμο και τα πόδια, ήταν ξαπλωμένος πίσω του σε μια
κουκέτα. Ο ευγενικός νεαρός είπε σιγανά, καθώς τα λόγια έβγαιναν με δυσκολία
από το στόμα του: «Αν μπορούσα να κουνηθώ, θα τον σκότωνα». Ύστερα πέρασε
πολλή ώρα ώσπου να ξαναμιλήσει. Του έδωσαν οξυγόνο και κατόπιν τον εγχείρησαν
για να μπορέσει να αναπνέει.

H Μάρθα Γκέλχορν, σύζυγος του Έρνεστ Χεμινγουέι, είχε βρεθεί σε όλα σχεδόν τα μέτωπα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου

Ο Αυστριακός. Εκείνος πίσω του ήταν ένας δεκαεννιάχρονος Αυστριακός.
Είχε πολεμήσει ένα χρόνο στη Ρωσία και έξι μήνες στη Γαλλία. Είχα πιστέψει πως
θα πέθαινε όταν τον πρωτοείδα, αλλά καλυτέρεψε. Τα ξημερώματα ρώτησε αν
ανταλλάσσονται οι τραυματισμένοι αιχμάλωτοι, αν θα επιστρέψει ποτέ στην
πατρίδα του. Του είπα πως δεν ήξερα από αυτά και πως δεν είχε να φοβηθεί
τίποτα. «Ναι, ναι», είπε ο Αυστριακός. Ύστερα πρόσθεσε: «Τόσοι πολλοί
άνθρωποι, τόσοι τραυματίες, θέλουν να γυρίσουν στην πατρίδα. Γιατί να πολεμάμε
έτσι ο ένας τον άλλο;». Τα μάτια του πλημμύρισαν δάκρυα. Ήταν ο μοναδικός
αιχμάλωτος πάνω στο πλοίο που ήταν ευγνώμονας ή ευγενικός, που έλεγε
«παρακαλώ» ή «ευχαριστώ», που είχε φυσιολογικές, ανθρώπινες αντιδράσεις.

Μέχρι το πρωί, πολλοί από τους τραυματίες ένιωθαν καλύτερα. Το πλοίο είχε
πάρει κιόλας το δρόμο του γυρισμού και νιώθαμε πιο κοντά την Αγγλία. Στην
αποβάθρα, ο αρχίατρος παρακολουθούσε την αποβίβαση των φορείων. «Τα
καταφέραμε». Αυτό ήταν το σπουδαίο. Το πλοίο θα επέστρεφε πάλι στη Γαλλία.
Όμως, αυτό το ταξίδι είχε τελειώσει. Ώς εδώ καλά. Τα είχαν καταφέρει».