Δρόμοι

Ο πόνος…

… είναι αναπόφευκτος. H ταλαιπωρία είναι προαιρετική. Άλλοι επιδιώκουν τον
πόνο και άλλοι ψάχνουν να τον μαλακώσουν. Άραγε πόσο μοιάζουν μεταξύ τους; Ο
συγγραφέας Πολ Θερού προσπαθεί να ξετρυπώσει αυτά το δυο αντίθετα άκρα. Και
γράφει ένα βιβλίο, «H νοσοκόμα Γουλφ και ο δόκτωρ Σακς» – το θυμήθηκε χθες η
«Κοριέρε ντέλα Σέρα», με την ευκαιρία της ιταλικής έκδοσης. Μαζεύει σε αυτό ο
Θερού όσα του εκμυστηρεύτηκαν δυο εντελώς διαφορετικά και αντίθετα πρόσωπα:
μια ανώνυμη «δασκάλα» του σαδομαζοχισμού και ένας διάσημος νευρολόγος στο
ψυχιατρικό νοσοκομείο του Μπρονξ.

Από τη μια μεριά…

… η νοσοκόμα Γουλφ, που μαζεύει μαστίγια και φίμωτρα και αγκαθωτά ρόπαλα και
λέει πως εκτιμάει τους πελάτες που της φέρονται με σεβασμό («Το μόνο κακό
είναι πως, αφού τους έχεις λιανίσει με τις μπότες, σου λένε χίλιες φορές
ευχαριστώ»). Και από την άλλη ο νευρολόγος Όλιβερ Σακς, στον οποίο οι ασθενείς
εμπιστεύονται πράγματα σαν και αυτό: «Αν ο κόσμος ήταν φτιαγμένος από σκάλες,
θα ήμουν ευτυχισμένος». Σε έναν κόσμο όπου κάθε διαστροφή φαίνεται να βρίσκει
τη φυσική θέση της, δυσκολεύεται κανείς να ξεχωρίσει την ψυχική υγεία από την
τρέλα – τόσο πολύ μοιάζει η μια με την άλλη. Οι πελάτες της νοσοκόμας Γουλφ,
που νιώθουν την επιδερμίδα τους να ανατριχιάζει κάτω από τα χτυπήματα του
μαστιγίου, δεν είναι τέρατα από τις αλληγορίες του Ιερώνυμου Μπος, αλλά
πρόσωπα πραγματικά και γνώριμα, διευθυντές, χρηματιστές, ηλεκτρολόγοι,
μαραγκοί. Από την άλλη, τόσο πολλοί μοιάζουν οι γιατροί με τους ασθενείς τους,
που φοβούνται μήπως αλλάξουν θέση. «Στο νοσοκομείο του Μπρονξ», λέει ο Σακς,
«φορούσα πάντα τη λευκή μπλούζα με το καρτελάκι, γιατί χωρίς αυτήν δεν ήμουν
σίγουρος αν θα μπορούσα να αποδείξω πως είχα τα λογικά μου». Και φαντάζεται τι
θα μπορούσε να είχε πει γι’ αυτόν ένας άλλος γιατρός: «A, ναι, αυτός. Αυτός
εδώ έχει τη μανία να παριστάνει τον δόκτορα Όλιβερ Σακς».

Ο Τσέχοφ…

… έχει ήδη περιγράψει στον «Θάλαμο 6» τον πόνο που νιώθει κανείς όταν βλέπει
να θολώνουν οι διαχωριστικές γραμμές μπροστά του. Μα ο Σακς διηγείται στον
Θερού μια άλλη παραλλαγή στο ίδιο θέμα, αυτή τη φορά αληθινή. Αφορά τον πρώην
διευθυντή του νοσοκομείου του Μπρονξ. Έχει βγει στη σύνταξη τρία χρόνια, όταν
τον πηγαίνουν στο ίδιο νοσοκομείο με συμπτώματα προϊούσας άνοιας.

«Μια μέρα…

… έχοντας επιστρέψει στα παλιά του λημέρια, αυτός ο άνθρωπος φοράει τη λευκή
μπλούζα, μπαίνει στο παλιό του γραφείο και αρχίζει να ψάχνει τις καρτέλες των
ασθενών. Μπροστά σε μια δύσκολη περίπτωση, του ξεφεύγει ένα μουρμουρητό: “Ο
καημένος!”. Ύστερα κλείνει το φάκελο και μόνο τότε βλέπει το όνομα που γράφει
πάνω η καρτέλα. Είναι το δικό του. Σε εκείνη την τρομερή στιγμή διαύγειας, τα
καταλαβαίνει όλα».