Eπιχείρηση «μαύρος χρυσός»

Φόβους ότι η τρομοκρατική επίθεση στο Χόμπαρ, στην καρδιά της σαουδαραβικής
βιομηχανίας πετρελαίου, θα προκαλέσει νέα κρίση στην αγορά του μαύρου χρυσού
εκφράζουν οι αναλυτές. Χτυπώντας το σαουδαραβικό καθεστώς εκεί όπου πονάει
περισσότερο, οι τρομοκράτες πετυχαίνουν ουσιαστικά δύο στόχους με μία κίνηση.

Αμέσως μετά την επέμβαση των κομάντο στο Χόμπαρ, οι αρχές της Σαουδικής
Αραβίας έδωσαν δύο υποσχέσεις. H πρώτη ήταν ότι οι ισλαμιστές τρομοκράτες θα
συντριβούν. H δεύτερη ότι η χώρα θα εξακολουθήσει να «ανταποκρίνεται αξιόπιστα
στην παγκόσμια ενεργειακή ζήτηση». Όπως σχολιάζει η «Γκάρντιαν», το κατά πόσο
το καθεστώς μπορεί να τιμήσει την πρώτη του υπόσχεση επιδέχεται μεγάλη
αμφισβήτηση. Και το γεγονός ότι ένιωσε την ανάγκη να δώσει τη δεύτερη υπόσχεση
είναι από μόνο του μια ομολογία αβεβαιότητας.

Ευάλωτος στόχος

H επίθεση στο Χόμπαρ σημειώθηκε πριν περάσει σχεδόν μήνας από μια ανάλογη
επίθεση στο Γιανμπού, όπου είχαν δολοφονηθεί πέντε εργαζόμενοι σε ελβετική
εταιρεία: και στις δύο περιπτώσεις, ένοπλοι τρομοκράτες κατάφεραν να
διεισδύσουν σε «αυστηρά φρουρούμενη» περιοχή και να αλωνίσουν για κάποιο
διάστημα ατιμώρητοι προτού αναχαιτιστούν. Όλα αυτά ένα χρόνο αφότου το Ριάντ
κήρυξε τον δικό του ολομέτωπο «πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας».

Παρ’ όλο που οι τρομοκράτες δεν έχουν χτυπήσει ακόμα στην ενεργειακή υποδομή
της χώρας, έχουν εντοπίσει έναν ευάλωτο στόχο στη μεγάλη κοινότητα των
εκπατρισμένων που υπηρετούν τη βιομηχανία. Το Χόμπαρ, μαζί με το Νταχράν και
το Νταμάν, συνιστούν το «τρίγωνο των υδρογονανθράκων» της Σαουδικής Αραβίας.

Εκεί έχουν την έδρα τους οι θυγατρικές των μεγάλων ξένων πετρελαϊκών
εταιρειών. Εκεί έχει την έδρα της και η εθνική εταιρεία Aramco. «Ο στόχος ήταν
σαφής», λέει στη «Μοντ» ο Ρόμπερτ Μάμπρο, διευθυντής του Ινστιτούτου
Ενεργειακών Σπουδών της Οξφόρδης: «να αποσταθεροποιηθεί η βιομηχανία
πετρελαίου προκαλώντας πανικό στους εκπατρισμένους. Στην Aramco, το επιτελείο
αποτελείται στη συντριπτική πλειοψηφία από Σαουδάραβες, όμως οι ξένοι είναι
αυτοί που λειτουργούν τις πηγές, τα διυλιστήρια, τα εργοστάσια».

Πέρα από τον κλονισμό της εμπιστοσύνης των ξένων, η πιο σημαντική επίπτωση
είναι ότι εγείρεται ένα γενικότερο ερώτημα για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα
του σαουδαραβικού καθεστώτος. Σε μια κατάσταση όπου κανείς δεν γνωρίζει τι θα
μπορούσε, ή θα έπρεπε, να αντικαταστήσει το καθεστώς αυτό, ποιος μπορεί να
εγγυηθεί ότι η στρόφιγγα θα παραμείνει ανοιχτή στα 8 εκατομμύρια βαρέλια
ημερησίως;

Σενάριο – εφιάλτης

Οι τρομοκράτες θέλουν να ανατρέψουν το «άπιστο» και «δουλοπρεπές προς τη Δύση»
σαουδαραβικό καθεστώς. Στρέφουν λοιπόν το βασικό του όπλο, το πετρέλαιο,
εναντίον του.

Δρομολογούν έτσι την αποσταθεροποίηση της χώρας και ταυτόχρονα επαναφέρουν στο
διεθνές προσκήνιο το σενάριο – εφιάλτη: τρομοκρατικά χτυπήματα προκαλούν
προβλήματα στην παραγωγή και τη διακίνηση του πετρελαίου εκτοξεύοντας τις
τιμές στα ύψη με απρόβλεπτες συνέπειες.

Φόβοι για νέα πετρελαϊκή κρίση

Τα μάτια όλων θα είναι καρφωμένα σήμερα στις διεθνείς αγορές
πετρελαίου, οι οποίες παρέμειναν χθες κλειστές λόγω αργίας. Στο τέλος της
περασμένης εβδομάδας, η υπόσχεση της Σαουδικής Αραβίας να αυξήσει την ημερήσια
παραγωγή κατά 800.000 βαρέλια οδήγησε σε υποχώρηση τις τιμές του πετρελαίου,
που είχαν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 21 ετών στις ΗΠΑ (41,85
δολάρια το βαρέλι) και σε επίπεδα ρεκόρ 13 ετών στο Λονδίνο (38,8 δολάρια το
βαρέλι). Ακόμη και ο πρόεδρος του ΟΠΕΚ, ωστόσο, εξέφρασε χθες ανησυχία για το
κατά πόσο θα μπορέσει πλέον η Σαουδική Αραβία να αυξήσει την παραγωγή.

Ο κίνδυνος μιας πετρελαϊκής κρίσης είναι ορατός. Και για τους αναλυτές, ο
κύριος υπεύθυνος είναι η εξωτερική πολιτική της Δύσης. Όπως σχολιάζει
χαρακτηριστικά η «Γκάρντιαν», «είναι καιρός να αναθεωρηθεί η χρησιμοποίηση του
πετρελαίου ως μοχλός κινητήριας δύναμης της δυτικής διπλωματίας – και όχι μόνο
διότι προσφέρει έναν ανοιχτό στόχο στην τρομοκρατία καθιστώντας τη Σαουδική
Αραβία εγγυήτρια των σταθερών τιμών. Αν επικεντρωθούμε λιγότερο στα ενεργειακά
αποθέματα και περισσότερο στην οικονομία, ίσως αρχίσουμε να πείθουμε τους
λαούς της Μέσης Ανατολής ότι δεν γίνονται όλα για το πετρέλαιο».