«Bομβαρδίστε μαζικά οτιδήποτε κινείται»

Περισσότερες από 20.000 σελίδες απομαγνητοφωνημένων τηλεφωνικών συνομιλιών
του Χένρι Κίσινγκερ δόθηκαν στη δημοσιότητα από την υπηρεσία εθνικών αρχείων
των ΗΠΑ. Αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές για κρίσεις που συγκλόνισαν τον κόσμο,
αλλά και λεπτομέρειες για τον πιο αμφιλεγόμενο ένοικο του Λευκού Οίκου, τον
Ρίτσαρντ Νίξον.

«Στην εποχή του Αϊζενχάουερ θα ήμασταν ήρωες». Ο Κίσινγκερ συνομιλεί με τον Νίξον στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου

Το περιεχόμενο των συνομιλιών παρουσιάζει τον τότε υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ
να προσπαθεί να περισώσει το κύρος της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής,
καθώς ολόγυρά του η προεδρία του Νίξον καταρρέει. Την περίοδο του σκανδάλου
Γουοτεργκέιτ, που υποχρέωσε σε παραίτηση τον Νίξον το 1974, όταν κάποιος
ρωτάει τον Κίσινγκερ απορημένος αν ο πρόεδρος “έχει ακόμη τα λογικά του”,
εκείνος απαντά: “Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Πρόκειται για εφιάλτη”.

Οι συνομιλίες του Κίσινγκερ, που σήμερα είναι σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής,
καλύπτουν μνημειώδη γεγονότα της εποχής του, από τον Πόλεμο του Βιετνάμ και
τις εντάσεις μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων μέχρι το Μεσανατολικό και την πτώση
του Νίξον. Σε αυτές περιλαμβάνεται και η φράση που εξέφρασε με τον καλύτερο
τρόπο τη σκληρότητα της εξωτερικής πολιτικής του Κίσινγκερ στα χρόνια της
παντοδυναμίας του: “Βομβαρδίστε μαζικά την Καμπότζη. Με οτιδήποτε πετάει, σε
οτιδήποτε κινείται”.

Το πραξικόπημα στη Χιλή

Στις συνομιλίες, ο Νίξον και ο Κίσινγκερ νιώθουν ανακούφιση ύστερα από την
ανατροπή του σοσιαλιστή προέδρου της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε με το πραξικόπημα
της 11ης Σεπτεμβρίου 1973, που κατέληξε στον θάνατό του. Ο Κίσινγκερ λέει για
τις εφημερίδες που “οδύρονται επειδή ανατράπηκε μια φιλοκομμουνιστική
κυβέρνηση. Στην εποχή του Αϊζενχάουερ θα ήμασταν ήρωες”, λέει στον Νίξον πέντε
ημέρες πριν από το αιματηρό πραξικόπημα του στρατηγού Πινοσέτ. “Δεν το κάναμε,
όπως ξέρεις, το χέρι μας δεν φαίνεται σε αυτό”, του απαντάει ο Νίξον. “Δεν το
κάναμε”, συμφωνεί αυτός, “θέλω να πω, βοηθήσαμε” και προσθέτει κάτι για κάποιο
πρόσωπο (το όνομά του διαγραμμένο) ότι “δημιούργησε τις καλύτερες συνθήκες.
“Έτσι είναι και έτσι θα παιχτεί το παιχνίδι”, λέει ο Νίξον.

H κυριότερη πτυχή των συνομιλιών είναι ίσως αυτή που δείχνει έναν υπουργό
Εξωτερικών να προσπαθεί να χειριστεί δύσκολες κρίσεις, με ένα πρόεδρο που
είναι εντελώς απορροφημένος από το σκάνδαλο Γουοτεργκέιτ και – τουλάχιστον μία
φορά – πάρα πολύ μεθυσμένος για να συνομιλήσει με τον Βρετανό πρωθυπουργό.
Δείχνουν επίσης πώς ο Κίσινγκερ επιστράτευε την προσωπική γοητεία του όταν
επρόκειτο για τον Ανατόλι Ντομπρίνιν, τον σοβιετικό πρεσβευτή στις ΗΠΑ. Τη μία
οι δύο άνδρες αστειεύονται για κάποιο ραντεβού με μια πρώην πλέι μέιτ του
“Πλεϊμπόι” και την άλλη συζητούν το Μεσανατολικό ή τον αφοπλισμό, όλα αυτά σε
“καθαρά” τηλέφωνα, για να μην κρυφακούει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Ουδέν σχόλιον

H δημοσίευση των απομαγνητοφωνημένων τηλεφωνικών συνομιλιών έγινε παρά την
αντίθετη γνώμη του Χένρι Κίσινγκερ, όταν το εθνικό αρχείο προχώρησε σε νομικά
μέτρα για να πετύχει τη δημοσίευσή τους. Ο Κίσινγκερ εξέδωσε ανακοίνωση στην
οποία αναφέρει ότι δεν έχει δει το υλικό και αρνήθηκε να κάνει οποιοδήποτε
σχόλιο.