Οι νέοι ανακαλύπτουν τον «άλλο» Tσε

Οι ηθοποιοί Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ και Ροντρίγκο Ντέλα Σέρνα υποδύονται αντίστοιχα τον Τσε Γκεβάρα και τον Αλμπέρτο Γκρανάδο στα «Ημερολόγια της Μοτοσυκλέτας»

Ηρωοποιήθηκε τόσο που κούρασε. Από σύμβολο της επανάστασης εκφυλίστηκε,
ερήμην του, σε εμπορικό σήμα. Τελικά, όμως, φαίνεται πως υπάρχει μια εικόνα
του Τσε ικανή να συγκινήσει κάθε γενιά. Για τη νέα γενιά των Λατινοαμερικανών,
είναι η εικόνα του ρομαντικού και τραγικού νεαρού τυχοδιώκτη που είχε τόσα
κοινά με τον Φιντέλ Κάστρο όσο και με τον Τζέιμς Ντιν.

Το φαινόμενο ξεκίνησε πριν από μια δεκαετία με την κυκλοφορία των – επί μακρόν
αποσιωπημένων – απομνημονευμάτων του Τσε «Τα Ημερολόγια της Μοτοσυκλέτας», που
έγιναν γρήγορα σημείο αναφοράς των Λατινοαμερικανών φοιτητών και νεαρών
διανοούμενων. H πραγματική «έκρηξη», ωστόσο, σημειώνεται τώρα, με την
κυκλοφορία της κινηματογραφικής εκδοχής του βιβλίου, που έγινε δεκτή με
ενθουσιασμό την περασμένη εβδομάδα στο φεστιβάλ των Καννών.

H νέα γενιά

Όπως αναμενόταν, οι παραδοσιακοί Αριστεροί της Κούβας και των υπόλοιπων χωρών
της περιοχής, που θεωρούν εαυτούς φύλακες του κληροδοτήματος του Τσε, δεν
καλοδέχθηκαν ακριβώς αυτήν την εξέλιξη. Κι εντούτοις, όπως άλλωστε πιστεύουν
πολλοί, αντικατοπτρίζει την προσαρμοστικότητα της μορφής του Τσε, καθώς και τη
θεμιτή ανάγκη κάθε γενιάς να διαμορφώσει την εικόνα που της ταιριάζει.

«Για τη νεώτερη, μεταψυχροπολεμική γενιά των Λατινοαμερικανών», εξηγεί ο Τζον
Λι Άντερσον, συγγραφέας του βιβλίου «Τσε Γκεβάρα: Μια Επαναστατική Ζωή», «ο
Τσε ξεχωρίζει ως ο αέναος Ίκαρος, μια αυτοθυσιαζόμενη μορφή που εκπροσωπεί τη
ρομαντική τραγωδία της νιότης. Ο δικός τους Τσε δεν είναι απλώς ένα ισχυρό
σύμβολο διαμαρτυρίας αλλά ο ιδεαλιστής νεαρός αμφισβητίας που υπάρχει σε κάθε
κοινωνία και κάθε εποχή».

Το ταξίδι

Σε μπλουζάκι. Τα είδωλα υποχρεώνονται να φορέσουν τα ρούχα μιας νέας γενιάς που τα ανακαλύπτει

Τόσο το βιβλίο όσο και η ταινία αφηγούνται την οκτάμηνη οδύσσεια του 23χρονου
Τσε καθώς και ενός φίλου του, του Αλμπέρτο Γκρανάδο Χιμένες σε πέντε
νοτιοαμερικανικές χώρες, αρχής γενομένης από τον Δεκέμβριο του 1951. Ο Τσε
ήταν τότε απλώς ο Ερνέστο Γκεβάρα και η περιγραφή που δίνει ο ίδιος είναι μια
κλασική ιστορία ενηλικίωσης – ένα ταξίδι περιπέτειας και αυτοανακάλυψης,
πολιτικής και προσωπικής ταυτόχρονα. «Ήμαστε μόνο δυο περιπλανώμενοι με
σακίδια στην πλάτη, τη σκόνη του δρόμου πάνω μας, σκιές των παλιών
αριστοκρατικών εγώ μας», γράφει μόλις φτάνει με τον Χιμένες στο Βαλπαραΐσο της
Χιλής.

Ο Χιμένεθ είναι σήμερα 82 ετών και ζει στην Κούβα. Πρόσφατα, ταξίδεψε στην
Βραζιλία για την πρεμιέρα της ταινίας και αντιλήφθηκε αμέσως την αλλαγή στην
εικόνα του Τσε. Βρέθηκε «περικυκλωμένος από νέους που ρωτούσαν όμορφα
πράγματα, όχι μόνο για την ταινία αλλά για το τι νιώθαμε τότε ο Ερνέστο κι
εγώ», δήλωσε. «Δεν με ρώτησαν σχεδόν τίποτα για πολιτική», πρόσθεσε, σχεδόν
μελαγχολικά. «Τους ενδιέφερε περισσότερο η ανθρώπινη πλευρά, η ιστορία δύο
νέων, δυο συνηθισμένων ανθρώπων, οραματιστών όμως και ιδεολόγων».

Σταθερή αξία

Έχοντας μεγαλώσει με τον Τσε ως μέσο προώθησης κάθε είδους διαμαρτυρίας, οι
νεαροί Λατινοαμερικανοί δυσκολεύονται να νιώσουν για την πολιτική του
προσωπικότητα τον ίδιο σεβασμό με τους μεγαλυτέρους τους. «Συμβαίνει αυτό με
τα είδωλα», λέει ο Χοσέ Ριβέρα, ο Πορτορικανός δραματουργός και σεναριογράφος
που έγραψε το σενάριο της ταινίας. «Ανακυκλώνονται και υποχρεώνονται να
φορέσουν τα ρούχα μιας νέας γενιάς που τα ανακαλύπτει. Δεν βρισκόμαστε πλέον
στη δεκαετία του ’60, οπότε ο Τσε δεν θα έχει την ίδια δύναμη που είχε τότε
και θα πρέπει να τον ανακαλύψουμε με έναν νέο τρόπο». Ο «άλλος» Τσε που
αποκαλύπτουν τα «Ημερολόγια», πάντως, προδιαγράφεται σταθερή αξία.

LINK:

* www.motorcyclediaries.net/