2004 – EKATO HMEPEΣ ΠPIN AΠO TOYΣ AΓΩNEΣ Tα έργα που άλλαξαν την Aθήνα

H Αθήνα θα είναι μια «άλλη» πόλη στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Μια ευρωπαϊκή
πρωτεύουσα με αθλητικό εξοπλισμό Ολυμπιακών προδιαγραφών, σημαντικές υποδομές
για τη βελτίωση του κυκλοφοριακού και των μετακινήσεων στην πόλη και νέους
ελεύθερους χώρους για ανάπτυξη υπερτοπικού πρασίνου.

Το 2004 έβαλε ένα χρονοδιάγραμμα υλοποίησης σε σημαντικά έργα, τα οποία θα
αποτελέσουν και την «προίκα» των Αγώνων στην Αττική. Ο χρόνος ολοκλήρωσης των
έργων φαίνεται εντυπωσιακός: τραμ και προαστιακός σιδηρόδρομος σε ενάμιση
χρόνο. Σύνδεση του Μετρό με το αεροδρόμιο σε λίγους μήνες. Ανισόπεδος κόμβος
στην Κηφισίας σε ενάμιση χρόνο. Ολοκλήρωση του οδικού και αποχετευτικού έργου
στον Κηφισό. Αποκατάσταση του τοπίου στον Σχινιά και δημιουργία της λίμνης.
Διαπλάτυνση σημαντικών δρόμων, όπως η Λεωφόρος Μαραθώνος και η Βάρης –
Κορωπίου.

Εκτός από την αθλητική υποδομή τελευταίων προδιαγραφών, η επόμενη ημέρα της
Αθήνας θα την βρει με ανοιχτά και κλειστά γήπεδα Ολυμπιακών προδιαγραφών,
ολοκαίνουργιες μαρίνες στον Σαρωνικό, νέους δρόμους και ανισόπεδους κόμβους σε
μεγάλες λεωφόρους, χώρους στάθμευσης και συνεδριακά κέντρα. Ολόκληρες
περιοχές, «αδιάφορες» μέχρι χθες, αναδεικνύονται λόγω των έργων και αποκτούν
δυνατότητες ανάπτυξης πρωτόγνωρες για τα δεδομένα της χώρας. Ποιος φανταζόταν
πριν από μερικά χρόνια ότι στη θέση Λεκάνες των Αχαρνών θα φύτρωνε ένας
πρότυπος οικισμός, το Ολυμπιακό Χωριό; Ότι στην κορυφή του λόφου Σελεπίτσαρι
του Δήμου Νικαίας θα κτιζόταν, μέσα σε δύο χρόνια, ένα υπερσύγχρονο κλειστό
αθλητικό κέντρο με θέα εφάμιλλη αυτής του Λυκαβηττού; Ότι οι κάτοικοι του
Αμαρουσίου θα έχουν θέα το ΟΑΚΑ διά χειρός Καλατράβα! Και ότι στον Μαραθώνα θα
γεννιόταν το Κωπηλατοδρόμιο της Αθήνας – ένας εξαιρετικός υδροβιότοπος και
υπερτοπικός πόλος αθλητισμού;

H πόλη ξαναγεννιέται και αποκτά βασικές υποδομές για το δίκτυο των μεταφορών
που θα έπρεπε να είχε από τη δεκαετία του ’70. H Αττική Οδός έχει ήδη αλλάξει
τα δεδομένα στο κυκλοφοριακό – ακόμα περισσότερα θα τα αλλάξει η ολοκλήρωση
του Κηφισού, όπου πλέον τα I.X. θα βγαίνουν μέσω αυτοκινητοδρόμου στην
παραλιακή Λ. Ποσειδώνος. H κάθοδος στον Πειραιά δεν θα είναι ένα μαρτύριο,
όπως σήμερα, με ό,τι αυτό σημαίνει για την αναβάθμιση του λιμανιού. H
διαπλάτυνση της Λ. Μαραθώνος και της Βάρης – Κορωπίου αποτελεί επίσης σπουδαία
«προίκα» που θα αφήσουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην πόλη. Όλα τα στοιχεία
δείχνουν ήδη τη μετατόπιση της πόλης προς τα ανατολικά και τα νότια και για
χιλιάδες κατοίκους η μετακίνηση μέσω των δύο αυτών δρόμων αποτελεί
καθημερινότητα. Εκτός από τη μετακόμιση προς Ανατολάς, ταυτόχρονα οι υποδομές
δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ουσιαστική αναβάθμιση του κέντρου. Οι
θεαματικότερες αλλαγές στον χάρτη της πόλης όμως έγιναν σε 5 περιοχές: στον
Μαραθώνα, το Ελληνικό, το Φάληρο, το Μαρούσι (λόγω ανάπλασης του ΟΑΚΑ) και το
Ολυμπιακό Χωριό.

ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ

Έδωσε ξανά ζωή στον υδροβιότοπο

Στην περιοχή του Μαραθώνα μέχρι το 2001 υπήρχε ένα μικρό αεροδρόμιο, μια
πρόχειρη πίστα για αγώνες μότο-κρος, οι εγκαταλειμμένοι χώροι τής πρώην
αμερικανικής βάσης και πολλά αυθαίρετα κτίσματα και παράγκες. Σήμερα το
αεροδρόμιο έχει ξηλωθεί, η πίστα μότο-κρος επίσης, και το έδαφος της πρώην
βάσης υπέστη ειδικό καθαρισμό από υπολείμματα κλοφέν.

Οι εργασίες κατασκευής του Ολυμπιακού Κωπηλατοδρομίου ήταν η αφορμή για
να επανεξεταστούν όλες οι χρήσεις γης, και να αλλάξει εντελώς η περιοχή που
χαρακτηρίζεται από ιστορικά και οικολογικά στοιχεία. Σήμερα, ο χώρος έχει μια
νέα τεχνητή λίμνη, φτιάχνονται νέοι δρόμοι και η περιοχή έχει ενταχθεί στο
δίκτυο Natura 2000. Αυτό σημαίνει ότι πλέον είναι προστατευόμενη περιοχή.

Μετά το 2004 η λίμνη θα λειτουργεί για τις ανάγκες της Ομοσπονδίας
Κωπηλασίας, ενώ έχουν προβλεφθεί και χρήσεις για νέους και παιδιά. Για την
προστασία της χλωρίδας και της πανίδας, μετά τους Ο.A. δεν θα επιτρέπεται η
χρήση του αυτοκινήτου στον Σχινιά.

Ο μελλοντικός επισκέπτης θα αφήνει το αυτοκίνητό του στο πάρκινγκ και
θα χαίρεται την αμμουδιά και τη θάλασσα. Στον χώρο με τις περίφημες
κουκουναριές θα παραμείνουν μόνο δυο-τρεις ταβέρνες, ενώ στην αμμουδιά θα
επιτρέπονται επίσης δυο-τρία ξύλινα κιόσκια μόνο για αναψυκτικά και παγωτά.
Στο τοπίο του Μαραθώνα σήμερα κυριαρχούν το δάσος, η λίμνη του κωπηλατοδρομίου
και, σε λίγους μήνες, τα κανάλια με τις βοηθητικές λίμνες που θα δώσουν ξανά
ζωή στον υδροβιότοπο.

ΦΑΛΗΡΟ

Γήπεδα, μαρίνες και κανάλια «μαγνήτης» για τους Αθηναίους

Πριν αποφασιστεί να γίνουν εκεί Ολυμπιακές εγκαταστάσεις, ήταν ένας
χώρος εγκαταλελειμμένος, με μπάζα και Ιππόδρομο. Μετά, θα είναι χώρος αναψυχής
και αθλητισμού. Γήπεδα, μαρίνες, εστιατόρια, κανάλια και μία εναέρια
πεζογέφυρα, η περίφημη Εσπλανάδα, θα δημιουργήσουν την επόμενη αγαπημένη βόλτα
της Αθήνας.

Ο χώρος θα μπορούσε να γίνει πρότυπο ανάπλασης για ολόκληρο το
παραλιακό μέτωπο, αν δεν επαναλαμβανόταν το «λάθος» που ξεκίνησε με το Στάδιο
Ειρήνης και Φιλίας: η απόφαση για τη δημιουργία ενός ακόμα κλειστού γηπέδου
(πρόκειται για το κλειστό Ταε Κβο Ντο), το οποίο μαζί με τη λειτουργία του ΣΕΦ
επιβαρύνει με χιλιάδες τόνους τσιμέντου και φορτώνει με «εσωστρεφείς» χρήσεις
μια μοναδική παραθαλάσσια περιοχή της Αθήνας. Αντιθέτως, η κατασκευή του Beach
Volley, προσφέρεται για πολλές μεταολυμπιακές χρήσεις, συμβατές με τον ρόλο
θαλάσσιου μετώπου.

Παρ’ όλα αυτά, οι αρμόδιοι διαβεβαιώνουν ότι μετά τους Ολυμπιακούς
Αγώνες ο χώρος με τη φύτευση και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου θα
λειτουργήσει ως υπερ-τοπικός πόλος αναψυχής.

Δίπλα στον Φαληρικό Ορμο υπάρχει ο χώρος του πρώην Ιπποδρόμου, ο οποίος
έκλεισε στις 27 του περασμένου Αυγούστου απελευθερώνοντας χιλιάδες τετραγωνικά
μέτρα σε μια περιοχή που πριν ασφυκτιούσε. Από τον χώρο του Ιπποδρόμου, ο
οποίος θα λειτουργήσει ως πάρκινγκ, ξεκινάει η Εσπλανάδα, η οποία θα καταλήγει
στην ακρογιαλιά περνώντας επάνω από τους οδικούς άξονες της παραλίας.

H αναμόρφωση της παραλίας σ’ αυτήν ειδικά την περιοχή αποτέλεσε
αντικείμενο μεγάλης μελέτης. Πριν ξεκινήσουν τα έργα, στην επιφάνεια
μελετήθηκε λεπτομερώς η υποδομή. H έκταση, μεταξύ δύο ποταμών, του Ιλισού και
του Κηφισού, λειτουργεί ως φυσικός συλλεκτήρας των νερών που περνούν από τις
γειτονιές της πόλης με τη δημιουργία ενός δικτύου καναλιών τα οποία
λειτουργούν ως αντιπλημμυρική υποδομή.

ΟΑΚΑ

Η γειτονιά των αρχιτεκτόνων

Το δεύτερο ψηλότερο κτίριο στην Αθήνα θα βρίσκεται στο Μαρούσι! H
περίφημη στέγη που σχεδίασε ο Ισπανός αρχιτέκτονας Σαντιάγκο Καλατράβα για το
Ολυμπιακό Στάδιο, ύψους 80 μέτρων από τον στίβο του γηπέδου, ισοδυναμεί με τον
Πύργο των Αθηνών και θα είναι ορατή από τις περισσότερες γειτονιές της Αθήνας.
Εκτός από τη μεταλλική καλωδιωτή στέγη όμως, η ανάπλαση του χώρου μεταξύ των
γηπέδων θα δημιουργήσει τον πιο ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά «ελεύθερο χώρο» της
Αθήνας!

Το συγκρότημα του ΟΑΚΑ μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες θα είναι σαν μια
μεγάλη πλατεία στρωμένη με μάρμαρο, με ψηλά δέντρα με πολύχρωμα φύλλα,
λουλούδια και γκαζόν, λιμνούλες, χώρους περιπάτου και ξεκούρασης και δεν θα
θυμίζει σε τίποτα το αφιλόξενο τοπίο του τσιμέντου τον περασμένων ετών.

Μέσα σ’ αυτή την τεράστια πλατεία, η οποία αποτελεί κομμάτι του
Αμαρουσίου, θα βρίσκονται και οι αθλητικοί χώροι: τα γήπεδα τένις, το
ποδηλατοδρόμιο με τη δική του στέγη Καλατράβα, το κλειστό, τα κολυμβητήρια,
χώροι σταθμεύσεις, και φυσικά το «Τείχος των Εθνών», το Μνημείο (μοιάζει με
τεράστια βελόνα ραψίματος στην τρύπα της οποίας θα ανάβει η Φλόγα των
Ολυμπιακών Αγώνων), η Αγορά και η αριστουργηματική καλωδιωτή στέγη τού κυρίως
σταδίου.

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟ ΧΩΡΙΟ

Με κοινωνικό χαρακτήρα

Στους πρόποδες της Πάρνηθας και των Θρακομακεδόνων βρίσκεται το Ολυμπιακό
Χωριό. Στις 2.600 κατοικίες του θα μείνουν οι 17.000 αθλητές και οι συνοδοί
τους κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων και οι περίπου 4.000 αθλητές των
Παραολυμπιακών Αγώνων. Το Χωριό, παρ’ ότι έχασε την ευκαιρία να αναδειχθεί σε
σημείο αναφοράς των Αγώνων για την αρχιτεκτονική και την πολεοδομία του, είναι
ίσως το μοναδικό έργο με ξεκάθαρη μεταολυμπιακή χρήση. Και μάλιστα ιδιαίτερου
κοινωνικού χαρακτήρα, αφού στα σπίτια του θα μείνουν δικαιούχοι του Οργανισμού
Εργατικής Κατοικίας.

Παρά την εμφανή απουσία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού (οι τριώροφες –
τετραώροφες κατοικίες απλώς επαναλαμβάνονται στο οικόπεδο μιας έκτασης πάνω
από 300 στρέμματα), το Χωριό αποτελεί πρότυπο ισορροπίας χτισμένου – ελεύθερου
χώρου. Έχει άνετους δρόμους, προσβάσιμα πεζοδρόμια, ποδηλατοδρόμους, πλατείες
και επαρκή κοινωνικό εξοπλισμό (σχολείο, γήπεδα, κ.λπ.).

ΑΓ. ΚΟΣΜΑΣ KAI ΕΛΛΗΝΙΚΟ

Η μεγαλύτερη νεροτσουλήθρα της Ευρώπης

Πίσω από τον κωδικό «η καλύτερη εγκατάσταση κανόε-καγιάκ-σλάλομ» κρύβεται
η μεγαλύτερη… νεροτσουλήθρα της Ευρώπης και μία από τις μεγαλύτερες του
κόσμου. Στο πρόσφατο test event του αθλήματος, η εγκατάσταση που βρίσκεται στο
πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού έκλεψε την παράσταση!

H μελλοντική «βύθιση» της Λ. Ποσειδώνος, στο ύψος του πρώην
αεροδρομίου, θα χαρίσει σε χιλιάδες κατοίκους έναν μοναδικό χώρο μετά το 2004:
το Μητροπολιτικό Πάρκο του Ελληνικού και το Ολυμπιακό Ιστιοπλοϊκό Κέντρο στον
Άγιο Κοσμά. Για να διαμορφωθούν οι χερσαίες εγκαταστάσεις του Κέντρου
Ιστιοπλοΐας κατεδαφίστηκαν αυθαίρετα κτίσματα της παραλίας, ενώ για να
δημιουργηθεί το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Ελληνικό ξηλώθηκε ο διάδρομος
προσγείωσης – απογείωσης. Μετά τους Ολυμπιακούς, η περιοχή θα έχει μόνο
αθλητικό και ψυχαγωγικό χαρακτήρα.

Ο Άγιος Κοσμάς μαζί το Ελληνικό μεταμορφώνουν τα νότια προάστια της
Αθήνας. Οι ράγες του Τραμ φέρνουν τους επισκέπτες στην παραλία και μετά το
2004 δίνουν την ευκαιρία στους κατοίκους και τους επισκέπτες να φτάσουν μέσα
σε μισή ώρα από το Σύνταγμα στη Γλυφάδα.