«Όχι» σε όλες τις κυβερνήσεις

«Το κρίσιμο πρόβλημα της εποχής μας είναι η κοινωνική άβυσσος ανάμεσα σε
μια κυβέρνηση που ζει σε έναν πλασματικό κόσμο, και έναν πληθυσμό που δεν
πιστεύει πια τίποτε από όσα ακούει». Μαντέψτε ποιος Ευρωπαίος πολιτικός έκανε
αυτή τη δήλωση και πού. Να ήταν στη Γαλλία; Στην Ισπανία; Την Ελλάδα ίσως;

Άντζελα Μέρκελ. Στηλιτεύοντας τις διαβόητες μεταστροφές του Σρέντερ από τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση έως την ανεργία, τον κάλεσε «να παραδεχθεί ότι εξαπάτησε τον λαό»

Στην πραγματικότητα, η πικρή αυτή παρατήρηση έγινε στη Γερμανία. H ηγέτις της
συντηρητικής αντιπολίτευσης, Άντζελα Μέρκελ, σχολίαζε μία άτονη ομιλία του
Σοσιαλδημοκράτη καγκελάριου Γκέρχαρντ Σρέντερ «για την κατάσταση του έθνους».
Στηλιτεύοντας τις διαβόητες μεταστροφές του Σρέντερ σε διάφορα ζητήματα, από
τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση έως την ανεργία, η Μέρκελ τον κάλεσε «να
παραδεχθεί ότι εξαπάτησε τον λαό». Πρόσφατα ο Σρέντερ υποχρεώθηκε, λόγω της
ανταρσίας που αντιμετώπιζε, να παραιτηθεί από πρόεδρος του κόμματός του. Στις
δημοσκοπήσεις υπολείπεται του Χριστιανοδημοκράτη αντιπάλου του 25 ποσοστιαίες
μονάδες. Οι Σοσιαλδημοκράτες ετοιμάζονται να αντιμετωπίσουν μια σειρά από
ήττες στις τοπικές εκλογές.

Όπως επισημαίνει, ωστόσο, στο περιοδικό «Newsweek» ο Κρίστοφερ Ντίκι, η δήλωση
περί «κοινωνικής αβύσσου» θα μπορούσε να είχε γίνει σε οποιαδήποτε από τις
προαναφερθείσες – στον πρόλογο – χώρες. Όλες είδαν πρόσφατα το πολιτικό
σκηνικό τους να ανατρέπεται, τους κυβερνώντες να τιμωρούνται από τους
ψηφοφόρους. Είτε πρόσκειται στη Δεξιά είτε πρόσκειται στην Αριστερά είτε κάπου
ανάμεσα, ένα κύμα δυσαρέσκειας έχει συμπαρασύρει την καθεστηκυία τάξη σε
ολόκληρη την Ευρώπη, και η Μέρκελ υπέδειξε το βασικό πρόβλημα. Δεν είναι θέμα
ιδεολογίας. Το ζήτημα δεν είναι αν η τάδε ή η δείνα κυβέρνηση υποστήριξε τον
πόλεμο στο Ιράκ. H δυσφορία είναι βαθύτερη και εμπεριέχει φόβους και
απογοητεύσεις που δεν γνωρίζουν κομματικά όρια – και ωθούν μερικές φορές τα
ίδια τα κόμματα στη διάσπαση. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, όλα τα μεγάλα
κόμματα είναι χωρισμένα σε αντίπαλα στρατόπεδα. «Μεταρρυθμιστές»,
«εκσυγχρονιστές» και «ρεαλιστές» ανταγωνίζονται «οπαδούς του κράτους
πρόνοιας», «πολέμιους της παγκοσμιοποίησης» και «οπαδούς της
παραδοσιοκρατίας».

Με τις παλαιές, οικείες διαχωριστικές γραμμές να έχουν γίνει πλέον από θολές
έως ανύπαρκτες, οι ψηφοφόροι δυσκολεύονται περισσότερο να προσανατολιστούν
πολιτικά – ακόμα και όταν το θέλουν. H ευρωπαϊκή κυβερνώσα τάξη αντιμετωπίζει
μια σχεδόν πρωτοφανή κρίση εμπιστοσύνης. «H Ευρώπη αποδιοργανώνεται», λέει ο
Έρικ Τζόουνς, καθηγητής ευρωπαϊκών σπουδών στο Πανεπιστήμιο Τζον Χόπκινς της
Μπολόνια. «Το εκλογικό σώμα έχει γίνει πολύ πιο ρευστό. Οι ψηφοφόροι κινούνται
αντανακλαστικά, αντιδρώντας στα γεγονότα με έναν τρόπο σχεδόν αδύνατο να
προβλεφθεί. Σε αυτό το πολιτικό κλίμα, η ηγεσία μιας χώρας μπορεί να αλλάξει
σχεδόν σε μια νύχτα».

H απάθεια

Όπου δεν κυβερνά ο θυμός, κυβερνά η απάθεια. H προτίμηση του ευρωπαϊκού
εκλογικού σώματος συνοψίζεται με τον καλύτερο τρόπο στη δήλωση «τίποτε από τα
παραπάνω». Καμία κυβέρνηση – κεντρώα, αριστερή ή δεξιά, υπέρ ή εναντίον του
πολέμου στο Ιράκ – δεν μοιάζει ικανή να κυβερνήσει. Τα ζητήματα που ανησυχούν
τους ψηφοφόρους είναι ευρέα: η παγκοσμιοποίηση, η διεύρυνση της E.E., οι
κοινωνικές επιπτώσεις των οικονομικών μεταρρυθμίσεων, η απειλή της ισλαμικής
τρομοκρατίας… Οι ψηφοφόροι ζητούν καθοδήγηση, απαντήσεις, και εισπράττουν
αλαζονεία και αδιαφορία. Ποιο είναι λοιπόν το δίδαγμα για όσους πολιτικούς
ελπίζουν να επιβιώσουν; «Ότι το εκλογικό σώμα έχει βαρεθεί τους ηγέτες που
ενδιαφέρονται περισσότερο για τη μεταξύ τους συναίνεση παρά για την ευημερία
της μάζας», λέει ο Τζόουνς. «Πετά λοιπόν έξω τους “χαραμοφάηδες”. Μόνο που οι
καινούργιοι δεν φαίνονται ποτέ ιδιαίτερα καλύτεροι».

ZAK ΣΙΡΑΚ

Έδωσε… 100 ημέρες χάριτος στον Ραφαρέν

«Ακόμα εκεί!»: H εφημερίδα «Λιμπερασιόν» σχολιάζει με περιεκτικό τρόπο την παραμονή του Ζαν-Πιερ Ραφαρέν στην πρωθυπουργία

Αψηφώντας ουσιαστικά το μήνυμα των περιφερειακών εκλογών, καθώς και των
μετέπειτα δημοσκοπήσεων, ο Γάλλος Πρόεδρος αποφάσισε χθες να κρατήσει στη θέση
του πρωθυπουργού τον Ζαν-Πιερ Ραφαρέν και να προχωρήσει απλώς σε ανασχηματισμό
της κυβέρνησής του. Ο πρωτοσέλιδος τίτλος της «Λε Μοντ», ωστόσο, ήταν
αποκαλυπτικός: «100 ημέρες χάριτος για τον Ραφαρέν». Σύμφωνα με την εφημερίδα,
ο Ραφαρέν έλαβε από τον Ζακ Σιράκ διορία έως τις ευρωεκλογές του Ιουνίου
προκειμένου να παρουσιάσει καλύτερο έργο – ειδάλλως θα αποπεμφθεί.

H αντιπολίτευση

Ο Σιράκ γνωρίζει πως μεσολαβούν τρία χρόνια έως τις επόμενες γενικές εκλογές
και η Κεντροδεξιά έχει μια άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. H Αριστερά
αντιπολίτευση, όμως, ο μεγάλος νικητής των περιφερειακών εκλογών, τον
κατηγόρησε ότι αγνοεί κυνικά το μήνυμα των Γάλλων, διακινδυνεύοντας μια
επιδείνωση των κοινωνικών εντάσεων. «Προσπαθώντας να κερδίσει χρόνο, διατηρεί
μια ξέπνοη κυβέρνηση», δήλωσε ο ηγέτης των Σοσιαλιστών, Φρανσουά Ολάντ. «Οι
Γάλλοι θα έχουν και πάλι την ευκαιρία, στις ευρωεκλογές, να κάνουν τη φωνή
τους να ακουστεί». «Έχω την αίσθηση ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν
καταλαβαίνει τον γαλλικό λαό», δήλωσε η βουλευτής των Πρασίνων Νοέλ Μαμέρ.

Όλοι αναμένουν πλέον τη σημερινή ανακοίνωση του νέου κυβερνητικού σχήματος. Ο
Σιράκ ανέβαλε την προγραμματισμένη του επίσκεψη στη Ρωσία κατά μία ημέρα ώστε
να μπορέσει την Παρασκευή να παραστεί στην πρώτη συνεδρίαση της νέας
κυβέρνησης. Ο υπουργός Εξωτερικών, Ντομινίκ ντε Βιλπέν, ακύρωσε μια επίσκεψη
στο Βερολίνο· πληροφορίες τον θέλουν να λαμβάνει μια νέα θέση. Οι ίδιες
πληροφορίες θέλουν τον λαοφιλή υπουργό Εσωτερικών και μεγάλο αντίπαλο του
Σιράκ, Νικολά Σαρκοζί, να λαμβάνει διευρυμένες εξουσίες εν είδει παρηγοριάς
για τη μη τοποθέτησή του στην πρωθυπουργία, και τον υπουργό Οικονομικών να
αντικαθίσταται – πιθανώς από τον κεντρώο υπουργό Εργασίας Φρανσουά Φιγιόν.

LINKS:

* www.elysee.fr/

* www.premier-ministre.gouv.fr/