[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Καθώς τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση (E.E.) μπαίνουν σε νέο
πολιτικό κύκλο, έχει ίσως κάποια σημασία να σημειώσω ότι είχα τη μεγάλη
ευκαιρία να συμμετάσχω τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια σε όλες σχεδόν τις
διαδικασίες για την προώθηση των ελληνικών απόψεων και συμφερόντων στην E.E.
Στην πορεία αυτή υπήρξαν μεγάλες συγκινήσεις, αλλά και βαθιές πικρίες και
απογοητεύσεις. Υπήρξαν μεγάλα επιτεύγματα, αλλά και μεγάλα «ελλείμματα».
Ωστόσο, η περίοδος που πιστεύω ακράδαντα ότι σφραγίζει την εικοσιπενταετή
διαδικασία υπήρξε αυτή των τελευταίων οκτώ χρόνων. Σφραγίζει την περίοδο για
έναν απλό μεν πλην ιστορικό λόγο: η οκταετία (1996 – 2004) έφερε την Ελλάδα
από το περιθώριο περίπου της Ένωσης στην πρωτοπορία, στον εσωτερικό πυρήνα των
κρατών-μελών με ισχυρή, αξιόπιστη φωνή, κύρος και ικανότητα να συν-διαμορφώνει
τις αποφάσεις, τις εξελίξεις και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό συνιστά
κορυφαίο επίτευγμα. Το γεγονός ότι η Ελλάδα πέρασε μέσα στην οκταετία από το
περιθώριο, από την κατάσταση του «ασθενούς της Ευρώπης», όπως έγραφε ο
«Economist» (9.5.1992), στη σημερινή ισχυρή θέση ως μέλος της ευρωζώνης δεν
υπήρξε προϊόν αυτόματης εξέλιξης. Υπήρξε το αποτέλεσμα σχεδιασμένης πολιτικής
και επιλογών. Υπήρξε το αποτέλεσμα συστηματικής προσπάθειας σε πολλά επίπεδα.
Αυτήν τη στιγμή θεωρούμε σχεδόν ως αυτονόητο ότι «η Ελλάδα είναι μια
αξιόπιστη, ισχυρή χώρα στην Ένωση». Δεν ήταν όμως καθόλου αυτονόητο λίγα
χρόνια πριν.

Αυτό που δεν έχει πλήρως συνειδητοποιηθεί είναι ότι μέσα στην οκταετία που
διέρρευσε πάρθηκαν οι σημαντικότερες αποφάσεις στην ιστορία της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, όπως: η εγκαθίδρυση της νομισματικής ένωσης (Ευρώ), η μεγάλη διεύρυνση
με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της Μεσογείου, οι διαδοχικές
τροποποιήσεις των Συνθηκών (Άμστερνταμ, Νίκαια), η επεξεργασία του Ευρωπαϊκού
Συντάγματος, η προώθηση της αμυντικής ενοποίησης, η υιοθέτηση των
δημοσιονομικών προοπτικών (1999 – 2006) κ.ά. Σε όλες αυτές τις διαδικασίες, η
Ελλάδα δεν υπήρξε απλώς παρούσα. Υπήρξε συντελεστής στη διαμόρφωση των
αποφάσεων. H νέα περίοδος που ανοίγει για Ένωση και Ελλάδα περικλείει νέες
προκλήσεις και κινδύνους. Οι προϋποθέσεις όμως για την αντιμετώπισή τους είναι
τώρα σαφώς καλύτερες…

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (EKEM).