Nικητής, αλλά λαβωμένος

Για μόλις πέντε ψήφους ο Τόνι Μπλερ απέφυγε χθες μια ταπεινωτική ήττα στην
ψηφοφορία για τα δίδακτρα των Πανεπιστημίων στη Βουλή των Κοινοτήτων.

Τόνι Μπλερ. Είδε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του να μειώνεται από 161 βουλευτές σε πέντε

Το νομοσχέδιο για την ανώτερη εκπαίδευση πέρασε με 316 ψήφους έναντι 311
έπειτα από αρκετές ημέρες εντατικής εκστρατείας των υπουργών και των
«ανταρτών» του Εργατικού Κόμματος. Ο Μπλερ είχε ποντάρει το κύρος του στην
ψηφοφορία αυτή, η οποία θεωρούνταν ευρέως η μεγαλύτερη ώς τώρα δοκιμασία του
στη θέση του πρωθυπουργού. Και είδε τη συνηθισμένη κυβερνητική πλειοψηφία των
161 βουλευτών να μειώνεται σε μόλις πέντε.

Εβδομήντα τρεις Εργατικοί βουλευτές ψήφισαν κατά της κυβέρνησης. Αν ένας
Συντηρητικός δεν είχε ψηφίσει υπέρ του νομοσχεδίου και δύο άλλοι δεν είχαν
απόσχει, η πλειοψηγία του Μπλαιρ θα ήταν μόνο μια ψήφος.

Τόσο οι Συντηρητικοί όσο και οι Ελεύθεροι Δημοκράτες είχαν αντιταχθεί στο
νομοσχέδιο, το οποίο επιτρέπει στα Πανεπιστήμια να χρεώνουν τους φοιτητές ως
δίδακτρα 3.000 στερλίνες τον χρόνο, τις οποίες θα πληρώνουν όταν φτάσουν να
κερδίζουν 15.000 στερλίνες ετησίως. Πολλοί Εργατικοί ήταν επίσης αντίθετοι στο
νομοσχέδιο, αλλά οι ελπίδες της κυβέρνησης αναπτερώθηκαν χθες το πρωί όταν ο
αρχηγός των «ανταρτών» και πρώην υπουργός Νικ Μπράουν αποφάσισε να αλλάξει
πλευρά. Τη μεταστροφή του φέρεται να προκάλεσε η συμφωνία της κυβέρνησης να
πραγματοποιηθεί σύντομα μελέτη για τις επιπτώσεις που θα έχουν τα δίδακτρα
αυτά στις μεσαίες εισοδηματικές τάξεις.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, τη συμφωνία με τον βουλευτή συνήψε ο
υπουργός Οικονομικών Γκόρντον Μπράουν – του οποίου ο Νικ Μπράουν είναι στενός
σύμμαχος – μαζί με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Τζον Πρέσκοτ. Μία μόλις ώρα
πριν από την ψηφοφορία, ο Πρέσκοτ είχε δηλώσει προς το BBC πως μια ήττα θα
ζημίωνε σημαντικά το κύρος του Μπλερ και πως από την υπόθεση θα πρέπει να
αντληθούν πολλά διδάγματα.

Ανοίγοντας τη συζήτηση του νομοσχεδίου, που διήρκεσε εξήμισι ώρες, ο υπουργός
Παιδείας Κλαρκ δήλωσε στους βουλευτές ότι με το νέο καθεστώς των διδάκτρων τα
Πανεπιστήμια θα είχαν στη διάθεσή τους ένα δισεκατομμύριο στερλίνες ετησίως.
Αν το νομοσχέδιο καταψηφιζόταν, υποστήριξε, «τα Πανεπιστήμια θα στερούνταν
τους πόρους που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του
μέλλοντος». Αλλά η πρώην υπουργός των Εργατικών Κέιτ Χόι αμφισβήτησε πώς
μπορεί κάποιος να έχει εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση ότι θα τηρήσει αυτή τη
δέσμευση.

Δεύτερη ανάγνωση

Φοιτητικές διαμαρτυρίες. Οι φοιτητικές ενώσεις είχαν ταχθεί μαζικά εναντίον του νομοσχεδίου για την αύξηση των πανεπιστημιακών διδάκτρων που ψηφίστηκε χθες

Με τη χθεσινή ψηφοφορία, το νομοσχέδιο πέρασε τη δεύτερη ανάγνωση, η οποία
σημαίνει συμφωνία στις βασικές αρχές του. Στη συνέχεια θα τεθεί ενώπιον μιας
επιτροπής βουλευτών που θα εξετάσουν λεπτομερώς το νομοθέτημα και θα
προτείνουν πιθανές αλλαγές πριν επιστρέψει στη Βουλή των Κοινοτήτων για την
τρίτη ανάγνωση. Αν εγκριθεί στο στάδιο αυτό, το νομοσχέδιο θα περάσει στη
Βουλή των Λόρδων. Το νομοσχέδιο γίνεται νόμος αφού κερδίσει την υποστήριξη και
των δύο Σωμάτων του βρετανικού Κοινοβουλίου και λάβει τη βασιλική συγκατάθεση.

Εβδομάδα αποτυχίας

Ο Τόνι Μπλερ πέρασε το πρώτο τεστ. Είναι πιθανό ότι σήμερα θα περάσει
και το δεύτερο. Μια τέτοια εξέλιξη, όμως, δεν θα ισοδυναμεί με νίκη, και πολύ
περισσότερο δεν θα ισοδυναμεί με θρίαμβο. Όταν έχεις (επαν)εκλεγεί πριν από
δύο μόλις χρόνια με πλειοψηφία 165 εδρών και κατορθώνεις σήμερα να κερδίσεις
με διαφορά μόλις πέντε ψήφων, και μάλιστα ύστερα από αγωνιώδεις διαβουλεύσεις,
τότε δεν δικαιούσαι να πανηγυρίσεις. Ό,τι και να λέει η έκθεση Χάτον,
επισημαίνει ο Μάρτιν Κετλ στην εφημερίδα Γκάρντιαν, η εβδομάδα αυτή
είναι για τον Βρετανό πρωθυπουργό εβδομάδα αποτυχίας.

H κυβέρνηση Μπλερ δεν μπορεί να συνεχίσει έτσι για πολύ καιρό. Σε διάστημα
μικρότερο των 12 μηνών, η πλειοψηφία του Εργατικού Κόμματος έχει καταρρεύσει
στα θέματα του Ιράκ, των νοσοκομείων και τώρα των πανεπιστημιακών διδάκτρων.
Μια μεγάλη μειοψηφία της κοινοβουλευτικής ομάδας έχει τη δύναμη να εκτροχιάζει
την κυβερνητική πολιτική και οι βουλευτές αυτοί το γνωρίζουν. H τεράστια
πλειοψηφία του Εργατικού Κόμματος έχει μετατραπεί σχεδόν σε ψευδαίσθηση. Ο
Μπλερ έχει γίνει γνωστός για την τόλμη του, την αποφασιστικότητα και την
άρνησή του να βάλει όπισθεν. H προσέγγιση αυτή, όμως, καταστρέφει τώρα την
αξιοπιστία του. Αν θέλει να εφαρμόσει στο μέλλον την πολιτική του, θα πρέπει
να αλλάξει.

Ελάχιστες ρίζες

Σε άρθρο του την περασμένη Κυριακή στην Ιντιπέντεντ, ο ιστορικός Κένεθ
Ο’ Μόργκαν είχε επισημάνει ότι, αντίθετα με όλους τους προηγούμενους ηγέτες
του Εργατικού Κόμματος, ο Μπλερ έχει ελάχιστες ρίζες στο κόμμα του. Επιπλέον,
κυβερνά προσωποκρατικά. Το καλύτερο στοιχείο της διακυβέρνησής του ήταν η
ηρεμία. Τώρα τη χάνει και αυτήν. H κυβέρνηση που θα ακολουθήσει μετά τη
δημοσιοποίηση της έκθεσης Χάτον πρέπει να είναι πιο συλλογική και προσεκτική,
πρέπει να δώσει νέα ώθηση στις αξίες της αλληλεγγύης. Ο Κλέμεντ Άτλι, που
διετέλεσε πρωθυπουργός των Εργατικών από το 1945 ώς το 1951, είχε πει ότι το
κόμμα πρέπει να διοικείται από τα αριστερά του κέντρου. Για τον πρώτο μη
σοσιαλιστή πρωθυπουργό των Εργατικών, αυτή θα είναι η μεγαλύτερη και η πιο
ουσιαστική πρόκληση.

ME THN ΕΚΘΕΣΗ XATON

Λάδι βγαίνει ο Τόνι Μπλερ

«Καθαρός» φαίνεται να βγαίνει ο Τόνι Μπλερ και από την υπόθεση Κέλι, με
βάση την έκθεση Χάτον. Αν και επίσημα θα δημοσιοποιηθεί το μεσημέρι, η
βρετανική εφημερίδα «Sun», επικαλούμενη καλά πληροφορημένη πηγή, δημοσίευσε
ότι τα συμπεράσματα της έκθεσης του δικαστή Χάτον – για τον θάνατο του
Βρετανού εμπειρογνώμονα για τους εξοπλισμούς, Ντέιβιντ Κέλι – «αθωώνουν» τον
Βρετανό πρωθυπουργό, τον υπουργό Άμυνας Τζεφ Χουν, αλλά και τον πρώην
επικεφαλής σε θέματα επικοινωνίας του Μπλερ, Άλαστερ Κάμπελ.

Τα πέντε μέρη τα οποία αφορά άμεσα η έρευνα (κυβέρνηση, BBC, οικογένεια Κέλι,
αρχές της Βουλής και δύο συγκεκριμένοι δημοσιογράφοι του BBC, οι Άντριου
Γκίλιγκαν και Σούζαν Ουότς) παρέλαβαν χθες την έκθεση υπό αυστηρότατα μέτρα
ασφαλείας για να αποφευχθούν οι διαρροές. Οι υπόλοιποι Βρετανοί θα
πληροφορηθούν το περιεχόμενό της το μεσημέρι (14.30 ώρα Ελλάδας), όταν ο
δικαστής λόρδος Μπράιαν Χάτον δώσει στη δημοσιότητα «μια ουσιαστική σύνοψη των
συμπερασμάτων του». Και ο Τόνι Μπλερ θα αντιμετωπίσει και πάλι στις 14.00
(τοπική ώρα) τους βουλευτές της Βουλής των Κοινοτήτων.

Ο Ντέιβιντ Κέλι, ο οποίος εργαζόταν στο υπουργείο Άμυνας, αποκαλύφθηκε πως
ήταν η ανώνυμη πηγή ενός ρεπορτάζ του Άντριου Γκίλιγκαν που υποστήριζε πως η
βρετανική κυβέρνηση είχε υπερβάλει εν γνώσει της τον Σεπτέμβριο του 2002 την
απειλή από τα ιρακινά όπλα μαζικής καταστροφής. Ο Κέλι αυτοκτόνησε πέρυσι στις
18 Ιουλίου, προφανώς μην αντέχοντας την πίεση μετά την αποκάλυψη του ονόματός
του.

(Βλέπετε και «ΠΡΟΣΩΠΑ», σελ. 51)

LINKS:

* www.number-10.gov.uk/

* news.bbc.co.uk/