Δικαίωση της Kύπρου με ελληνική σφραγίδα

Δίχως αμφιβολία το 2003 ήταν μία χρονιά μεγάλων γεγονότων και σημαντικών
ανατροπών. Το δεύτερο εξάμηνό της κινήθηκε σχεδόν αποκλειστικά στον αστερισμό
του «πράσινου ήλιου», αφού οι εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ – από το γεγονός της
απομάκρυνσης του Κώστα Λαλιώτη έως τα σενάρια για την αλλαγή ηγεσίας στο κόμμα
– σχεδόν μονοπώλησαν την εσωτερική επικαιρότητα.

Ο άνεμος αισιοδοξίας στη N.Δ. ενισχύθηκε και με τη γέννηση των διδύμων του προέδρου του κόμματος

H χρονιά που εκπνέει σκόρπισε άνεμο αισιοδοξίας στη Νέα Δημοκρατία. Όχι μόνο
για τη γέννηση των διδύμων του ζεύγους Καραμανλή. Τα ενθαρρυντικά μηνύματα των
δημοσκοπήσεων επέτρεψαν στην αξιωματική αντιπολίτευση να ευελπιστεί ότι το
2004 θα φέρει για τη N.Δ. το πολυπόθητο δώρο της εκλογικής νίκης. Στην
Αριστερά πάλι – με εξαίρεση την κοινή πρωτοβουλία (KKE – ΣΥΝ – ΔΗΚΚΙ) για την
απλή αναλογική -, παρατηρήθηκε σχετική στασιμότητα… Με μόνη ίσως εξαίρεση τη
θεαματική αποχώρηση της Μαρίας Δαμανάκη από τον Συνασπισμό, η ηγεσία του
οποίου περιορίστηκε να της κουνήσει το μαντίλι…

Σε γενικές γραμμές, ο χρόνος που πέρασε σημαδεύτηκε από την ιστορική στιγμή
της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι υπογραφές για την πράξη προσχώρησης
των ηγετών των νέων μελών στην ενωμένη Ευρώπη, ανάμεσά τους και αυτή του
Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσου Παπαδόπουλου, μπήκαν κατά τη
διάρκεια πανηγυρικής τελετής στη Στοά του Αττάλου, στην καρδιά της Αθήνας. Κι
έτσι η ελληνική προεδρία, που κατάφερε να στρώσει με ρόδα τον δρόμο για την
ένταξη των νέων κρατών, χαρακτηρίστηκε ως μία από τις πιο πετυχημένες της
τελευταίας δεκαετίας. Άσχετο αν οι εξελίξεις του δευτέρου εξαμήνου κατέδειξαν
ότι υπάρχουν «αγκάθια» που όχι μόνο δεν ξεριζώθηκαν αλλά εξακολουθούν να
δημιουργούν εμπόδια στην κοινή ευρωπαϊκή πορεία. Το πρόσφατο ναυάγιο στις
Βρυξέλλες για το Ευρωσύνταγμα επιβεβαίωσε ότι το όραμα για μία Ευρώπη που δεν
θα καταστεί… Βαβέλ και δεν θα κινείται σε πολλές ταχύτητες δεν μπορεί ακόμη
να γίνει πραγματικότητα.

Μεσούσης της άνοιξης στην Πράσινη Γραμμή της Λευκωσίας γράφτηκαν ιστορικές
στιγμές. Για πρώτη φορά από το ’74 κι έπειτα άνοιξαν τα σύνορα για χιλιάδες
Ελληνοκυπρίους και Τουρκοκυπρίους, οι οποίοι έσπευσαν να επωφεληθούν από ένα
μέτρο που πολλοί είπαν ότι πρότεινε… εκ του πονηρού ο Ραούφ Ντενκτάς. Σε
πολιτικό επίπεδο όμως υπήρξε στασιμότητα. Το μοναδικό παράθυρο άνοιξε η
αποζημίωση ενός εκατομμυρίου δολαρίων στην Τιτίνα Λοϊζίδου που υποχρεώθηκε να
καταβάλει η Άγκυρα ως χειρονομία καλής θέλησης εν όψει της κρίσιμης συζήτησης
για την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αναγνωρίζοντας με αυτόν τον
τρόπο ότι παραβιάζει ανθρώπινα δικαιώματα.

Στα αμιγώς εσωτερικά μας η δίκη των… δικών, όπως χαρακτηρίστηκε η δίκη της
τρομοκρατικής οργάνωσης 17 Νοέμβρη, κύλησε χωρίς εκπλήξεις και κυρίως χωρίς
νέες αποκαλύψεις. Και όπως αναμενόταν, η ετυμηγορία του Τριμελούς Εφετείου
Κακουργημάτων ήταν καταπέλτης για τους περισσότερους εκ των κατηγορουμένων.

Τα σενάρια μετά την αντικατάσταση του γραμματέα

Νέος γραμματέας. Στις αρχές Ιουλίου ο Πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έκρινε ότι ήρθε η ώρα για αλλαγή στο εσωτερικό του κόμματος, ζητώντας την αποχώρηση του Κώστα Λαλιώτη και προτείνοντας τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη για τη θέση του

Το προανάκρουσμα των σαρωτικών αλλαγών που είχε σχεδιάσει ο Κώστας
Σημίτης για το ΠΑΣΟΚ έγινε στη Χαλκιδική κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής
των 25 ηγετών των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. H απάντηση «δεν ξέρω» του
κυβερνητικού εκπροσώπου Χρήστου Πρωτόπαπα σε ερώτημα για το αν υπάρχει
ενδεχόμενο αντικατάστασης του γραμματέα του κόμματος Κώστα Λαλιώτη πυροδότησε
τα σενάρια για θεαματικές ανατροπές. Και λίγες ημέρες αργότερα, στις αρχές
Ιουλίου, ο κ. Σημίτης ζητούσε από τον γραμματέα του ΠΑΣΟΚ να αποχωρήσει από το
κόμμα και να ενταχθεί στο κυβερνητικό σχήμα αναλαμβάνοντας καθήκοντα υπουργού
Γεωργίας. Οι εξελίξεις ήταν δραματικές. Την επόμενη ημέρα στη συνεδρίαση της
Κεντρικής Επιτροπής με μία εκρηκτική και συναισθηματικά φορτισμένη ομιλία ο κ.
Λαλιώτης παρομοίασε τις εξελίξεις που τον αφορούσαν με τη θυσία της
Ιφιγένειας, ανακοινώνοντας την απόφασή του να μη θέσει εκ νέου υποψηφιότητα
στις προσεχείς εκλογές. Διάδοχός του εξελέγη και ο μοναδικός υποψήφιος –
υποδειχθείς από τον κ. Σημίτη -, έως τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης, Μιχάλης
Χρυσοχοΐδης. Ο Κώστας Σημίτης ζήτησε από τα κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ να
διαλέξουν θέση στο κόμμα ή στην κυβέρνηση κι έτσι το νέο Εκτελεστικό Γραφείο
σχηματίστηκε κυρίως από νέα πρόσωπα…

Οι αλλαγές στο κόμμα δεν έφεραν όμως ριζικές αλλαγές και στην κυβέρνηση, όπως
πολλοί ανέμεναν. Μία ημέρα μετά, ο Πρωθυπουργός προχώρησε σε ανασχηματισμό που
χαρακτηρίστηκε άτολμος, αφού δεν υπήρξαν ούτε σημαντικές μετακινήσεις ούτε
απομακρύνσεις κορυφαίων στελεχών. H κοινή γνώμη δεν φάνηκε να πείθεται από
το… βάθος των αλλαγών. Όπως μάλιστα καταγράφηκε στο σύνολο των δημοσκοπήσεων
από το καλοκαίρι έως σήμερα, η ψαλίδα μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και της Νέας
Δημοκρατίας δεν έκλεισε, ούτε καν μετά το πακέτο κοινωνικών μέτρων και τη
Χάρτα Κοινωνικής Σύγκλισης που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός τον Σεπτέμβριο.

Και εκεί που οι ίδιες δημοσκοπήσεις κατεδείκνυαν ότι το ισχυρό χαρτί του ΠΑΣΟΚ
εξακολουθεί να είναι ο Κώστας Σημίτης διατηρώντας την υπεροχή του έναντι του
Κώστα Καραμανλή στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων, στα μέσα Δεκεμβρίου «έσκασε»
για τα καλά το θέμα της διαδοχής. Τα σενάρια άρχισαν να ξετυλίγονται από…
αέρος, όταν επιστρέφοντας από τις Βρυξέλλες ο υπουργός των Εξωτερικών
αποκάλυψε σε δημοσιογράφους πως «είμαι έτοιμος να αναλάβω τις ευθύνες μου».
Μέσα σε λίγα 24ωρα δήλωσε για δεύτερη φορά «παρών», αφού πατώντας στο έδαφος
της Μαγνησίας, όπου πραγματοποίησε αρχηγική εμφάνιση, επανέλαβε τα ίδια με την
προσθήκη ότι «στις εκλογές πάμε με τον Κώστα Σημίτη». Το επίκεντρο του
πολιτικού ενδιαφέροντος μεταφέρθηκε στη Βουλή και τη συζήτηση για τον
προϋπολογισμό, όπου οι περισσότεροι ανέμεναν από τον Πρωθυπουργό να διαλύσει
τα σύννεφα και να ξεκαθαρίσει το εσωκομματικό τοπίο. Ο κ. Σημίτης, ο οποίος
προ δεκαπενθημέρου είχε πει σε συνέντευξη στους ξένους ανταποκριτές πως «θα
τιμήσω την εντολή του ελληνικού λαού που ελπίζω να έχω» αλλά και το
αμφιλεγόμενο «θα συμμετέχω», πέρασε με μία καταλυτική ομιλία του στο «θα
διαμορφώσω τις εξελίξεις». Τα σενάρια άρχισαν να «φουντώνουν» και ο ίδιος στη
συνεδρίαση του E.Γ. λίγες ώρες μετά τόνιζε πως τις πολιτικές εξελίξεις θα τις
συζητήσουμε με τη νέα χρονιά, κάτι που επανέλαβε και στον «πρωινό καφέ» της
Δευτέρας, μιλώντας στους στενούς συνεργάτες του…

Ένταξη Κύπρου στην E.E. – Εξελίξεις στο Κυπριακό

Στα Κατεχόμενα. Για πρώτη φορά από το 1974 και μετά άνοιξαν τα «σύνορα» στην Πράσινη Γραμμή για χιλιάδες Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους

Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην
ευρωπαϊκή οικογένεια αποτελεί την ιστορικότερη στιγμή στη νεώτερη ιστορία της
Μεγαλονήσου. Στη Λευκωσία υποδέχθηκαν με τελετές, μπαλόνια και πυροτεχνήματα
την υπογραφή της Πράξης Προσχώρησης, που πραγματοποιήθηκε μάλιστα επί
ελληνικής προεδρίας, γεγονός το οποίο προκάλεσε κατήφεια και αμηχανία στην
πλευρά του ψευδοκράτους και στην Άγκυρα.

Το Κυπριακό όμως παρέμεινε άλυτο και το 2003 παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις
για την αναγκαιότητα της επανάληψης των συνομιλιών και διαπραγματεύσεων στη
βάση του σχεδίου Ανάν. Κι αυτό διότι οι περισσότερες προσπάθειες συνέχισαν να
σκοντάφτουν στην ακαμψία του κατοχικού ηγέτη του Ραούφ Ντενκτάς.

Στα κατεχόμενα λίγο μετά το Πάσχα σημειώθηκαν ιστορικές στιγμές, αφού για
πρώτη φορά από το ’74 και μετά άνοιξαν τα «σύνορα» στην Πράσινη Γραμμή για
χιλιάδες Τουρκοκυπρίους και Ελληνοκυπρίους, οι οποίοι έσπευσαν να επωφεληθούν
από το μέτρο και να επισκεφθούν τα σπίτια τους στην… απέναντι πλευρά.

Σημαντικό γεγονός για τη χρονιά που εκπνέει χαρακτηρίστηκε η απόφαση του
Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που υποχρέωσε την Τουρκία να καταβάλει αποζημίωση ενός
εκατομμυρίου δολαρίων στην Τιτίνα Λοϊζίδου.

Ως εκ τούτου η Άγκυρα, φοβούμενη τις συνέπειες που θα είχε πιθανή άρνησή της
στις διαπραγματεύσεις για την ευρωπαϊκή της πορεία, εμφανίστηκε για πρώτη φορά
να αναγνωρίζει έμπρακτα πως παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα…

H χρονιά των μεγάλων έργων

Αττική Οδός. Παραδόθηκε σχεδόν στο σύνολό της αποσυμφορίζοντας τους δρόμους του Λεκανοπεδίου

Το 2003 ήταν χρονιά-σταθμός για την πορεία των μεγάλων έργων, και δη
των Ολυμπιακών. H Αττική Οδός παραδόθηκε σχεδόν στο σύνολό της – 64 χιλιόμετρα
αυτοκινητόδρομου που ενώνουν ουσιαστικά τα δύο άκρα της Αττικής -, το ίδιο και
η Περιφερειακή Υμηττού. Μία μία άρχισαν να παραδίδονται και σημαντικές
Ολυμπιακές υποδομές όπως το Ολυμπιακό Χωριό, το Ιππικό Κέντρο (ο Ιππόδρομος
μετακόμισε από την περιοχή Φαλήρου στο Μαρκόπουλο), το διεθνές κέντρο
ραδιοτηλεόρασης, το κέντρο της άρσης βαρών, το κωπηλατοδρόμιο, ενώ ταυτόχρονα
προχωρεί το μεγάλο πρόγραμμα εθελοντισμού για το οποίο έχουν υποβληθεί 134.000
αιτήσεις. Έτσι, οι αρχικές γκρίνιες από τη ΔΟΕ για καθυστερήσεις σε έργα,
κυρίως για τον προαστιακό σιδηρόδρομο και το τραμ και για την ατυχία του test
event στον Σχινιά, έδωσαν τη θέση τους σε πλατιά χαμόγελα και σε διαβεβαιώσεις
εκ μέρους του Ζακ Ρογκ ότι θα διεξαχθούν άρτια οργανωμένοι Ολυμπιακοί Αγώνες
στην Αθήνα. H μεγάλη αγωνία των υπευθύνων πάντως εξακολουθεί να παραμένει γύρω
από το θέμα της ασφάλειας των Αγώνων…

H ελληνική προεδρία και η διεύρυνση της E.E.

Στοά του Αττάλου. H κορυφαία στιγμή της ελληνικής προεδρίας με την υπογραφή της πράξης προσχώρησης 10 νέων μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση

H Ελλάδα πήρε άριστα – έπειτα από ένα εξάμηνο εντατικής δραστηριότητας – ως
προεδρεύουσα χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στις επιτυχίες της καταγράφεται ο
εξισορροπητικός ρόλος που διαδραμάτισε όσον αφορά τον πόλεμο στο Ιράκ ανάμεσα
σε ΗΠΑ και Ευρώπη και η αποτροπή ανοιχτών ρήξεων μεταξύ των κρατών-μελών. Ως
εκ τούτου και ο προεδρεύων Έλληνας Πρωθυπουργός απέσπασε ιδιαίτερα υψηλή
βαθμολογία και επαινετικά σχόλια από τους ομολόγους του για τις επιδόσεις του
και τις πρωτοβουλίες που ανέλαβε για να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στις
ευρωπαϊκές χώρες.

Κορυφαία στιγμή της ελληνικής προεδρίας θεωρείται ωστόσο η υπογραφή της πράξης
προσχώρησης 10 νέων μελών στην Ευρωπαϊκή Ένωση – ανάμεσά τους και η Κύπρος –
σε μία βυζαντινού ύφους τελετή που έγινε στη Στοά του Αττάλου, στην Αθήνα. Οι
Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης (ΗΠΕ) των 25 χωρών και των 450 εκατομμυρίων
κατοίκων είναι πλέον γεγονός! Αυτό που απομένει είναι και η τυπική ένταξη των
10 νέων μελών τον Μάιο του 2004.

Το ίδιο καλά εξελίχθηκε και η Σύνοδος Κορυφής της Χαλκιδικής που όχι μόνο δεν
σκιάστηκε από περιορισμένης έκτασης επεισόδια «ένθερμων» διαδηλωτών στη
Θεσσαλονίκη, αλλά ήρθε να επισφραγίσει την επιτυχία της προεδρίας βάζοντας τα
πρώτα λιθαράκια για το ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Παρ’ όλα αυτά, η ιταλική προεδρία
δεν κατάφερε να οδηγήσει στον σωστό δρόμο τις συζητήσεις για το Ευρωσύνταγμα.
H Διακυβερνητική Διάσκεψη των Βρυξελλών απέτυχε παταγωδώς και επανέφερε το
θέμα στο σημείο μηδέν…

Βαριές ποινές στη δίκη της 17N

H «μητέρα» των δικών όπως χαρακτηρίστηκε η δίκη για την τρομοκρατία έκανε
τον κύκλο της σε ένα δεκάμηνο και πέρασε πια στην ιστορία. Με πρεμιέρα στις
αρχές Μαρτίου και φινάλε στα μέσα Δεκεμβρίου, οπότε και εκδόθηκε η ετυμηγορία
του δικαστηρίου. Από τα πρόσωπα που πρωταγωνίστησαν στη δίκη ήταν
αναμφισβήτητα και ο πρόεδρος του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Μιχάλης
Μαργαρίτης ο οποίος, κατά κοινή ομολογία, κατάφερε με τη στάση του να κρατήσει
τις ισορροπίες και να αποφορτίσει πολλές φορές το βαρύ κλίμα στην ηλεκτρισμένη
δικαστική αίθουσα.

Οι ποινές του δικαστηρίου βαριές ακόμη και για εκείνους για τους οποίους
αναγνωρίστηκε το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.

Έξι από τους κατηγορουμένους (Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, Δημήτρης Κουφοντίνας,
Σάββας Ξηρός, Χριστόδουλος Ξηρός, Βασίλης Τζωρτζάτος και Ηρακλής Κωστάρης)
επέστρεψαν στα κελιά τους φορτωμένοι με συνολικά 55 φορές ισόβια… Υπήρξαν
όμως και τέσσερις απαλλακτικές αποφάσεις για την Αγγελική Σωτηροπούλου, τον
Θεολόγο Ψαραδέλλη, τον Γιάννη Σερίφη και τον Ανέστη Παπαναστασίου.