H ισχύς εν τη ενώσει

Καλύτερα του αναμενομένου φαίνεται πως πήγαν τα φιλομεταρρυθμιστικά κόμματα
στις βουλευτικές εκλογές που διεξήχθησαν χθες στη Σερβία. Έτσι, ακόμη κι αν το
εθνικιστικό Ριζοσπαστικό Κόμμα κερδίσει την πρώτη θέση, τα κόμματα που
υποστηρίζουν τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων θα μπορέσουν να σχηματίσουν
κυβέρνηση – εφόσον βέβαια παραμερίσουν τις διαφορές τους.

Πού να είναι άραγε; Σέρβος ψάχνει το όνομά του στους καταλόγους σε εκλογικό κέντρο του Βελιγραδίου

Οι εκλογές αυτές, στις οποίες έλαβαν μέρος 19 κόμματα ή συνασπισμοί με
περισσότερους από 4.000 υποψήφιους, είχαν στόχο την ανανέωση του Κοινοβουλίου,
που αποτελείται από 250 έδρες. Είχαν όμως και μια μεγάλη πρωτοτυπία: μεταξύ
των υποψηφίων ήταν δύο άνθρωποι που κρατούνται στη Χάγη με την κατηγορία των
εγκλημάτων πολέμου. Επικεφαλής του Ριζοσπαστικού Κόμματος, στο οποίο τα έξιτ
πολ έδιναν το 25% των ψήφων, ήταν ο σκληροπυρηνικός Βόισλαβ Σέσελι. Όμως, τα
τρία μεγάλα δημοκρατικά κόμματα μαζί συγκεντρώνουν ποσοστό 41,5%, γεγονός που
σημαίνει ότι θα είναι σε θέση να αποτρέψουν τον σχηματισμό κυβέρνησης από τον
Σέσελι. Επικεφαλής του Σοσιαλιστικού Κόμματος, που είναι η σκιά του παλιού του
εαυτού αλλά αναμενόταν να υπερβεί το όριο του 5% για την είσοδό του στη Βουλή,
ήταν ο ίδιος ο πρώην ηγέτης της χώρας Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

H αναβίωση του κόμματος που υποστηρίζει τη «Μεγάλη Σερβία» έχει προκαλέσει
μεγάλη ανησυχία τόσο στις δυτικές πρωτεύουσες όσο και στους γείτονες της
Σερβίας. Το ενθαρρυντικό της χθεσινής αναμέτρησης ήταν, πάντως, η υψηλή
συμμετοχή. Όπως είπε ο Ζόραν Λούτσιτς, από το μη κυβερνητικό Κέντρο για
Ελεύθερες Εκλογές και Δημοκρατία, η συμμετοχή πρέπει να είναι η μεγαλύτερη από
τον Σεπτέμβριο του 2000, όταν ο Μιλόσεβιτς έχασε την εξουσία.

Κλειδί των εξελίξεων είναι το Δημοκρατικό Κόμμα της Σερβίας υπό τον Βόισλαβ
Κοστούνιτσα, ο οποίος διαδέχθηκε τον Μιλόσεβιτς ως πρόεδρος της
Γιουγκοσλαβίας. Ο Κοστούνιτσα αρνείται να σχηματίσει συνασπισμό με το
Δημοκρατικό Κόμμα, κατηγορώντας το για διαφθορά. Μπροστά στην απειλή των
εθνικιστών, όμως, θα αναγκαστεί πιθανότατα να υποχωρήσει.

Το τρίτο κόμμα που υποστηρίζει τις μεταρρυθμίσεις, το G 17-Plus, έχει κι αυτό
διαφωνίες με το Δημοκρατικό Κόμμα, προτίθεται όμως να συνεργαστεί με τον
Κοστούνιτσα.

Όποιος κι αν σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση, θα έχει να αντιμετωπίσει καυτά
προβλήματα. Οι τυχεροί που έχουν δουλειά ζουν με μέσο μισθό που δεν ξεπερνά τα
300 δολάρια το μήνα. «Δεν περιμένω γάλα και μέλι», είπε η 50χρονη Μπιλιάνα
Μανασίγεβιτς καθώς ψήφιζε. «Ελπίζω μονάχα να βρω δουλειά».

Οι καταγγελίες

Οι Ριζοσπάστες έχουν καταγγείλει τις μεταρρυθμίσεις του «άγριου καπιταλισμού»
και έχουν υποσχεθεί φθηνότερο ψωμί, εκμεταλλευόμενοι τη δυσαρέσκεια του
πληθυσμού από τη διαφθορά και τη στασιμότητα της οικονομίας. Ο Τόμισλαβ
Νίκολιτς, που εκτελεί χρέη αρχηγού του κόμματος, ήλθε πρώτος στις προεδρικές
εκλογές του περασμένου μήνα, που ακυρώθηκαν για τρίτη φορά λόγω χαμηλής
συμμετοχής.

Το γεγονός αυτό θα έχει επιπτώσεις και στη διαδικασία με την οποία θα οριστεί
εντολοδόχος πρωθυπουργός. Το καθήκον αυτό ανήκει κανονικά στον πρόεδρο.
Δεδομένου όμως ότι από τον Ιανουάριο του 2002 η Σερβία δεν έχει πρόεδρο, η
εντολή θα δοθεί από τον αρχαιότερο βουλευτή.