Oδηγόs Mε πλαστικό χρήμα ένας στους δύο καταναλωτές

Άφθονο χρήμα μέσω των πιστωτικών καρτών προσφέρουν τα τελευταία χρόνια οι
τράπεζες σε όλους τους καταναλωτές ανάλογα με το εισόδημά τους και την
πιστοληπτική τους ικανότητα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών του
κλάδου καταναλωτικής πίστης, οι πιστωτικές κάρτες που έχουν εκδοθεί στη χώρα
μας προσεγγίζουν τα 5 εκατομμύρια, ενώ ετησίως ο αριθμός τους αυξάνεται με
ρυθμό που ξεπερνά το 30%.

Στη μαγεία του πλαστικού χρήματος έχει υποκύψει ένας στους δύο καταναλωτές
και ο αριθμός των πιστωτικών καρτών να αυξάνεται γεωμετρική πρόοδο, όπως
επίσης και τα χρέη των νοικοκυριών που χρησιμοποιούν ευρέως το πλαστικό χρήμα
για την κάλυψη των καταναλωτικών τους αναγκών. Σύμφωνα με στοιχεία τραπεζών,
το μέσο χρέος ανά πιστωτική κάρτα κυμαίνεται περί τα 1.000 ευρώ με τάση
συνεχώς αυξανόμενη. Κάθε χρόνο ένας κάτοχος πιστωτικής κάρτας πραγματοποιεί
κατά μέσο όρο 12 συναλλαγές, ενώ σύμφωνα με στοιχεία τραπεζών, οι Έλληνες
κάνουν το 20% των πληρωμών τους με πιστωτικές κάρτες, όταν στην Ευρώπη το
αντίστοιχο ποσοστό είναι 70%.

Όπως τονίζουν τραπεζικά στελέχη, η ευκολία που προσφέρει το πλαστικό χρήμα, η
ανάπτυξη του τραπεζικού συστήματος της χώρας και η σταδιακή εξοικείωση του
Έλληνα καταναλωτή με την πρακτική του δανεισμού έχουν αποτελέσει τους μοχλούς
της ανάπτυξης του κλάδου καταναλωτικής πίστης και ειδικότερα της πιστωτικής
κάρτας.

Τα δανεισμένα νοικοκυριά

Πάντως, σύμφωνα με τους ίδιους, η κατάσταση στην ελληνική αγορά καταναλωτικής
πίστης χαρακτηρίζεται σήμερα από ένα οξύμωρο σχήμα. Από τη μια πλευρά υπάρχει
η επικρατούσα αίσθηση ότι τα ελληνικά νοικοκυριά είναι υπερχρεωμένα με διάφορα
καταναλωτικά, προσωπικά, ανοιχτά ή άλλου τύπου δάνεια, πέραν των στεγαστικών,
ενώ ταυτόχρονα από τα στοιχεία προκύπτει ότι ο δανεισμός των νοικοκυριών ως
ποσοστό του ΑΕΠ είναι ακόμη αρκετά χαμηλός, συγκρινόμενος με αυτόν των
υπολοίπων ευρωπαϊκών χωρών. Στο νέο περιβάλλον του ενιαίου νομίσματος και των
χαμηλών επιτοκίων η τραπεζική αγορά τείνει να προσαρμοσθεί σε μια νέα
πραγματικότητα. Δεν είναι μόνο η εισαγωγή νέων προϊόντων καταναλωτικής πίστης,
αλλά και μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης του πελάτη.

Οι τράπεζες, ανάλογα με την πιστοληπτική ικανότητα του πελάτη τους, του
προσφέρουν ανά πάσα στιγμή πιστωτικές κάρτες με πιστωτικό όριο προσαρμοσμένο
στις ανάγκες και τις οικονομικές του δυνατότητες, προκειμένου ο ίδιος να
πραγματοποιεί τις όποιες αγορές καταναλωτικών αγαθών επιθυμεί έστω και αν
εκείνη τη στιγμή δεν διαθέτει τα απαραίτητα χρήματα. Όμως, οι καταναλωτές θα
πρέπει να γνωρίζουν ότι οι πιστωτικές κάρτες ναι μεν αποτελούν ένα ευέλικτο
μέσο διευκόλυνσης για αγορές καταναλωτικών αγαθών και παροχή υπηρεσιών, αλλά
είναι δανεισμός και κάποια στιγμή θα πρέπει να εξοφληθεί στην τράπεζα το
χρέος. Σε αντίθετη περίπτωση κινδυνεύει ο κάτοχός της-δανειολήπτης να βρεθεί
τουλάχιστον σε δεινή οικονομική θέση.

Γι’ αυτό, τραπεζικά στελέχη επισημαίνουν την ανάγκη για περισσότερη
πληροφόρηση σχετικά με τα οφέλη, αλλά και τους κινδύνους του πλαστικού
χρήματος. Η σωστή χρήση μετατρέπει την πιστωτική κάρτα σε πολύτιμο εργαλείο,
το οποίο συχνά οδηγεί σε μείωση του κόστους και των δαπανών ενός νοικοκυριού.
Η κακή χρήση, όμως, δημιουργεί αδικαιολόγητα αυξημένο κόστος, φουσκωμένους
λογαριασμούς και υπερχρέωση.

Οι βασικές κατηγορίες καρτών

Σε γενικές γραμμές, οι πιστωτικές κάρτες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες.

*Απλές ή κλασικές. Βρίσκεται στα πορτοφόλια των περισσότερων
καταναλωτών, έχουν σχετικά υψηλότερο επιτόκιο από τις κάρτες της δεύτερης
κατηγορίας, αλλά επιβαρύνουν τους κατόχους τους με χαμηλότερη ετήσια συνδρομή.

*Ασημένιες, χρυσές ή πλατινένιες. Απευθύνονται κυρίως σε πελάτες των
τραπεζών με υψηλά εισοδήματα και συνοδεύονται από προνόμια, όπως η ασφάλιση
αγορών και το χαμηλότερο επιτόκιο.

*Ειδικές. Περιλαμβάνονται οι πιστωτικές κάρτες που απευθύνονται σε
ομάδες πληθυσμού με κοινά ενδιαφέροντα, όπως για παράδειγμα στους φίλους της
τέχνης, του κινηματογράφου, του αθλητισμού κ.λπ.

Επίσης, τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην ελληνική αγορά
με ολοένα μεγαλύτερη συχνότητα οι λεγόμενες «co-branded» πιστωτικές κάρτες. Οι
συγκεκριμένες κάρτες εκδίδονται από τις τράπεζες σε συνεργασία με επιχειρήσεις
και απευθύνονται κυρίως στο πελατολόγιο της συγκεκριμένης επιχείρησης στο
οποίο παρέχονται πρόσθετα προνόμια συνήθως με τη μορφή εκπτώσεων.