AΦIEPΩMA Mικρασιατική καταστροφή Οι άντρες μας εξορία· Φύγαμε μόνες γυναίκες
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά
Κεντρική – Νότια Μικρασία. Περιφέρεια Ικονίου. Ικόνιο.
Το Ικόνιο (τουρκ. Konya) είναι πόλη που βρίσκεται στα νοτιοδυτικά κράσπεδα του
Λυκαονικού οροπεδίου πάνω στη σιδηροδρομική γραμμή Αφιόν – Καραχισάρ – Άδανα
(σιδηροδρομική γραμμή της Βαγδάτης). Είναι πρωτεύουσα της ομώνυμης
περιφέρειας. Είχε γύρω στους 50.000 Τούρκους, 3.000 Έλληνες και 3.000
Αρμένιους κατοίκους. Το Ικόνιο ήταν έδρα βαλή και έδρα μητροπολίτη, μαζί με τη
Νίγδη της Καππαδοκίας.
Μια «καλημέρα» μόνο μας έλεγαν. Καλή ήταν κι αυτή
(Μαρτυρία Ελένης Μαναήλογλου και Γεωργίας Μπατζόγλου, Κέρκυρα –
Αποσπάσματα)
 |
|
H ελληνική αντιπροσωπεία στη Συνδιάσκεψη των Παρισίων. Στην πρώτη σειρά, |
Τους άντρες μας τους είχαν στείλει από το 1920 εξορία. Μια μέρα μάς λένε οι
παπάδες μας να ετοιμαστούμε να φύγουμε για την Ελλάδα. Έτσι ξαφνικά που μας το
είπαν, τα χάσαμε. Κλαίγαμε. Λέγαμε: «Μόνες γυναίες πώς θα φύγουμε χωρίς τους
άντρες μας;».
Είχαμε γείτονα έναν Τούρκο αξιωματικό. Μας φωνάζει και μας ρωτάει: «Γιατί
κλαίτε;» – «Να, έτσι κι έτσι…», του λέμε. Μας καθησυχάζει ο Τούρκος: «Μη
φοβάστε, θα πάτε στο Γιουνανιστάν. Να δείτε, τι ωραία που θα περάσετε εκεί, τι
περιποίηση θα σας κάνουν, τι νόστιμα φαγητά θα σας δίνουν να τρώτε!..».
Λοιπόν, πουλήσαμε σχεδόν χάρισμα στους Τούρκους τα υπάρχοντά μας. Μας είπαν
πως μπορούμε να πάρουμε όσα χαρτονομίσματα θέλαμε μαζί μας. Χρυσάφι όμως
απαγορεύεται.
Ξηλώσαμε τα παπούτσια μας, κρύψαμε στους πάτους χρυσαφικά, και τα
ξανακαρφώσαμε. Κρύψαμε τιμαλφή στους κότσους των μαλλιών μας.
Μας βάλανε σε φορτηγά βαγόνια, ανοιχτά και από τις δυο πλευρές. Τραβήξαμε
κατευθείαν στη Μερσίνα. Εκεί μείναμε δεκαεφτά μέρες στο Τας χαν. Βλέπαμε τη
θάλασσα με φόβο. Οι βάρκες μάς φαίνονταν σαν σκάφες. Λέγαμε: «Πώς θα μπούμε σ’
αυτές τις σκάφες; Θα αναποδογυρίσουν και θα πνιγούμε». Περιμέναμε πότε θα
‘ρθει το βαπόρι.
Το βαπόρι το λέγανε «Παντελής». Είχε μέσα πολύ κόσμο. Ψείρες, ακαθαρσίες,
κατάσταση φοβερή! Πιάσαμε στη Ρόδο. Εκεί μας φέρανε καθαρό νερό. Στο πλοίο δεν
είχαμε καλό νερό. Με τα λεφτά μας το πήραμε, μη νομίσεις τζάμπα.
Το ταξίδι κράτησε δεκαέξι μέρες. Μετά τη Ρόδο πιάσαμε Πειραιά, μετά φτάσαμε
στην Κέρκυρα. Ήταν παραμονή του Αγίου Σπυρίδωνος, 11 Δεκεμβρίου 1922.
Μας πήγαν στο χωριό Σταυρός. Άλλους έβαλαν στην εκκλησία, άλλους στο σχολείο,
άλλους σε σπίτια. Δε ρωτάει κανένας: «Ποιοι είστε, τι θέλετε;». Μια αδιαφορία.
Δε μας έδωσαν τίποτα να φάμε. Μια «καλημέρα» μόνο μας έλεγαν. Καλή ήταν κι
αυτή.
Μετά από λίγο καιρό φύγαμε για το χωριό Ανάληψις. Κάτσαμε κάμποσο εκεί. Με τον
τύφο όμως πέσαμε όλοι άρρωστοι. Πέθαναν και γιατροί ακόμα.
Μας έφεραν στην Κέρκυρα, μας έβαλαν στο φρούριο, στις εκεί παράγκες. Τι να
κάνουμε;
Μια μέρα του 1923 μας βομβαρδίσανε οι Ιταλοί. Όλο πρόσφυγες σκοτωθήκαμε στο
φρούριο και στην περιοχή του· Εμείς σηκωθήκαμε και φύγαμε απ’ εκεί, ήρθαμε εδώ
στο Μανδούκι, ανοίξαμε φούρνο.
Στην αρχή δεν ταιριάζαμε με τους Κερκυραίους. Άλλες συνήθειες αυτοί, άλλες
συνήθειες εμείς. Γλώσσα δεν ξέραμε, δεν μπορούσαμε να συνεννοηθούμε μαζί τους.
Μετά όμως τα φτιάξαμε. Πολλά συνοικέσια έγιναν· Κερκυραίοι πήραν προσφυγοπούλες.
«Μόλις πέταξαν τον νεκρό, το πλοίο άρχισε να προχωρεί»
Στο πλοίο ο κόσμος αρρώστησε από τις ταλαιπωρίες. Πέθανε ένας γέρος. (Οι
άντρες που βρίσκονταν στο πλοίο ήταν πάνω από 65 χρονών· τους νεότερους τους
είχαν στείλει εξορία). Οι δικοί του δεν τον δηλώσανε. Θέλανε να τον θάψουνε
στην ξηρά. Ξαφνικά το πλοίο σταμάτησε να προχωρεί. Λέει ο καπετάνιος: «Εδώ
μέσα υπάρχει κάποιος πεθαμένος, γι’ αυτό δεν προχωρεί το πλοίο. Να μας τον
παραδώσετε». Στην αρχή αρνιόταν ο κόσμος. Σιγά σιγά όμως, ο ένας με τον άλλον,
μαθεύτηκε το πράμα. Ομολόγησαν αυτοί που έκρυβαν το νεκρό. Τον έβαλαν οι
ναύτες σ’ ένα τσουβάλι, έδεσαν βάρος, τον πέταξαν στη θάλασσα. Το πιστεύετε;
Το πλοίο άρχισε αμέσως να προχωρεί…
Google news
