[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

H εικόνα είναι επιεικώς εφιαλτική. Αναφερόμαστε στην εικόνα για την
παγκόσμια ανάπτυξη (οικονομική, κοινωνική, ανθρώπινη) και τη φτώχεια όπως
αποτυπώνεται στην ετήσια έκθεση του ΟΗΕ με τον τίτλο «Human Development
Report», που κυκλοφόρησε την περασμένη εβδομάδα. H έκθεση αποκαλύπτει και
τεκμηριώνει με αριθμητικά στοιχεία το διευρυμένο αναπτυξιακό χάσμα ανάμεσα
στον ανεπτυγμένο Βορρά (τους «έχοντας») και τον υποανάπτυκτο/αναπτυσσόμενο
Νότο (τους «μη έχοντας» του πλανήτη τούτου). Το θλιβερό στοιχείο που προκύπτει
από την έκθεση είναι ότι η κατάσταση χειροτέρευσε δραματικά με διεύρυνση του
αναπτυξιακού χάσματος στη δεκαετία ’90, σε σημείο που η περίοδος αυτή να
χαρακτηρίζεται ως «μια χαμένη δεκαετία» για την παγκόσμια ανάπτυξη. Έτσι, όπως
προκύπτει από την έκθεση, το εισόδημα 34 φτωχών κρατών μειώθηκε στη δεκαετία
’90, ενώ ο γενικός δείκτης «ανθρώπινης ανάπτυξης» μειώθηκε σε 21 χώρες στην
ίδια περίοδο. Περισσότερα από 1,2 δισ. άτομα (1 στους 5 κατοίκους του πλανήτη)
ζουν με ένα (1) μόνο δολάριο την ημέρα. Με βάση τα σημερινά δεδομένα, οι χώρες
της υπο-Σαχαρικής Αφρικής μπορούν να ελπίζουν ότι θα μειώσουν στο μισό τον
αριθμό των ατόμων που ζουν στη φτώχεια το έτος 2147 (!). Οι 30 από τις 34
χώρες που ταξινομούνται από τον ΟΗΕ ως «χαμηλής ανθρώπινης ανάπτυξης»
βρίσκονται στην Αφρική. Υπάρχουν και άλλα θλιβερά στοιχεία όπως π.χ. ότι
30.000 παιδιά πεθαίνουν κάθε μέρα από «αντιμετωπίσιμες ασθένειες», ενώ 500.000
γυναίκες πεθαίνουν κάθε χρόνο στη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή του τοκετού. Στη
δεκαετία του ’90, 13 εκατ. παιδιά πέθαναν από διάρροια μόνο (περισσότεροι
νεκροί από το σύνολο των θυμάτων των ενόπλων συγκρούσεων από το τέλος του
Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου). Στη Σιέρα Λεόνε – τη φτωχότερη χώρα της υφηλίου
– 363 παιδιά στα 1.000 πεθαίνουν πριν φθάσουν στην ηλικία των 5 ετών (!).

Το προσδοκώμενο όριο ζωής (life expectancy) στη Ζιμπάμπουε είναι 33,1 χρόνια
(στην αρχή της δεκαετίας ’70 ήταν 56). Το ερώτημα είναι τι κάνει ο
ανεπτυγμένος κόσμος για την αντιμετώπιση της εφιαλτικής αυτής κατάστασης;
Δυστυχώς, όχι κάτι το ιδιαίτερα σημαντικό.

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (EKEM).