Διαστάσεις Tρούμαν και Eβραίοι

H ανακάλυψη του ημερολογίου του Τρούμαν δείχνει ότι ήταν επιθετικός
απέναντι στους Εβραίους. Όμως, ο βιογράφος του αρνείται ότι ήταν αντισημίτης.

Ημερολόγιο Τρούμαν. Αντισημιτισμός ή οργή της στιγμής;

Εδώ και τέσσερις δεκαετίες, το ημερολόγιο του Αμερικανού προέδρου στην περίοδο
του Ψυχρού Πολέμου, Χάρι Τρούμαν (1945-1953) έπιανε σκόνη στη βιβλιοθήκη που
είχε ιδρυθεί για να φιλοξενήσει το αρχείο του. Ύστερα, κάποιος «ερευνητής»
σκόνταψε πάνω του και ανακάλυψε τις σκέψεις του Τρούμαν από το 1947, το έτος
που σημάδεψε την αρχή του Ψυχρού Πολέμου και το σχέδιο Μάρσαλ. Δυστυχώς, οι
εγγραφές στο ημερολόγιο δεν μας διαφωτίζουν για το λεγόμενο δόγμα Τρούμαν το
οποίο είχε διατυπωθεί για την ανάσχεση του κομμουνισμού στην Ανατολική Ευρώπη
και αλλού ή για τη μαζική οικονομική βοήθεια μετά τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο που
ονομάστηκε σχέδιο Μάρσαλ. Όμως, το ημερολόγιο περιλαμβάνει πολλά επικριτικά
σχόλια για τους Εβραίους, κάτι που εξέπληξε τους ερευνητές, αφού ο Τρούμαν
είχε τη φήμη πως τους συμπαθούσε και είχε υποστηρίξει τη δημιουργία του
κράτους του Ισραήλ παρά την αντίθετη άποψη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και μελών της
κυβέρνησής του. Όταν ο πρώην υπουργός Οικονομικών Χένρι Μόργκενταου τού είχε
ζητήσει να παρέμβει για ένα πλοίο γεμάτο Εβραίους πρόσφυγες στο οποίο η
Βρετανία αρνιόταν να προσεγγίσει την Παλαιστίνη, ο Χάρι Τρούμαν είχε γράψει
στο ημερολόγιό του: «Δεν χρειαζόταν να μας τηλεφωνήσει. Οι Εβραίοι δεν έχουν
την αίσθηση του μέτρου ούτε έχουν κρίση για τις παγκόσμιες υποθέσεις». Στην
ίδια εγγραφή διαβάζουμε: «Βρίσκω πως οι Εβραίοι είναι πολύ πολύ εγωιστές. Δεν
τους νοιάζει πόσοι Εσθονοί, Λετονοί, Φινλανδοί, Πολωνοί, Γιουγκοσλάβοι και
Έλληνες δολοφονήθηκαν ή κακοποιήθηκαν στην εξορία, φτάνει αυτοί να τυγχάνουν
ειδικής μεταχείρισης. Και όμως, όταν αυτοί έχουν ισχύ, φυσική, οικονομική ή
πολιτική, τότε ούτε ο Χίτλερ ούτε ο Στάλιν συγκρίνονται μαζί τους στη
σκληρότητα ή στην κακομεταχείριση του αδυνάτου». Οι ιστορικοί λένε ότι ο Χάρι
Τρούμαν υπήρξε ένα προϊόν της εποχής του και της ανατροφής του – σε μια μικρή
μεσοδυτική πόλη των ΗΠΑ – και ότι αυτά τα σχόλιά του δεν τον κάνουν αυτομάτως
αντισημίτη. «Το συνήθιζε όταν άναβαν τα αίματα να κάθεται και να γράφει τις
σκέψεις του στο χαρτί», λέει ο Μάικλ Ντεβάιν, διευθυντής της Βιβλιοθήκης
Τρούμαν και βιογράφος του. «Ο Τρούμαν συχνά έγραφε με την καρδιά και όχι με το
μυαλό του. Διηγούνται πολλές ιστορίες γι’ αυτόν, πώς ζητούσε κάθε τόσο από τη
γραμματέα του να πάει στο ταχυδρομείο και να πάρει πίσω ένα γράμμα που είχε
μετανιώσει που το είχε γράψει».