[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Καθώς το ΠΑΣΟΚ φαίνεται να ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορική του
διαδρομή, έχει ενδιαφέρον να αναζητηθούν οι ευρωπαϊκές αντιστοιχίες στην
εξέλιξη των σοσιαλιστικών/σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων (ιδιαίτερα στον χώρο των
κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης – E.E.). H πρώτη σχετική παρατήρηση είναι
ότι η δεκαετία του 1990 υπήρξε περίοδος δραματικών προσαρμογών, άλλων
επιτυχημένων άλλων λιγότερο επιτυχημένων, για όλα σχεδόν τα
σοσιαλιστικά/σοσιαλδημοκρατικά κόμματα του ευρωπαϊκού χώρου. Το Εργατικό Κόμμα
της Βρετανίας, το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γαλλίας, το Σοσιαλδημοκρατικό της
Γερμανίας αλλά και των άλλων μικρότερων ευρωπαϊκών χωρών επιχείρησαν ριζικές
αλλαγές στην οργάνωση, τη λειτουργία, την ιδεολογική φυσιογνωμία τους. Οι
αλλαγές αυτές υπήρξαν, ουσιαστικά, η απάντηση στις προκλήσεις με τις οποίες
βρέθηκαν αντιμέτωπα τα κόμματα αυτά μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, την
εντατικοποίηση του φαινομένου της παγκοσμιοποίησης και την εμβάθυνση της
ευρωπαϊκής ενοποίησης, ιδιαίτερα μετά τη θέσπιση της Συνθήκης του Μάαστριχτ
και την εγκαθίδρυση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ) και την
ανάπτυξη της πολιτικής ένωσης.

Ιδιαίτερα η ευρωπαϊκή ενοποίηση επέβαλε ανακατατάξεις στη δομή, τη λειτουργία
και την ιδεολογική ταυτότητα των κομμάτων με περισσότερο διαχρονικό χαρακτήρα
και διάρκεια. Το βάθεμα της ενοποίησης έκανε σαφές ότι τα πολιτικά κόμματα
κάθε ιδεολογικής οικογένειας θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να λειτουργούν μέσα στο
ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Να συμμετέχουν στις ενοποιητικές διαδικασίες και
θεσμούς, όπως π.χ. το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (EK). Να αναπτύσσουν δίκτυο
σχέσεων και επαφών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κάτι εντελώς άγνωστο πριν από μόλις
λίγες δεκαετίες. Το Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό Κόμμα (ΕΣΚ – ESP) αποτελεί π.χ. ένα
ισχυρό θεσμικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο διαπλάθεται η ευρωπαϊκή διάσταση των
σοσιαλιστικών κομμάτων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (E.E.). Το ίδιο
και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. H διαδικασία αυτή θα εντατικοποιηθεί μετά τη
θέσπιση των καταστατικών ρυθμίσεων για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τη
χρηματοδότησή τους από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όλα αυτά σημαίνουν ότι
και το ΠΑΣΟΚ είναι τελικά καταδικασμένο να ακολουθήσει τον ευρωπαϊκό δρόμο της
προσαρμογής και του εκσυγχρονισμού (εξευρωπαϊσμού). Και αυτό φαίνεται να πράττει…

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών – EKEM