AΦIEPΩMA: ANΔPEAΣ ΠAΠANΔPEOY Mόντρεαλ ΛOΓOΣ – YΠOΘHKH 32 χρόνια πριν

«Επόμενη ημέρα»: Σχεδόν 25 χρόνια πριν, στο Μόντρεαλ του Καναδά, άφηνε
την παρακαταθήκη του, για την περίπτωση που δεν ήταν πια αρχηγός ή που πέθαινε
ή που σκοτωνόταν. «Ο αγώνας δεν θα σταματήσει (…). Είναι δικός σας χρέος να
φτιάξετε δική σας οργάνωση, πέραν του προσώπου του Ανδρέα Παπανδρέου (…).
Δική σας ευθύνη, να φτιάξετε το δικό σας συλλογικό όργανο»

Ομιλία στο Μόντρεαλ του Καναδά εκφώνησε στις 30 Ιανουαρίου 1971, ως αρχηγός
του ΠΑΚ, ο Ανδρέας σε μεγάλη συγκέντρωση ομογενών. Εκεί μίλησε για τον
αντιδικτατορικό αγώνα, τον ρόλο του ΠΑΚ και – τόσο προφητικά – για τον εαυτό
του. Αρκεί να αντικαταστήσει κανείς το ΠΑΚ με το ΠΑΣΟΚ…

«Έχομε να διαλέξομε, σήμερα, ανάμεσα στον ραγιαδισμό και στον απελευθερωτικό
αγώνα. Δεν είναι πια αντιδικτατορικός ο αγώνας μας. Είναι γνήσιος
απελευθερωτικός. Αν κάποιος πει: μα υπάρχουν και άλλοι πιο εύκολοι δρόμοι, θα
του πούμε: Εμείς, το ΠΑΚ, αναγνωρίζομε μόνο αγωνιστές για την απελευθέρωση της
πατρίδας μας και του λαού μας.

Εκτός, όμως, από τον κύριο αντίπαλό μας, τον μεγάλο κατακτητή της Δύσης, έχομε
και τα παράσιτα: τη χούντα και τον Παπαδόπουλο, τους συνεργάτες του, τους
νεοδωσίλογους, που θα αυξηθούν σιγά σιγά. Γιατί, οι τελευταίοι, από το παλιό
Κατεστημένο προερχόμενοι, αναγνωρίζουν πως ο πάτρωνάς τους σπεύδει να
ταυτισθεί με το καθεστώς και δεν είναι δυνατό να λείψουν οι ίδιοι από την
περιοχή της εύνοιας. Μπορείτε να ρωτήσετε, έχετε το καθήκον να το κάμετε: Πού
το πάμε; Απαντούμε: Ο αγώνας έχει έναν στόχο. Και είναι αυτός: Αδέσμευτη
κυριαρχία του ελληνικού λαού σ’ ό,τι αφορά την Ελλάδα και τη δική της τύχη.
Αυτό σημαίνει: Πρώτο: πως ο ελληνικός λαός θ’ αποφασίσει το ποιο θα είναι το
πολίτευμά του. Το ΠΑΚ (Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα), το ΠΑΜ (Πατριωτικό
Απελευθερωτικό Μέτωπο), η Δ.A. (Δημοκρατική Άμυνα) έχουν δικαίωμα να κάνουν
προτάσεις. Ο λαός όμως είναι εκείνος που θα έχει το δικαίωμα να διαλέξει το
πολίτευμά του. Να μας πει αν θέλει τον Κωνσταντίνο ή αν θέλει τη δημοκρατία.
Δεύτερο: Ποιο κοινωνικό ή οικονομικό καθεστώς θέλει για τη χώρα. Εμείς θα του
το επιβάλομε αυτό; Πώς μπορεί διαφορετικά να τον καλούμε σε αγώνες σκληρούς,
στους οποίους θυσιάζει τη λευτεριά του, τη γαλήνη της οικογένειάς του. Πώς θα
του πούμε εμείς ποιο θα είναι το αυριανό του πολιτικό και οικονομικό του
σύστημα; Δεν θα μπορεί να πει ο λαός: Τέρμα στον καπιταλισμό; Και τρίτο:
Μπορούμε εμείς να δεσμεύσουμε τον λαό, οι οποιεσδήποτε ηγεσίες, οργανώσεις,
στο ποια θα είναι η πορεία του έθνους στον διεθνή χώρο; Όταν πάρει ο λαός την
εξουσία στα χέρια του, αυτός θα καθορίσει ποιοι θα είναι οι σύμμαχοί του,
ποιοι οι εχθροί του, και θα το κρίνει αυτό ανάλογα με το τι κάνουν σήμερα για
τη λευτεριά του και την ανεξαρτησία του. Και η δική του απόφαση, όποια και αν
είναι, θα είναι για μας σεβαστή. Αυτός είναι ο στόχος του αγώνα της
απελευθέρωσης του ελληνικού λαού, της συνέχισης του αγώνα του 1821.

Και νομίζω πως τα απλά εκείνα συνθήματα του δεύτερου ανένδοτου αγώνα, ο ΛΑΟΣ
ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ, Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΟ ΕΘΝΟΣ, H ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ, ανταποκρίνονται και
σήμερα στις ανάγκες της στιγμής και του αγώνα. Παραμένουν τα συνθήματα του
ΤΡΙΤΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΝΕΝΔΟΤΟΥ ΑΓΩΝΑ (…).

Και πρέπει να ξεκαθαρίσομε εδώ πως το ΠΑΚ δεν είναι οργάνωση του Ανδρέα
Παπανδρέου. Είμαι σήμερα ο Αρχηγός του ΠΑΚ. Αύριο μπορεί να μην είμαι. Είτε
γιατί το ΠΑΚ δεν με θέλει, είτε γιατί θα έχω πεθάνει ή θα έχω σκοτωθεί. Ο
αγώνας όμως του ΠΑΚ δεν θα σταματήσει. Γιατί είναι δικός σας αγώνας. Και είναι
δικός σας αγώνας. Και είναι δικό σας το χρέος, να φτιάξετε δική σας οργάνωση,
πέραν του προσώπου του Ανδρέα Παπανδρέου, πέραν του οποιουδήποτε προσώπου.
Δική σας ευθύνη να φτιάξετε το συλλογικό σας όργανο. Ας γίνει ο καθένας
απόστολος. Να στρατευθεί στην κρίσιμη ώρα της εθνικής μας ιστορίας».