«Eνισχύστε τον Aμπάς»

Με ελπίδα αλλά και επιφύλαξη κοιτούν οι αναλυτές τις δύο συνόδους κορυφής
για τη Μέση Ανατολή που πραγματοποιούνται σήμερα και αύριο στην Αίγυπτο και
στην Ιορδανία.

H συνάντηση. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Χόσνι Μουμπάρακ

Άπαντες συμφωνούν πως το κλειδί για την εφαρμογή του «οδικού χάρτη» βρίσκεται
στα χέρια του Μπους. Είναι όμως αυτός διατεθειμένος να επιμείνει μέχρι τέλους;
Λίγο προτού αναχωρήσει εσπευσμένα από το Εβιάν για την Αίγυπτο, με τις ευχές
όλων των ηγετών που συμμετέχουν στη σύνοδο κορυφής της G8, ο Αμερικανός
πρόεδρος δεσμεύτηκε να αφιερώσει «όσο χρόνο χρειάζεται» στην επίτευξη της
ειρήνης μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων. Αναγνώρισε πως δεν θα είναι εύκολο
έργο. Αλλά δήλωσε αισιόδοξος.

Σήμερα ο Μπους θα συναντηθεί στο Σαρμ Ελ Σεΐχ με τους ηγέτες της Αιγύπτου, του
Μπαχρέιν, της Σαουδικής Αραβίας και της Ιορδανίας, καθώς και με τον νέο
Παλαιστίνιο πρωθυπουργό, Μαχμούντ Αμπάς. Αύριο θα συναντηθεί στην Άκαμπα της
Ιορδανίας με τον Αμπάς καθώς και με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Στόχος της
σημερινής συνόδου είναι να διασφαλιστεί η αραβική υποστήριξη στον «οδικό
χάρτη». Οι συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου επαναλαμβάνουν πως οι Άραβες
ηγέτες θα πρέπει να «ενισχύσουν τη θέση» του Αμπάς ως πρωθυπουργού. Εννοούν
πως θα πρέπει να ενισχύσουν τη θέση του Αμπάς – τον οποίο ο εκπρόσωπος του
Λευκού Οίκου, Άρι Φλάισερ, χαρακτήρισε «εποικοδομητικό ηγέτη» – έναντι του
Αραφάτ, ο οποίος έχει πάψει από καιρό να θεωρείται από Ισραηλινούς και
Αμερικανούς «εταίρος για την ειρήνη»… Στόχος της αυριανής συνόδου είναι,
ουσιαστικά, να τεθούν οι βάσεις ενός διαλόγου για την ειρήνη – και όχι, όπως
επισημαίνουν οι αναλυτές, να ξεκινήσει ο ίδιος ο διάλογος.

Μία σειρά κινήσεων καλής θέλησης έχουν δημιουργήσει αισιοδοξία όσον αφορά την
προθυμία του Ισραήλ και των Παλαιστινίων να εφαρμόσουν τον «οδικό χάρτη». Το
Ισραήλ χαλάρωσε τα ξημερώματα της Κυριακής τους περιορισμούς που ίσχυαν στα
παλαιστινιακά εδάφη, εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει στην κατεδάφιση
ορισμένων εβραϊκών οικισμών που έχουν αναγερθεί χωρίς την άδεια των ισραηλινών
Αρχών, και έχει εκφράσει την πρόθεση να αφήσει ελεύθερους κάποιους
Παλαιστίνιους κρατουμένους. Οι Παλαιστίνιοι ισχυρίζονται πως βρίσκονται στα
πρόθυρα συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός με τη Χαμάς και την Ισλαμική Τζιχάντ. H
δυσπιστία, ωστόσο, εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τις σχέσεις των δύο πλευρών.

Οι Ισραηλινοί θεωρούν «ανεπαρκή» την εκεχειρία με τις παλαιστινιακές
εξτρεμιστικές οργανώσεις, οι Παλαιστίνιοι θεωρούν πως ο Σαρόν προσπαθεί απλώς
με τακτικούς ελιγμούς (όπως για παράδειγμα ο χαρακτηρισμός, για πρώτη φορά,
της παρουσίας ισραηλινών στρατευμάτων στα παλαιστινιακά εδάφη ως «κατοχής») να
καλοπιάσει τους Αμερικανούς. Λίγο προτού αναχωρήσει από τη Ρώμη για την
Αίγυπτο, ο Πάουελ εξέφρασε την αισιοδοξία πως θα υπάρξει αύριο ένα κοινό
ανακοινωθέν ΗΠΑ-Ισραήλ-Παλαιστινίων υπέρ του «οδικού χάρτη». Ισραηλινός
αξιωματούχος, ωστόσο, απέκλεισε αυτό το ενδεχόμενο καθώς «δεν υπάρχει συμφωνία
για το κείμενο».

Οι εκτιμήσεις

Οι αναλυτές εκτιμούν πως η σημερινή και κυρίως η αυριανή σύνοδος για τη Μέση
Ανατολή θα φέρουν κάποιους – αν και όχι εντυπωσιακούς – καρπούς. Συμφωνούν,
ωστόσο, πως μεγαλύτερη σημασία θα έχει η «επόμενη ημέρα» – και το μέγεθος των
πιέσεων που είναι διατεθειμένος να ασκήσει ο Τζορτζ Μπους. Ο Αμερικανός
πρόεδρος μοιάζει να έχει κάνει, έπειτα από μήνες αδράνειας, την ειρήνευση στη
Μέση Ανατολή προσωπική του υπόθεση. Γνωρίζει πως χωρίς αυτήν ο Μπιν Λάντεν και
οι όμοιοί του θα συνεχίσουν να εκμεταλλεύονται τη διαμάχη, παρουσιάζοντάς την
ως έναν πόλεμο ανάμεσα στη Δύση και στο Ισλάμ ή ως μια νέα Σταυροφορία
εναντίον των Αράβων. Γνωρίζει επίσης, όμως, πως δεν έχει την πολυτέλεια να
αποξενώσει τους Εβραίους ψηφοφόρους στις ΗΠΑ: έχει ανάγκη την υποστήριξή τους
προκειμένου να επανεκλεγεί, στην αναμέτρηση του 2004. Και δεν χρειάζεται να
είναι κανείς κυνικός για να ενστερνιστεί τη γενική αίσθηση πως το «παράθυρο»
που μοιάζει να έχει ανοίξει στην ειρήνη θα αρχίσει σιγά σιγά να κλείνει καθώς
πλησιάζουν οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές.