Tο μισογεμάτο ποτήρι του Λαλιώτη

Στα σκαλιά της εισόδου του «Κάραβελ», Τρίτη πρωί, λίγο πριν από την έναρξη
της κοινής συνεδρίασης Κεντρικής Επιτροπής και Κοινοβουλευτικής Ομάδας, ο
Κώστας Σημίτης και ο Κώστας Λαλιώτης περίμεναν την άφιξη του Προέδρου της
Κύπρου Τάσσου Παπαδόπουλου. Για πολύ λίγο. Τόσο που πέρα από τα τυπικά δεν
είπαν τίποτε άλλο. Δεν χρειαζόταν ίσως. Τα είχαν πει τις προηγούμενες ημέρες
στο τηλέφωνο, και ο Πρωθυπουργός γνώριζε ήδη ότι «η συνεδρίαση θα πάει ομαλά,
δεν πρόκειται να τεθούν θέματα».

– Από ‘δώ ο κύριος Κώστας Λαλιώτης, ο γραμματέας του κόμματός μας, «σύστησε»
χαμογελαστός ο κ. Σημίτης τον κ. Λαλιώτη στον κ. Παπαδόπουλο, με το που βγήκε
εκείνος από το αυτοκίνητο.

– Μα τον γνωρίζω, είπε ανοιχτόκαρδα, ο κ. Παπαδόπουλος, και άπλωσε το χέρι.

Ύστερα κατευθύνθηκαν και οι τρεις στην υπόγεια αίθουσα της συνεδρίασης όπου
βουλευτές και στελέχη περίμεναν να αρχίσει η συνεδρίαση. Στο τέλος της, δώδεκα
ώρες μετά, ο K. Λαλιώτης δεν έκρυβε τη χαρά του. «Όλα πήγαν καλά» και «το
ΠΑΣΟΚ απέδειξε ότι μπορεί μέσα από τη σύνθεση και την ενότητα να ξεπερνάει τα
προβλήματα».

Μισογεμάτο ποτήρι. «Βαριά» κουβέντα, αν υπολογίσει κανείς το μέγεθος
της κρίσης που περνάει το ΠΑΣΟΚ, αλλά και το αν μπορεί μια δωδεκάωρη
διαδικασία – η μισή από την οποία ενώπιον κενών καθισμάτων – να δώσει λύση στα
προβλήματα που αντιμετωπίζει εδώ και περίπου τρία χρόνια το κόμμα. Ο K.
Λαλιώτης είναι όμως της θεωρίας του «μισογεμάτου» ποτηριού. Αισιόδοξος από τη
φύση του, δεν δέχεται ότι αυτή η κρίση είναι αξεπέραστη. Σε όσους τον ρωτούν,
είναι έτοιμος να επισημάνει πως «από εμάς εξαρτάται», ότι «έχουμε τη
δυνατότητα να τα καταφέρουμε και πάλι», ότι «μπορούμε να κερδίσουμε κι αυτήν
τη μάχη, αν δουλέψουμε με πρόγραμμα και με στρατηγική».

Το αυτονόητο. Στην πρόσφατη ημερίδα του ΠΑΣΟΚ για το μέλλον της
Ευρώπης, πήρε τον λόγο για να επισημάνει ότι «με τον Κώστα Σημίτη έξω πάμε
καλά και μέσα μπορούμε να πάμε ακόμη καλύτερα». H αίθουσα τον
καταχειροκρότησε. Ήταν η πιο αισιόδοξη κουβέντα που είχε ακουστεί εκείνες τις
ημέρες – τις ημέρες των βαριών καταγγελιών για στελέχη του ΠΑΣΟΚ και της
κυβέρνησης – ότι έχουν σχέσεις με συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα.
«Είπα το αυτονόητο», εξήγησε αργότερα ο ίδιος. «Έδωσα προοπτική, γιατί δεν
μπορεί να απαξιώνεται το έργο και η προσφορά του ΠΑΣΟΚ στη χώρα».

Λίγες ημέρες αργότερα, οι προσεκτικοί παρατηρητές της ομιλίας του K. Σημίτη
στο «Κάραβελ» εντόπισαν μια αποστροφή, όπου ο Πρωθυπουργός απαντούσε «σ’
αυτούς που λένε ότι έξω πάμε καλά, ενώ μέσα έχουμε προβλήματα. E, λοιπόν όχι.
Και μέσα πάμε καλά, διότι είμαστε η ίδια κυβέρνηση». Πολλοί έσπευσαν να
συσχετίσουν αυτή την αναφορά με τα όσα είχε πει ο γραμματέας στην Παλαιά
Βουλή, στην ημερίδα για το μέλλον της Ευρώπης. Άλλοι προχώρησαν περισσότερο,
εκτιμώντας ότι οι αναφορές Σημίτη «επιβεβαίωναν τις πληροφορίες πως οι σχέσεις
τους δεν είναι τώρα τόσο καλές».

Ποια είναι η αλήθεια; Ότι όπως κάθε συγκατοίκηση, και η συγκεκριμένη έχει τα
σκαμπανεβάσματά της. Ο K. Σημίτης γίνεται αποδέκτης σχολίων από το περιβάλλον
του, σύμφωνα με τα οποία «το ΠΑΣΟΚ έχει “καθήσει”», ότι «δεν παράγει
πολιτική», ότι «δεν έχει πιά να δώσει πολλά», ότι «απέτυχε να αναδιοργανώσει
το κόμμα σε νέες βάσεις». Ο K. Λαλιώτης χαμογελάει με συγκατάβαση όταν
πληροφορείται κάτι τέτοια σχόλια. H συνηθέστερη απάντησή του είναι πως «μιλούν
εκείνοι που δεν έχουν να συνεισφέρουν τίποτε» – και μάλλον έχει δίκιο.

Το κουπί. Στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές, επτά άνθρωποι
τράβηξαν όλο το κουπί στη Χαριλάου Τρικούπη (ο ίδιος, ο Νεονάκης, η Μιλ.
Αποστολάκη, ο Νικ. Αθανασάκης, ο Λ. Κατσικαρέλης, ο Πρωτόπαπας, ο
Σκανδαλίδης). Οι (περισσότεροι) άλλοι, απόντες. Έφτιαχναν κλιμάκια, και όταν
έφτανε η ώρα των εκδηλώσεων δεν υπήρχαν στελέχη να τα πλαισιώσουν. Άλλος
επικαλούνταν έκτακτη απασχόληση, άλλος προσωπικό κώλυμα, τρίτος, άλλη
σπουδαιότερη αποσοστολή. Οι «παρακλήσεις» του K. Σημίτη προς τα κορυφαία
στελέχη «να βγουν στην επαρχία» για να «παρουσιάσουν το κυβερνητικό έργο»,
έμειναν κενό γράμμα. Τις πιο πολλές φορές ο K. Λαλιώτης ήταν αυτός που
οργάνωνε κλιμάκια, πότε για τα αγροτικά και πότε για τις φυσικές καταστροφές,
και πλαισιούμενος από υφυπουργούς πήγαινε στη βάση…

Στην πρόσφατη κρίση με τη σκανδαλολογία, είναι γνωστό ότι τα στελέχη που
βρέθηκαν στο επίκεντρο (Πρωτόπαπας, Νεονάκης, Μανίκας), είχαν σφοδρά παράπονα
για «τη στάση του κόμματος». Που δεν έκανε το αυτονόητο «να εκφράσει την
αλληλεγγύη του στα στελέχη». Δέκτης των παραπόνων έγινε και ο Πρωθυπουργός.
Αλλά ο K. Λαλιώτης είχε μια στρατηγική αντίληψη για το όλο θέμα: «H εικόνα
είναι θολή», έλεγε. «Πώς θα βγει το ΠΑΣΟΚ να πει οτιδήποτε, όταν δεν γνωρίζει
το εύρος και το βάθος της;».

Κάποια στιγμή άρχισε να κυκλοφορεί ευρύτατα ότι «η σκανδαλολογία έχει
εσωκομματική διάσταση» επειδή, όπως υποστήριζαν, ο Λαλιώτης «δεν έκανε τίποτε
για να σταματήσει τον Κουρή, αν και μπορούσε». Ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ αντιδρά
πολύ έντονα με κάτι τέτοια. «Τι να σταματήσω, και πώς;» διερωτάται. «Εγώ με
τον Κουρή έχω συγκρουστεί τρεις φορές στο παρελθόν, μόνος μου» επισημαίνει,
προφανώς σε αντιδιαστολή των περί μη «στήριξης»…

Με καθαρή καρδιά. Με τον Χρ. Πρωτόπαπα, που ήταν και πιο έντονο το
πρόβλημα, πραγματοποίησε μια συνάντηση και τέθηκαν όλα τα θέματα στο τραπέζι
«με καθαρή καρδιά». Ήταν ο K. Λαλιώτης εκείνος που πρότεινε στον K. Σημίτη
στην κορύφωση της κρίσης «να τους διώξει όλους»; Ο ίδιος το αρνείται. Και
συστήνει στους βαλλόμενους, και τον Χρ. Πρωτόπαπα, «να ρωτήσουν τι είπαν οι
άλλοι υπουργοί που συνάντησαν τον κ. Σημίτη».

Όπως και να ‘χει το πράγμα, ο γραμματέας του ΠΑΣΟΚ δεν είναι ένας άνθρωπος
«ευθεία γραμμή». Έχει γωνίες, συγκρούεται, δίνει μάχες και, κυρίως, έχει μυαλό
πέρα από τον μέσο όρο. Έχει επίγνωση της κατάστασης στο ΠΑΣΟΚ, όπως και της
δημόσιας εικόνας που έχει το κόμμα. Θεωρεί όμως, πως «δεν έχουν τελειώσει όλα,
μπορούμε να αλλάξουμε τα πράγματα». Δείχνει να το πιστεύει και κανείς δεν
μπορεί να του αρνηθεί το δικαίωμα «να το παλέψει»…