TAΣΣΟΣ ΠAΠAΔΟΠΟYΛΟΣ «Δημόσιες σχέσεις τα ανοίγματα Nτενκτάς»

Υπέρ της ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση τάσσεται ο Πρόεδρος της
Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος. H έναρξη και η διεξαγωγή των
διαπραγματεύσεων ένταξης της Τουρκίας στην E.E. μπορεί να επενεργήσει ως
μοχλός πίεσης για τη λύση του Κυπριακού, υπογραμμίζει σε συνέντευξή του στα
«NEA». Ο Κύπριος Πρόεδρος χαρακτηρίζει τα τελευταία ανοίγματα Ντενκτάς ως
εκστρατεία δημοσίων σχέσεων, που έχει ως στόχο την αναγνώριση δύο χωριστών
κρατών «με σχέσεις καλής γειτονίας» στη Μεγαλόνησο και υπενθυμίζει με αυστηρό
τόνο ότι τα τουρκικά στρατεύματα εξακολουθούν να κατέχουν τμήμα της. Εκφράζει
τη διαφωνία του με όσους υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει στρατηγική στο Κυπριακό
και επιμένει ότι στόχος, πλέον, πρέπει να είναι η ένταξη μιας επανενωμένης
Κύπρου στην E.E. «Δεν είμαι κανένας πρωτάρης στην πολιτική», λέει ο Πρόεδρος
της Κυπριακής Δημοκρατίας λίγες ώρες πριν συναντηθεί με τον Πρωθυπουργός Κώστα
Σημίτη, με τον οποίο, όπως δηλώνει, «μιλάμε πάντα ελεύθερα».

«H τουρκική πλευρά δεν έχει αναλάβει “πρωτοβουλία”. Απλώς πρόκειται για επαναφορά της τουρκικής πλευράς στη νομιμότητα. Άλλωστε, ποιος άλλος μπορεί να έχει τέτοια “πρωτοβουλία”από αυτούς που επέβαλαν την παρανομία; Την κατοχή ποιος την έκανε;» λέει ο Τάσσος Παπαδόπουλος

Αν δεν λυθεί το Κυπριακό και η Κύπρος γίνει μέλος της E.E., θα συναινέσετε
στην έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων Τουρκίας – Ευρώπης;

«Εμείς κατ’ αρχήν δεν είμαστε εναντίον της ένταξης της Τουρκίας στην E.E., όσο
και αν αυτό μπορεί να ακούγεται παράξενο. H Κυπριακή Δημοκρατία θέλει η
Τουρκία να ενταχθεί στην E.E., νοουμένου ότι η Τουρκία θα συμπεριφέρεται ως
ευρωπαϊκό κράτος, θα σέβεται τις αρχές της E.E. – κυρίως ότι δεν μπορεί να
κατέχει έδαφος άλλης χώρας – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης – και θα σεβαστεί
την υποχρέωση που έχουν όλα τα κράτη – μέλη έναντι των άλλων, όχι μόνο για
καλές σχέσεις συμμαχίας και αναγνώρισης, αλλά άριστες εμπορικές, οικονομικές
και άλλες σχέσεις. Επομένως, με αυτή τη λογική, θα ήταν αντιφατικό η Κύπρος να
εγείρει ένσταση στην έναρξη διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Αντίθετα,
νομίζουμε ότι η έναρξη και η διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων μπορεί να
επενεργήσει ως μοχλός πίεσης στην Τουρκία για να κατανοήσει ότι μια λύση του
Κυπριακού θα ευεργετήσει περισσότερο ή εξίσου και τους Τουρκοκυπρίους, για
τους οποίους, υποτίθεται, ότι έχει κάνει την εισβολή στην Κύπρο.

Βασική προϋπόθεση

Γι’ αυτό πρέπει – και αυτή είναι μια βασική προϋπόθεση – η επίλυση του
Κυπριακού να καταστεί ένα από τα κριτήρια που θα λάβει υπόψη η E.E. για να
ορίσει ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων με την Τουρκία. Από μερικούς, όπως
από Τούρκους στρατιωτικούς και άλλους, προβάλλεται και μια άλλη άποψη. H
Τουρκία, λένε, δεν πρόκειται να ενταχθεί στην E.E. στα επόμενα 5-7 ή
περισσότερα χρόνια. Λένε, λοιπόν, αυτοί οι κύκλοι που σας λέω, στην Τουρκία:
Γιατί να “δώσουμε” εμείς σήμερα “παραχωρήσεις” για την Κύπρο ως αντάλλαγμα για
κάτι που ελπίζουμε να πάρουμε, αν το πάρουμε, μετά 7 ή 10 χρόνια; Αυτή, κατά
τη γνώμη μου, είναι μια πολύ κοντόφθαλμη πολιτική. Αν επικρατήσει,
προδιαγράφει τη συνέχιση της σημερινής αδιαλλαξίας της Τουρκίας για μεγάλο
χρονικό διάστημα».

Στην πρόσφατη συνεδρίαση του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ, ο κ. Σημίτης
είπε ότι είναι ανάγκη να βρεθεί μια συνολική στρατηγική για το Κυπριακό,
αφήνοντας έτσι σαφώς να εννοηθεί πως δεν υπάρχει συνολική στρατηγική. Τι λέτε;

«Δεν έχω ακούσει τη δήλωση του Πρωθυπουργού, ούτε μπορώ να κρίνω μέσα σε ποιο
πλαίσιο την έχει πει. Εγώ δεν θα συμφωνήσω με την εκτίμησή σας ότι από αυτό
συνάγεται πως δεν υπάρχει στρατηγική. Τουλάχιστον στις τρεις συναντήσεις που
ήδη είχαμε με τον κ. Πρωθυπουργό, διαπιστώθηκε ότι όχι μόνο υπάρχει γενικός
σχεδιασμός πολιτικής, αλλά υπάρχει και ο επιμέρους σχεδιασμός τής τακτικής.
Βέβαια, όταν μιλάμε για στρατηγικές σε πολιτικά θέματα, δεν υπάρχει κάτι το
οποίο είναι “παγιωμένο”, αμετάβλητο. Αντίθετα, η πολιτική πρέπει να είναι
ευέλικτη, να συνεκτιμά, να συνυπολογίζει και να διαμορφώνεται ανάλογα με τις
εξελίξεις που παρατηρούνται. Ιδίως σε ένα θέμα όπως το Κυπριακό, που δεν είναι
θέμα το οποίο εξαρτάται μόνο από τη βούληση είτε των Ελληνοκυπρίων είτε της
Ελλάδας. Παρεμβαίνουν πολλοί παράγοντες. H Τουρκία, οι Τουρκοκύπριοι, οι
ευρωπαϊκές χώρες, οι υπερατλαντικές, όπως και άλλα συμφέροντα.

Αναθεωρήσεις

O Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Τάσσος Παπαδόπουλος με την συντάκτρια των «ΝΕΩΝ» Ειρήνη Καρανασοπούλου

Νομίζω ότι οι τελευταίες εξελίξεις πρέπει να μας οδηγήσουν σε αναθεωρήσεις
μερικών από τις πτυχές που περιβάλλουν το Κυπριακό, χωρίς αυτό να μας οδηγεί
σε αλλαγή των στόχων και επιδιώξεων».

Για παράδειγμα;

«Για παράδειγμα: Βασικός στόχος είναι η ένταξη στην E.E. μιας επανενωμένης
Κύπρου. Άλλο παράδειγμα είναι τα τυπικά χρονοδιαγράμματα κ.λπ. που καθόριζε το
σχέδιο Ανάν και που έχουν ξεπεραστεί από τις ίδιες τις εξελίξεις. Άλλο
παράδειγμα: Μια από τις αδυναμίες του σχεδίου Ανάν είναι οι παρεκκλίσεις από
το ευρωπαϊκό κεκτημένο, όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις βασικές
ελευθερίες, η διακίνηση και η εγκατάσταση και οι μακρές χρονικές περίοδοι για
τη μερική εφαρμογή τους. Σε όλες τις διαπραγματεύσεις που έγιναν μεταξύ του κ.
Κληρίδη και του κ. Ντενκτάς και του ΟΗΕ, φαίνεται να επικράτησε η άποψη του κ.
Ντενκτάς ότι δεν είναι δυνατόν να υπάρξει ξανά ανάμειξη του πληθυσμού γιατί,
δήθεν, θα αρπαχτούν Έλληνες και Τούρκοι μόλις αρθεί το τείχος του διαχωρισμού
που έχει εγκαθιδρύσει η τουρκική πλευρά από το 1974. Οι τελευταίες εξελίξεις
αποδυναμώνουν – δεν λέω ακυρώνουν – αυτό το επιχείρημα».

Αυτό να το εκλάβουμε ότι είναι και κάτι σαν όρος που βάζετε για την
επανέναρξη των συνομιλιών;

«Όχι βέβαια. Δεν είναι όρος για “επανέναρξη” των συνομιλιών. Ξέρετε, αυτό το
θέμα “παίζει” πάρα πολύ από την αντιπολίτευση, αλλά καθόλου δεν ανταποκρίνεται
στα δεδομένα. Δεν έχουμε θέσει κανέναν όρο μετά τη Χάγη».

Κάποιοι λένε ότι με τα μέτρα που ανακοίνωσε και εφάρμοσε ο Ντενκτάς, της
ελεύθερης κυκλοφορίας, η πρωτοβουλία των κινήσεων στο Κυπριακό πέρασε στην
τουρκοκυπριακή πλευρά. Τι λέτε;

«Ακριβώς το αντίθετο. Να διαχωρίσουμε τον όρο “πρωτοβουλία”. Άλλο είναι οι
δημόσιες σχέσεις, οι εντυπώσεις, η επίπλαστη εικόνα στην οποία αποβλέπει και
οδηγεί η ενέργεια του κ. Ντενκτάς και άλλο “πρωτοβουλία” προς τη λύση του
Κυπριακού. Το μέτρο που πήρε ο κ. Ντενκτάς δεν είναι η λύση του Κυπριακού.
Αυτό είναι γενικά αποδεκτό, σας το λέω υπεύθυνα και έγκυρα, τόσο στην E.E. και
στον ΟΗΕ όσο και στις ΗΠΑ και σε όλους όσους έχω συναντήσει και εμπλέκονται
ουσιαστικά στις διεργασίες και όχι οι επιπόλαιες κρίσεις αυτών που δεν
εμβαθύνουν στην ουσία των πραγμάτων.

Άρα, η τουρκική πλευρά δεν έχει αναλάβει πρωτοβουλία με το ένα μέτρο
νομιμοποίησης, επαναφοράς της τουρκικής πλευράς στη νομιμότητα. Ποιος άλλος
μπορεί να έχει “πρωτοβουλία” για να επανέλθει στη νομιμότητα από αυτούς που
επέβαλαν την παρανομία; Την κατοχή ποιος την έκανε; H Τουρκία με την εισβολή
και συντηρείται έκτοτε προς όφελος του κ. Ντενκτάς. Ποιος μπορεί, λοιπόν, να
έχει την πρωτοβουλία για την άρση των μέτρων της κατοχής; Εκείνο που θέλω να
τονίσω είναι ότι η σημερινή πολιτική που θέλει να εφαρμόσει ο κ. Ντενκτάς
είναι η πολιτική τής αναγνώρισης τής ύπαρξης δύο χωριστών οντοτήτων, για να
μην πω “κρατών”, ισότιμων, χωριστών, που να έχουν μεταξύ τους “σχέσεις καλής
γειτονίας”. Και κάλεσε και καλεί σε διαπραγματεύσεις έξω από τα πλαίσια των
Ηνωμένων Εθνών για να αποκαταστήσουμε “σχέσεις καλής γειτονίας”. Αυτή η
πολιτική δεν είναι πρωτοβουλία για τη λύση του Κυπριακού και ασφαλώς δεν θα
περάσει η πολιτική ότι το Κυπριακό θα λυθεί με “σχέσεις καλής γειτονίας”. Όχι
μόνο στην Κύπρο, αλλά ούτε και διεθνώς.

Είχαμε πει στον λαό από την αρχή ότι η κυβέρνηση δεν ευνοεί να υποκύπτει ο
λαός στην παράνομη απαίτηση του κ. Ντενκτάς για επίδειξη διαβατηρίων. Το
είπαμε, όμως, μόνο μέχρι τα όρια που πολιτικά ήταν εφικτό σε μας να το
κάνουμε. Όταν εμείς έχουμε ως θεμέλιο της δικής μας πολιτικής την πλήρη
εφαρμογή του δικαιώματος ελεύθερης διακίνησης χωρίς κανέναν περιορισμό,
πιστεύω ότι θα ήταν πολύ αντιφατική ενέργεια από μέρους της πλευράς μας να
πούμε ότι θέλουμε να επιβάλουμε περιορισμούς ή ότι καλούμε τον λαό να μην
πηγαίνει στα κατεχόμενα λόγω διαβατηρίων. Δηλαδή, εμείς από μόνοι μας να
υποσκάπτουμε τη βάση του επιχειρήματός μας ότι παντού και πάντοτε πρέπει να
διαφυλάσσεται το ανθρώπινο δικαίωμα της ελεύθερης διακίνησης. Προτροπή “ναι”.
Απαγόρευση “όχι”».

Σας ψέγουν όμως για το αντίθετο, ότι ο λαός προχώρησε πιο μπροστά από
εσάς…

«Αυτή είναι μια άλλη ωραία φράση. Ο λαός δεν προχώρησε πιο μπροστά. Ο λαός
ενήργησε με την καθοδήγηση που του έδινε η πολιτική ηγεσία. Εμείς δεν μπορούμε
και δεν θέλουμε να επιβάλουμε περιορισμούς στο δικαίωμα διακίνησης. Ιδιαίτερα
όταν οι πολιτικοί ηγέτες σωστά στάθμισαν την ένταση του πόθου τής μεγάλης
πλειοψηφίας του λαού να πάει να δει τα σπίτια του ως προσκύνημα και όχι ως
πολιτική ενέργεια. Ο λαός ακολούθησε τη γενική επιθυμία να επισκεφθούν τις
περιουσίες τους. Τα μεν παιδιά που δεν έζησαν εκεί, για να δουν τους χώρους
όπου γεννήθηκε η οικογένειά τους, και αυτοί που έζησαν, να πάνε να δουν ξανά
τα σπίτια και τις περιουσίες που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν, και άλλοι από
περιέργεια. Έγινε μεγάλος θόρυβος ότι πολλοί πηγαίνουν, διανυκτερεύουν και
παίζουν στα καζίνα. Ξέρετε ποιοι είναι οι αριθμοί, τώρα, μετά την πάροδο ενός
μηνός; 350 άτομα έχουν πάει για διανυκτερεύσεις από τα 150.000».

Θα στοιχηματίζατε υπέρ μιας λύσης του Κυπριακού μέχρι τον Μάιο του 2004;

«Δεν είμαι τζογαδόρος. H λύση δεν εξαρτάται από εμάς, καθώς εμπλέκονται πολλοί
αστάθμητοι παράγοντες. Ένας από αυτούς είναι η πολιτική βούληση της Τουρκίας,
που κανένας δεν μπορεί να την προβλέψει. Μπορώ να πω ότι η επιθυμία μας είναι
να ενταχθεί μια επανενωμένη Κύπρος στην E.E., γιατί υπάρχουν προβλήματα,
πρακτικά και άλλα, στην ένταξη μιας διαιρεμένης Κύπρου. Εντάσσεται μεν
ολόκληρη η επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά το ευρωπαϊκό κεκτημένο
δεν μπορεί να εφαρμοστεί στα κατεχόμενα και αυτό δημιουργεί πάρα πολλές
επιπλοκές, τόσο πρακτικές όσο και πολιτικές. Πιστεύω ότι πολύ μεγαλύτερα θα
είναι τα πλεονεκτήματα για την Κυπριακή Δημοκρατία αν ενταχθεί μια επανενωμένη
Κύπρος στην E.E.

Όμως, για μένα και από πλευράς θεμελιώδους πολιτικής αντίληψης, κανένα κράτος
και καμιά κοινωνία δεν μπορεί να απολαμβάνει για πολύ καιρό την ευημερία και
την ειρήνη αν αφήνει ένα κομμάτι του λαού και της χώρας να παραμένει στην
ανέχεια, την απομόνωση και την οικονομική εξαθλίωση. H ιστορία είναι γεμάτη
από παραδείγματα συγκρούσεων γι’ αυτόν τον λόγο. Δεν προτείνω μέτρα
οικονομικής στήριξης των Τουρκοκυπρίων ως μέτρα ελεημοσύνης. Αυτή είναι σωστή
μακρόχρονη πολιτική, πιστεύω. Είναι σωστό να θέλεις να μοιραστείς την
ευημερία, να είναι όσο το δυνατόν ομαλή και δίκαιη η κατανομή της σε όλο τον
λαό, διότι αυτό είναι το βάθρο της ειρήνης».

«Δεν είμαι κανένας πρωτάρης στην πολιτική»

«Δεν είμαι κανένας πρωτάρης στην πολιτική» απαντά ο Τάσσος Παπαδόπουλος, όταν
ερωτάται για την «γκρίνια» που υπήρχε στο περιβάλλον του προεκλογικά, για
υποστήριξη του Γλαύκου Κληρίδη – και επιχειρεί να μειώσει τη σημασία του
θέματος.

– Ψέγετε την Αθήνα ότι στήριξε τον κ. Κληρίδη προεκλογικά; Δηλαδή, σας
απασχολεί αυτό;

– Όχι, δεν την ψέγω. Επίσημα και τυπικά και τότε μού είχαν δοθεί οι
διαβεβαιώσεις ότι δεν αναμιγνυόντουσαν στα εκλογικά. Δεν είμαι κανένας
πρωτάρης στην πολιτική και δεν έχω καμιά αμφιβολία ότι στελέχη, μέλη, ίσως
παράγοντες των διαφόρων κομμάτων είχαν τις δικές τους προτιμήσεις. Εγώ νομίζω
ότι ήταν λανθασμένες και τους ανέφερα ότι ίσως έπρεπε να συνεκτιμούσαν και το
ενδεχόμενο, που για μένα ήταν το πιθανότερο, ο κ. Κληρίδης να χάσει τις
εκλογές και να τις κερδίσω εγώ. Επομένως, με πλήρη επίγνωση αυτών των
κομματικών διεργασιών που γίνονται, το διασκεδάζω, δεν ενοχλούμαι. Ούτε είχα
κανένα πρόβλημα, οφείλω να σας πω. Και πριν τις εκλογές, όταν είχα δει τον κ.
Σημίτη αλλά και μετά τις εκλογές, δεν ξέρω αν αυτό ακούγεται ως κλισέ, αλλά
εγώ νομίζω ότι υπάρχουν άριστες σχέσεις. Πλήρης συναντίληψη. Μιλάμε ελεύθερα.
Από την πρώτη συνάντηση που είχαμε κατ’ ιδίαν οι δυο μας μετά την εκλογή μου,
μιλούμε ο ένας στον άλλο με απόλυτη ειλικρίνεια. Αυτό είναι το σωστό θεμέλιο
πραγματικής σχέσης συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου.