Η ευρωάμυνα στο μικροσκόπιο

Οι υπουργοί Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα έχουν λόγους για να χαρούν,
όταν θα συνεδριάσουν σήμερα στις Βρυξέλλες για να αποτιμήσουν την αναδυόμενη
ευρωπαϊκή δύναμη ταχείας αντίδρασης· αλλά θα έχουν και κάποιους λόγους για να προβληματιστούν.

Ευρωστρατιώτες. Η Ε.Ε. προετοιμάζεται για έναν ρόλο στην πολύ μεγαλύτερη επιχείρηση του ΝΑΤΟ στη Βοσνία, που προγραμματίζεται για τα μέσα του 2004

Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας της Ε.Ε. έχει μέχρι στιγμής
παραγάγει γραφειοκρατία μάλλον παρά στρατιωτική ικανότητα και η Ένωση είναι
χωρισμένη ανάμεσα σ’ αυτούς που θέλουν να παραμείνει σταθερά κάτω από την
ομπρέλα του ΝΑΤΟ και σ’ εκείνους που αντιδρούν σ’ αυτό τον υπερατλαντικό
δεσμό. Όμως η Ε.Ε. έχει ήδη ξεκινήσει την πρώτη, αν και περιορισμένης έκτασης,
στρατιωτική επιχείρησή της για τη διατήρηση της ειρήνης στην ΠΓΔΜ και
προετοιμάζεται για έναν ρόλο στην πολύ μεγαλύτερη επιχείρηση του ΝΑΤΟ στη
Βοσνία, που προγραμματίζεται για τα μέσα του 2004. Ακόμη και ο γενικός
γραμματέας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας Τζορτζ Ρόμπερτσον, ο οποίος είχε
πέρυσι σαρκάσει την Ευρώπη αποκαλώντας την «πολιτικό πυγμαίο», ακούγεται τώρα
περισσότερο θετικός. Αλλά η πρόταση την οποία διατύπωσαν τον περασμένο μήνα
τέσσερις χώρες που είχαν αντιταχθεί στον αμερικανοκίνητο πόλεμο κατά του Ιράκ,
να ιδρύσει η Ε.Ε. στρατιωτικό αρχηγείο ανεξάρτητο από το ΝΑΤΟ, υπογράμμισε την
απόσταση ανάμεσα στη Βρετανία και τη Γαλλία, τις δύο πυρηνικές δυνάμεις της
Ε.Ε., όσον αφορά την κατεύθυνση που θα πρέπει να έχει το σχέδιο για την
ευρωπαϊκή άμυνα, που μαζί οραματίστηκαν.

Στο σύνολό της, η Ε.Ε. δαπανά για την άμυνα λιγότερο από τα μισά απ’ όσα
δαπανά η Ουάσιγκτον και, σύμφωνα με αξιωματούχους, η στρατιωτική της
δυνατότητα ισοδυναμεί με μόλις 10% εκείνης που έχει η Ουάσιγκτον με τα χρήματα
που ξοδεύει. Για να βελτιωθεί η κατάσταση αυτή, αναμένεται να συζητηθούν κατά
τη σημερινή συνάντηση των υπουργών στις Βρυξέλλες προτάσεις για τη δημιουργία
μιας κοινής ευρωπαϊκής βιομηχανίας όπλων. Η Ε.Ε. δημιούργησε επίσης 19
επιτροπές εμπειρογνωμόνων για να εξετάσουν τις ανεπάρκειές της στον αμυντικό
τομέα και, έχοντας κατά νου πως οι αμυντικοί προϋπολογισμοί στην Ένωση είτε
είναι στάσιμοι είτε μειώνονται, να προτείνουν λύσεις, όπως συγκέντρωση πόρων
απ’ όλη την Ένωση και πραγματοποίηση προγραμμάτων με συμμετοχή πολλών χωρών.
«Δεν βλέπω ενδείξεις ότι οι χώρες θα αυξήσουν τους προϋπολογισμούς τους»,
έλεγε χθες στο Ρώυτερ στρατιωτικός αξιωματούχος. «Έτσι το θέμα είναι κατά
πόσον είναι πρόθυμες πολιτικά να συντονιστούν και να έχουν καλύτερη απόδοση
απ’ αυτά που θέλουν να ξοδέψουν».

Οριστικές δεσμεύσεις για τα όπλα

Στην κοινή σύνοδο των υπουργών Άμυνας και Εξωτερικών, στις Βρυξέλλες,
οριστικές δεσμεύσεις αναμένεται να αναλάβουν οι χώρες-μέλη της Ε.Ε. ως προς το
είδος και την ποσότητα του οπλισμού με τα οποία θα φροντίσουν να εφοδιάσουν τη
δύναμη ταχείας αντίδρασης, ώστε να γίνει πλήρως επιχειρησιακή. Σήμερα, πάντως,
αναμένεται να ανακοινωθεί η επίτευξη πλήρους επιχειρησιακής ικανότητας του
ευρωστρατού σε όλο το φάσμα των αποστολών που του έχουν ανατεθεί (ανθρωπιστική
βοήθεια, διατήρηση και επιβολή της ειρήνης). Οι χώρες θα καθορίσουν λεπτομερώς
τις ανάγκες σε πρόσθετους εξοπλισμούς και θα ρυθμίσουν τον τρόπο με τον οποίο
θα γίνεται η χρηματοδότησή τους. Σε αυτό τον τομέα φαίνεται να ευοδώνονται οι
πρωτοβουλίες που καταβάλλει εδώ και αρκετόν καιρό η ελληνική προεδρία για τη
συγκρότηση ευρωπαϊκού οργανισμού εξοπλισμών και την ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής
αμυντικής βιομηχανίας. Ήδη η πρώτη ομάδα της ευρωπαϊκής δύναμης έχει αναλάβει
αποστολή στα Σκόπια, στο πλαίσιο της «Επιχείρησης Concordia».