Όσο ζω… καλυτερεύω!

Κανείς δεν είναι αδιόρθωτος. Υπάρχει πάντα ελπίδα. Και αυτή η ελπίδα όσο
περνούν τα χρόνια τόσο μεγαλώνει. Όσο δεν καταφέραμε να γίνουμε καλοί όταν
ήμασταν νέοι τόσο μπορούμε να ελπίζουμε πως θα γίνουμε στα γεράματα.
Δικαιολογίες εν αμαρτίαις; Όχι, επιστημονικές έρευνες.

Επιστήμονες από τις ΗΠΑ διαπίστωσαν ότι η προσωπικότητα του ανθρώπου αλλάζει
με τα χρόνια – τις περισσότερες φορές προς το καλύτερο. Μέχρι τώρα, η
παραδεδεγμένη επιστημονική άποψη ήταν πως η προσωπικότητα διαμορφώνεται κυρίως
μέχρι τα τριάντα και πως κατόπιν μένει λίγο – πολύ αναλλοίωτη. Κάποιοι
επιστήμονες, μάλιστα, πίστευαν ότι η διαμόρφωση των χαρακτηριστικών της
προσωπικότητας είναι γενετικώς «προγραμματισμένη» να σταματάει στα πρώτα
εφηβικά χρόνια.

Ευτυχώς, όμως, για όσους από εμάς δεν αισθανόμαστε ήδη αρκετά καλοί, ήρθε αυτή
η νέα αμερικανική έρευνα για να μας δώσει ελπίδες πως αργά ή γρήγορα θα
γίνουμε καλύτεροι. Και θα πρέπει να την πάρουμε μάλλον στα σοβαρά, αφού οι
ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ, προτού καταλήξουν στα συμπεράσματά
τους, εξέτασαν ένα τεράστιο δείγμα 132.000 ανθρώπων, ηλικίας από 21 έως 60
ετών. Καθένας από τους ανθρώπους του δείγματος υπεβλήθη σε δοκιμασία
προσωπικότητας μέσω του Ίντερνετ, με βάση τα «πέντε κριτήρια» που
χρησιμοποιούν οι ψυχολόγοι για την αξιολόγηση της προσωπικότητας: την
επίγνωση, την ευγένεια, την ανεκτικότητα, τον εκνευρισμό και την εξωστρέφεια.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η επίγνωση αυξάνεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής,
αλλά ιδιαίτερα στις ηλικίες μεταξύ 20 και 30 ετών. Στην πράξη, αυτό σημαίνει
ότι οι άνθρωποι γίνονται περισσότερο οργανωτικοί και επιδεικνύουν μεγαλύτερη
αυτοπειθαρχία. Επίσης, η έρευνα επισημαίνει ότι οι άνθρωποι γίνονται πιο
ευγενικοί και πιο ευχάριστοι με τα χρόνια, πιο θερμοί και πιο γενναιόδωροι.
Όσο για τα νεύρα μας, που πολλές φορές τα νιώθουμε να γίνονται κουρέλια,
φαίνεται πως αυτά μαλακώνουν με τα χρόνια, αλλά κυρίως στις γυναίκες – εδώ οι
άνδρες φαίνεται να έχουν λιγότερες ελπίδες. Οι γυναίκες γίνονται πιο σταθερές
και πιο ήρεμες καθώς μεγαλώνουν. Εκεί που κάπως χάνουν τόσο οι άνδρες όσο και
οι γυναίκες είναι στην εξωστρέφεια: γίνονται κατά τι λιγότερο ανοιχτοί με τα
χρόνια.

Γενικά, όμως, τα ευρήματα δείχνουν ότι ο χαρακτήρας του ανθρώπου εξακολουθεί
να μεταβάλλεται, πότε λιγότερο και πότε περισσότερο, σε όλη τη διάρκεια της
ζωής του. «Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι οι άνθρωποι εξακολουθούν να ωριμάζουν
ακόμη και όταν έχουν ενηλικιωθεί», υποστηρίζουν οι ερευνητές του Μπέρκλεϊ στο
«Περιοδικό Προσωπικότητας και Κοινωνικής Ψυχολογίας».

Από την έρευνά τους προκύπτουν ανατρεπτικά συμπεράσματα, τόσο για τη
νευρολογία όσο και για τη γενετική. Δεν αληθεύει, ας πούμε, σύμφωνα με την
έρευνα, ότι από τότε που θα ολοκληρώσει την ανάπτυξή του ο ανθρώπινος
εγκέφαλος παραμένει πάντα ίδιος. Τα νευρωνικά κύτταρα διατηρούν την
πλαστικότητά τους σε όλη τη ζωή μας. Ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία, ο
άνθρωπος είναι δυνατόν να απομνημονεύει και να μαθαίνει ξένες γλώσσες. «Αυτή η
έρευνα», λέει ο Ιταλός καθηγητής της Γηριατρικής Άντζελο Μπιανκέτι, «διαψεύδει
γι’ άλλη μία φορά εκείνους που υποστηρίζουν ότι τα χαρακτηριστικά της
προσωπικότητας του ατόμου εξαρτώνται αποκλειστικά από τα γονίδιά του. Το DNA
αποτελεί το υπόστρωμα, αλλά πολλά εξαρτώνται από τη μόρφωση και τις
εμπειρίες».