Αλλάζει ο χάρτης των διακοπών

Τα πάνω κάτω φέρνει στον ελληνικό τουρισμό η ανοδική κούρσα του ευρώ, το
οποίο μέσα στους τελευταίους δώδεκα μήνες υποσκέλισε το δολάριο κατά 24%. Το
σκληρό ευρώ έχει ως αποτέλεσμα οι Ευρωπαίοι τουρίστες να στρέφονται σε πιο
«οικονομικούς» προορισμούς.

Η μεγάλη μάχη ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης και τις ανταγωνίστριές τους που
δεν έχουν σκληρό νόμισμα, θα δοθεί την τελευταία στιγμή. Οι μεγάλοι tour
operators αναμένεται να ρίξουν τις τιμές για τους προορισμούς που το ευρώ έχει
αναδείξει ανταγωνιστικότερους. Μέσα στο ασταθές αυτό περιβάλλον, οι Έλληνες
ξενοδόχοι σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να συγκρατήσουν Έλληνες και ξένους
πελάτες τους, κλιμακώνουν την αντεπίθεσή τους έναντι των ανταγωνιστών τους,
προσφέροντας, ανάλογα με την περίπτωση, φθηνότερα τιμολόγια αλλά και
δελεαστικά πακέτα.

Μια πρώτη γεύση για το πόσο φθηνότερες μπορεί να είναι οι φετινές διακοπές των
Ελλήνων αποτελεί και η προσφορά ξενοδοχειακού συγκροτήματος στη Θεσσαλονίκη,
που προβλέπει δωρεάν διαμονή των δύο πρώτων παιδιών μέχρι 12 ετών για τις
οικογένειες των πελατών του. Ακόμη πιο δελεαστικές φαίνεται ότι θα είναι οι
προσφορές των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της κρουαζιέρας: για
μια 7ήμερη κρουαζιέρα το Πάσχα στα νησιά του Αιγαίου το κόστος (με πλήρη
διατροφή) δεν ξεπέρασε τα 300 ευρώ, όταν η συνήθης τιμή για ανάλογη κρουαζιέρα
κινείται στα επίπεδα των 700 έως 1.000 ευρώ.

Τα στελέχη της αγοράς

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων κ. Σταύρος
Ανδρεάδης είναι ανήσυχος, ειδικά για τον τομέα του λεγόμενου «φθηνού
τουρισμού», καθώς εκτιμά ότι το σκληρό ευρώ σε συνδυασμό και με την οικονομική
ύφεση, θα φέρει φέτος στην Ελλάδα πολύ λιγότερους τουρίστες. Η υποτίμηση για
παράδειγμα της αγγλικής λίρας έναντι του ευρώ προβληματίζει σοβαρά τους
περίπου 2.400.000 Βρετανούς τουρίστες που επισκέπτονται σε ετήσια βάση την
Ελλάδα και αποτελούν το 20% περίπου της ελληνικής τουριστικής αγοράς.

Αποχή από την ελληνική τουριστική αγορά φαίνεται να έχουν οι… μικροί σε
αριθμό, αλλά «μεγάλοι» σε εκταμιεύσεις Αμερικανοί τουρίστες: «Τον Μάρτιο του
2002», επισημαίνει ο κ. Λεωνίδας Τριβιζάς, ο οποίος διατηρεί ξενοδοχείο στην
Κέρκυρα, «δεχόμασταν κάθε εβδομάδα γκρουπ των 50 και 60 τουριστών από τις ΗΠΑ,
για τον κλασικό τουριστικό γύρο Δελφοί – Μετέωρα – Αθήνα, ενώ τον αντίστοιχο
μήνα φέτος το κάθε γκρουπ δεν ξεπερνούσε τα 40 άτομα, για να πέσουν τον
Απρίλιο στα 18 την εβδομάδα».

Ποιες χώρες συμφέρει τώρα να επισκεφθείτε

Ένας κατάλογος «τουριστικών προορισμών που συμφέρουν» με χώρες εκτός
ευρωζώνης διαμορφώνεται φέτος λόγω του «σκληρού ευρώ».

Χώρες όπως η Τουρκία, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Σλοβενία, η Κύπρος, η
Αίγυπτος, το Μαρόκο, η Τυνησία, η Μάλτα, τα νομίσματα των οποίων έχουν
υποτιμηθεί έναντι του κοινού ευρω-νομίσματος, σπεύδουν να εκμεταλλευτούν την
ευνοϊκή γι’ αυτές συγκυρία για να γεμίσουν τα ξενοδοχεία τους. Είναι
ενδεικτικό ότι την ίδια ώρα που οι προβλέψεις κάνουν λόγο για μια από τις πιο
δύσκολες χρονιές της τελευταίας 30ετίας για τον ελληνικό τουρισμό, χώρες όπως
η Βουλγαρία και η Κροατία προβλέπεται να προσελκύσουν φέτος κατά 50%-60%
περισσότερους Ευρωπαίους τουρίστες, μικρομεσαίων κυρίως εισοδημάτων.

Ο κ. Νίκος Αποστολόπουλος, οικονομικός διευθυντής της TUI Hellas, εκτιμά ότι
«οι δύο κύριες αγορές για τον ελληνικό τουρισμό – η αγγλική και η γερμανική –
εμφανίζουν φέτος αισθητή μείωση των προσδοκιών». Και εξηγεί τούς λόγους: «Οι
δυσκολίες πού αντιμετωπίζουν οι οικονομίες των χωρών αυτών, σε συνδυασμό και
με την ανατίμηση του ευρώ, στρέφουν ήδη μέρος των τουριστών σε άλλους
προορισμούς, εκτός ευρωζώνης, όπως η Τουρκία, η Βουλγαρία, η Κροατία, το
Μαρόκο, οι οποίες προσφέρουν σαφώς φθηνότερο τουριστικό προϊόν».

Ισοπεδώνουν τις τιμές για να κρατήσουν τον «πολύ φθηνό τουρίστα»

Η Ελλάδα συνεχίζει να αποδεικνύεται αγαπημένος προορισμός του φθηνού
τουρισμού, ακόμη και στην εποχή του σκληρού ευρώ.

Οι low budget τουρίστες, όπως αποκαλείται η ομάδα αυτών των τουριστών, είναι
συνήθως άνεργοι ή νέοι με περιορισμένα οικονομικά μέσα που επιλέγουν τους πιο
φθηνούς προορισμούς. Τα πακέτα που τους προσφέρονται περιλαμβάνουν τις
ελάχιστες δυνατές παροχές. Ταξιδεύουν με μεταμεσονύκτιες πτήσεις τσάρτερ,
μένουν σε καταλύματα αμφιβόλου ποιότητας, ξοδεύουν ελάχιστα στη διάρκεια των
διακοπών τους προτιμώντας να μεταφράζουν το μεγαλύτερο ποσοστό των χρημάτων
τους σε αλκοόλ.

«Για τον Άγγλο είναι πολύ σημαντικό να ξέρει πως θα κάνει ό,τι του αρέσει
χωρίς να κινδυνεύει», λέει ο Τζέρεμι Λικ, ιδιοκτήτης ταξιδιωτικού γραφείου στο
Λονδίνο. «Στην Ελλάδα θα μεθύσουν, θα κάνουν όση φασαρία θέλουν με την άνεσή
τους. Στην Τουρκία όμως ή στις χώρες της Βόρειας Αφρικής δεν σημαίνει πως οι
τιμές είναι ακριβότερες από ό,τι στην Ελλάδα ή τα καταλύματα χειρότερα. Απλώς,
η συμπεριφορά τους δεν γίνεται ακόμη εύκολα αποδεκτή από τους ντόπιους».

Η διαφοροποίηση στην ισοτιμία στερλίνας και ευρώ και των νομισμάτων των
σκανδιναβικών χωρών έχουν οδηγήσει σε αλλαγή της πολιτικής των μεγάλων
ταξιδιωτικών γραφείων του εξωτερικού. Με το 60%-70% της κίνησης των ξένων
τουριστών να ελέγχεται από τρία ταξιδιωτικά γραφεία, η ισοπέδωση των τιμών στα
ελληνικά ξενοδοχεία μέσης και χαμηλής ποιότητας προκύπτει ως φυσικό
επακόλουθο. Φυσικά δεν αποκλείονται και οι εξαιρέσεις πολυτελών ξενοδοχείων
που αναγκάζονται να πωλούν τουριστικά πακέτα σε εξευτελιστικές τιμές στα
γραφεία του εξωτερικού, προκειμένου να «τζιράρουν» κεφάλαια οι ιδιοκτήτες
τους.

Τη στιγμή αυτή η Ελλάδα παρέχει το πλεονέκτημα των πολλών καταλυμάτων και για
τον λόγο αυτό υπερτερεί σε προσφορές έναντι γειτονικών χωρών, εκτιμούν οι
ταξιδιωτικοί πράκτορες. Ωστόσο, η τάση των Ευρωπαίων να αναζητούν φθηνότερους
προορισμούς εντός της Ευρώπης, αλλά σε χώρες εκτός της ευρωζώνης, είναι
δεδομένη. Το κόστος των λεγόμενων οικονομικών πακέτων είναι πραγματικά
εντυπωσιακό σε σχέση με τα αντίστοιχα χρήματα που καλείται να πληρώσει ο
Έλληνας τουρίστας. Δύο εβδομάδες διακοπών στην Κρήτη, τον Ιούλιο, κοστίζουν
μόλις 300 ευρώ για τον Άγγλο τουρίστα και στην τιμή συμπεριλαμβάνονται
αεροπορικά εισιτήρια, διαμονή και ημιδιατροφή. Αντίστοιχα μία εβδομάδα στη
Ρόδο, τον Δεκαπενταύγουστο, πωλείται από αγγλικά και σκανδιναβικά τουριστικά
γραφεία 250-300 ευρώ. Για τον Έλληνα τουρίστα αντίστοιχη περίοδος με τις ίδιες
προδιαγραφές έχει κόστος περίπου 1.000-1.300 ευρώ.

Ρεπορτάζ: Γιώργος Πουλερές, Προκόπης Γιόγιακας, Γιώργος Φιντικάκης,
Χρήστος Μανωλάς, Μάνος Χαραλαμπάκης, Στέλιος Βραδέλης