Όλο και πιο καθαρός ο Σαρωνικός

Ο Σαρωνικός «φτιάχνει», ο Ευβοϊκός «χαλάει». Ο βιολογικός καθαρισμός της
Ψυττάλειας – που λειτουργεί τα τελευταία οκτώ χρόνια – κατάφερε ένα διπλό
«θαύμα». Όχι μόνο «ζωντάνεψε» ξανά τον Σαρωνικό Κόλπο, αλλά τον έφερε στην
πρώτη θέση, έστω και με οριακή διαφορά, όσον αφορά τη διαύγεια των νερών και
την καθαρότητά τους.

Οι μετρήσεις του Εθνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, που έχουν ξεκινήσει από τη
δεκαετία του ’70, αλλά και πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών, δείχνουν
ότι η κατάσταση του Σαρωνικού, από άποψη καθαρότητας των νερών, βελτιώθηκε
κατά 45% τα τελευταία χρόνια. Η πορεία του Ευβοϊκού είναι αντιστρόφως ανάλογη.

Ο βιολογικός καθαρισμός του Σαρωνικού στέλνει τα λύματα στα βαθιά νερά. Η
πρώτη από τις αλλαγές που παρατηρήθηκαν έχει να κάνει με την ποσότητα των
θρεπτικών αλάτων και της ποσότητας του φυτοπλαγκτού. «Τα άλατα αυτά μειώθηκαν
στην επιφάνεια της θάλασσας και αυξήθηκαν στο βυθό. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι
τα νερά είναι διαυγέστερα και δεν έχουν καφέ ή κόκκινο χρώμα», αναφέρεται στην
έρευνα του Πανεπιστημίου.

Στον Ευβοϊκό Κόλπο, την ίδια στιγμή, παρατηρείται αύξηση της ποσότητας των
θρεπτικών αλάτων και μείωση του οξυγόνου. «Αν συνεχιστεί η μείωση του οξυγόνου
μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στους οργανισμούς του βυθού», αναφέρει η
έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η ανανέωση των νερών, που πραγματοποιείται σε
μεγάλο βαθμό στον Ευβοϊκό, ουσιαστικά σώζει τον Κόλπο από τα χειρότερα. Οι
επιστήμονες δεν μπορούν να απαντήσουν όμως στην ερώτηση «ώς πότε».

Το πρόβλημα του Σαρωνικού εξακολουθεί να είναι έντονο, πλέον μόνο σε μεγάλα
βάθη, όπου η βελτίωση είναι δύσκολη. Ωστόσο τα πράγματα αναμένεται να
βελτιωθούν ακόμα περισσότερο όταν ολοκληρωθεί η εγκατάσταση του δεύτερου
βαθμού επεξεργασίας του βιολογικού καθαρισμού. Όταν γίνει αυτό (στο τέλος του
2003 λένε οι αρμόδιοι) τα 800.000 κυβικά των αστικών λυμάτων και των
βιομηχανικών αποβλήτων θα καθαρίζονται κατά 95%.

Η επέκταση προς Μεσόγεια

Η προοπτική του Ευβοϊκού είναι διαφορετική. Το Λεκανοπέδιο επεκτείνεται
συνεχώς προς τα Μεσόγεια. Νέες κατοικίες, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και πολλά
έργα αποτελούν ένα εκρηκτικό συνδυασμό μεταξύ των άλλων και για τον Ευβοϊκό
Κόλπο. Τα λύματα που «πέφτουν» στη θάλασσα αυτή θεωρούνται πλέον πολλά. Έχουν
εντοπισθεί μεγάλες συγκεντρώσεις φωσφόρου και αζώτου σε θάλασσες που μέχρι
πρόσφατα θεωρούνταν πεντακάθαρες.

Στον Σαρωνικό, πάντως, τον τελευταίο καιρό κυκλοφορούν πολλά… δελφίνια. «Ο
μεγάλος αριθμός τους δεν αποτελεί ένδειξη της καθαρότητας των νερών βέβαια»,
εξηγεί ο βιολόγος θαλάσσης κ. Αλέξανδρος Φραντζής. «Συχνάζουν όπου υπάρχει
τροφή ακόμα και αν τα νερά είναι βρώμικα. Ωστόσο τα δελφίνια του Σαρωνικού δεν
είναι άρρωστα όπως παλαιότερα, δεν παρουσιάζουν όγκους».