Με αντιδικτατορική δράση

«Ο Κώστας ήταν στέλεχος της Νεολαίας Λαμπράκη και αργότερα του “Ρήγα
Φεραίου”. Ως φοιτητής ήταν από τα πιο καλά μυαλά του Πολυτεχνείου πριν από τη
δικτατορία και τα πρώτα χρόνια της χούντας. Άνθρωπος αγαπημένος, σύντροφος,
αγωνιστικός και αποφασισμένος…»

«Μετά τη Μεταπολίτευση δεν ξαναείδαμε τον Αγαπίου», λένε γι’ αυτόν οι συναγωνιστές του κατά της δικτατορίας

Δύο στελέχη της Ανανεωτικής Αριστεράς – ένας 58χρονος δικηγόρος και ένας
56χρονος δημοσιογράφος, που ανέπτυξαν έντονη αντιδικτατορική δράση μέσα από
τις τάξεις του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου (ΠΑΜ) και του “Ρήγα
Φεραίου”, συνελήφθησαν και καταδικάστηκαν από τη χούντα των συνταγματαρχών σε
πολλά χρόνια φυλακή – θυμούνται σήμερα «τον συναγωνιστή τους εκείνης της
εποχής», τον Κώστα Αγαπίου.

Πρόκειται για τον συλληφθέντα πολιτικό μηχανικό που, σύμφωνα με τα αρχεία της
Στάζι, φέρεται να είναι ένα από τα πρόσωπα που συνάντησε ο γνωστός για την
τρομοκρατική του δράση Κάρλος στην Ελλάδα, για την προετοιμασία δύο
βομβιστικών ενεργειών στη χώρα μας τη δεκαετία του 1980: της απόπειρας
δολοφονίας του Σαουδάραβα πρέσβη στην Αθήνα και της τοποθέτησης εκρηκτικού
μηχανισμού σε μπαρ της Γλυφάδας στο οποίο σύχναζαν Αμερικανοί στρατιωτικοί.

Οι δύο συνομιλητές μας, όπως λένε, έχουν να δουν τον παλαιό φίλο τους από τη
Μεταπολίτευση. «Δεν τον ξανασυνάντησα από τότε, δεν το επεδίωξα. Όταν ρώταγα
τι κάνει μού απαντούσαν ότι είναι καλά. Έτυχε να τον δω σε κάνα – δυο κηδείες,
χαιρετηθήκαμε αλλά δεν αναφερθήκαμε στο παρελθόν», λέει ο ένας απ’ αυτούς.

Η διαδήλωση των «11» τις πρώτες μέρες της χούντας

Τι συνδέει τα τρία πρόσωπα; Η αντιδικτατορική τους δράση και η κοινή
τους συμμετοχή μαζί με άλλους οχτώ στην πρώτη διαδήλωση κατά της δικτατορίας
που έγινε την τελευταία μέρα των εκπτώσεων στο κέντρο της Αθήνας τον Αύγουστο
του 1967.

Η ομάδα αυτή ξεκινά τις επαφές της για την «πραγματοποίηση του μεγάλου
στόχου, που ήταν η αντιδικτατορική διαδήλωση». Ο «πυρήνας» αυτός, λένε, έχει
από τις πρώτες ημέρες της χούντας μια σημαντική διαδρομή. Τα μέλη του είχαν
κατασκευάσει και τοποθετήσει πανό χωρίς να συλλαμβάνονται και είχαν φτιάξει
μαγνητόφωνα με αντιδικτατορικά μηνύματα που ακούγονταν στις Σχολές ενώ είχαν
τυπώσει προκηρύξεις με αυτοσχέδιο σύστημα.

Τις συναντήσεις τους «δεν είχαν την πολυτέλεια να τις κάνουν σε σπίτια». Οι
επαφές τους ήταν «τρακαριστές» και πάντα τηρώντας τους συνωμοτικούς κανόνες
της εποχής:

«Έπρεπε να έχει ο καθένας το δικό του σύστημα διαφυγής και τον δικό του κύκλο
προστασίας για το καλό του εαυτού του και της οργάνωσης. Δεν μιλάγαμε με τα
πραγματικά μας ονόματα ούτε συζητούσαμε τις δουλειές μας με άλλα άτομα», λένε
σήμερα.

Η προετοιμασία

Οι πρώτοι μήνες μετά τον Απρίλη του ’67 περνούν και, όπως θυμούνται σήμερα,
όταν η ηγεσία του ΠΑΜ αποφασίζει να οργανώσει μία διαδήλωση στην Αθήνα βάζει
επικεφαλής της οργάνωσής της τον σκηνοθέτη Σωτήρη Αναστασιάδη και αυτός με τη
σειρά του απευθύνεται στον επιχειρηματία σήμερα Απόστολο Ντάκο.

«Αυτοί οι δύο μαζί με εμάς τους έξι, τον Χρήστο Παλαμάρα που θα μοίραζε
επίτόπου τις προκηρύξεις που ο ίδιος είχε φτιάξει, τον Θεολόγο Πατερέζη και
ένα άλλο ακόμη πρόσωπο – που δυστυχώς δεν τον θυμάμαι – είμαστε οι 11 που
πήραμε μέρος σε εκείνη τη διαδήλωση», συνεχίζουν.

Όλοι είχαν συνεργαστεί ώστε αυτή η διαδήλωση να πετύχει και το κυριότερο να μη
συλληφθεί κανείς. Ο δημοσιογράφος θυμάται ότι «η δουλειά ήταν φρόνιμα
μελετημένη» και πως παρόλη τη χαρτογράφηση του χώρου αναβλήθηκε μία φορά
«γιατί οι συνθήκες δεν το επέτρεπαν». Και συμπληρώνει: «Είχαμε φροντίσει να
είμαστε με κοντομάνικα για να κινούμαστε γρήγορα, να μη φέρουμε προσωπικά είδη
που μπορεί να μας έπεφταν, είχαμε κανονίσει από πριν τις διόδους διαφυγής».

Ο Γ. Καούνης ήταν επικεφαλής της διαδήλωσης. Τα 11 άτομα συγκεντρώθηκαν στην
οδό Ερμού το βράδυ εκείνο λίγο πριν κλείσουν τα καταστήματα και την ώρα που ο
κόσμος παρέμενε στα πεζοδρόμια, αφού η τελευταία μέρα των εκπτώσεων του
Αυγούστου ήταν κάτι σαν πανηγύρι. Πρόκειται για τους: Σωτήρη Αναστασιάδη
(σκηνοθέτη), Κώστα Αγαπίου (φοιτητή Πολυτεχνείου), Νίκο Δούκα (φοιτητή ΑΣΟΕΕ),
Γιάννη Καούνη (φοιτητή Νομικής), Παύλο Κλαυδιανό (φοιτητή ΑΣΟΕΕ), Αποστόλη
Ντάκο (λογιστή), Δημήτρη Ντοκόπουλο (φοιτητή Πολυτεχνείου), Χρήστο Παλαμάρα
(ιδιωτικό υπάλληλο), Θεολόγο Πατερέλλη, Σωτήρη Χαλικιά (φοιτητή Πολυτεχνείου)
και έναν άγνωστο που δεν θυμούνται σήμερα.

Για δύο λεπτά

«Ο καθένας από μας είχε αναλάβει τη δική του φύλαξη αλλά και των άλλων»,
προσθέτουν και συνεχίζουν: «Εάν κάποιος πάθαινε κάτι ή προσπαθούσαν να τον
συλλάβουν, θα επενέβαινε ο κοντινότερος».

Η απόφαση των «11» ήταν η πορεία να κρατήσει το πολύ δύο λεπτά, να φωνάξουν
συνθήματα «Κάτω η χούντα», «Ζήτω η Δημοκρατία», «114» και «Κάτω η δικτατορία»,
να μοιράζονταν αυτοσχέδιες προκηρύξεις και όταν θα τελείωνε η διαδήλωση ο
καθένας – βάσει του σχεδίου – να έπαιρνε τον δρόμο του.

Η πρώτη στιγμή της πορείας θα μείνει ανεξίτηλη για πάντα στη μνήμη του
δικηγόρου καθώς «σημαδεύτηκε από κάτι που δεν το έχει ξαναζήσει ποτέ στη ζωή
του»: «Ξεκινήσαμε να πηγαίνουμε αραιά και στη συνέχεια αρχίσαμε να μαζευόμαστε
ο ένας δίπλα στον άλλον. Δεν ξέρω γιατί. Ίσως από τον φόβο για το τόλμημα,
ίσως από προστασία, ίσως από την ανάγκη που είχαμε ο ένας για τον άλλον.
Γίναμε ένα σώμα που λέει ο λόγος, ένα κουβάρι, μία σφαίρα. Προχωρήσαμε έτσι
μέχρι που φθάσαμε στο προκαθορισμένο σημείο για να διαλυθούμε…»

Ο κόσμος που τους έβλεπε αιφνιδιάστηκε, ξαφνιάστηκε. Άλλωστε η διαδήλωση δεν
κράτησε παραπάνω από δύο λεπτά. Όμως λίγο πριν ο καθένας τραβήξει τον δρόμο
του συμβαίνει το… αναπάντεχο: «Ένας άγνωστος που βρισκόταν κοντά στο σημείο
διαφυγής των συντρόφων από την Εργατική Νεολαία βάζει μία τρικλοποδιά στον
Κώστα Αγαπίου, τον ρίχνει κάτω και προσπαθεί

να τον συλλάβει. Εγώ έχω μείνει συμπτωματικά τελευταίος γιατί έχει βγει… το
παπούτσι μου. Είχα προβλέψει όπως και όλοι οι άλλοι τα πάντα, αυτό όμως όχι.
Τρέχω αμέσως προς την πλευρά του Κώστα και δεν τον αποσπώ μόνο, αλλά δίνω με
όλη τη δύναμη που είχε το χέρι μου γροθιές στο κεφάλι και στο σώμα του
αγνώστου και τον σώνω από τα χέρια του», λέει ο δικηγόρος.

Ο έτερος των συνομιλητών μας είναι και αυτός εκεί κοντά. Πήγε για να
βοηθήσει, αλλά – όπως θυμάται – πάνω στον καβγά τα πράγματα παραλίγο να
μπερδευτούν. «Είδα έναν σύντροφο να κτυπάει με μανία τον άγνωστο άνθρωπο, εγώ
πήγα από την άλλη πλευρά και πάνω στη φασαρία ακούω τον “δικό μου” να με
ρωτάει, χρησιμοποιώντας ψευδώνυμο: “Βρε, Διονύση σε κτύπησα;”…»

Χώρισαν

Ύστερα από εκείνο το βράδυ του Αυγούστου οι τρεις τους πήραν μέρος σε διάφορες
ενέργειες μέσα από τις τάξεις του ΠΑΜ. Στη συνέχεια όμως ο δημοσιογράφος
συλλαμβάνεται τον Φεβρουάριο του ’68 και καταδικάζεται σε 21 χρόνια κάθειρξη,
ο δε δικηγόρος τον Οκτώβριο του ’69 και «τρώει» 12 χρόνια κάθειρξης.

Μετά τη Μεταπολίτευση έμαθαν ότι ο Κώστας Αγαπίου κάποια στιγμή στη διάρκεια
της δικτατορίας κατέφυγε, όπως πολλοί αντιστασιακοί, στο εξωτερικό. Οι δρόμοι
τους χώρισαν και ο καθένας ακολούθησε τον δικό του.