Δρόμοι

Αυτό το έχω…

… και τούτο και εκείνο και το άλλο. Πείτε κάτι που κάποιος, κάπου, να μην το
συλλέγει. Από γραμματόσημα και βιολιά και ρόπτρα, μέχρι νομίσματα και
κουδουνίστρες και πώματα. Τι είναι ο συλλέκτης; Κάποιος που, αφού βρει κάτι
και ύστερα κάτι άλλο παραπλήσιο, είναι καταδικασμένος να ψάχνει να βρει και
ένα τρίτο όμοιο με τα προηγούμενα. Ακόμη και ένα κομμάτι συρματόπλεγμα. Φτάνει
μονάχα να διαφέρει έστω και λίγο από εκείνα που ήδη έχει στη συλλογή του.

Ο Φρόυντ…

… ήταν εκείνος που ονόμασε τα αντικείμενα στα οποία κατευθύνουμε την περισσή
αγάπη μας «ερωτικά ισοδύναμα». Μπορεί ποτέ κανείς να ερωτευτεί ένα κομμάτι
συρματόπλεγμα; Μάλλον όχι. Μπορεί όμως να μάθει να ζει με αυτό, είτε με το
καλό (Μπιγκ Μπράδερ) είτε με το στανιό (στρατόπεδα συγκέντρωσης). Ας είναι.
Στην Αγία Γραφή θα βρούμε τον πρώτο συλλέκτη. Ο Νώε είναι ο πρωτοπόρος. Αν σε
κάτι έχουν να τον ζηλέψουν οι σύγχρονοι συλλέκτες, είναι επειδή είναι ο
μοναδικός που ολοκλήρωσε τη συλλογή του: μάζεψε κάτω από την ίδια στέγη ένα
ζευγάρι από κάθε είδος. Αν κάποια από αυτά τα είδη, όπως το ανθρώπινο,
απέκτησαν αργότερα μεγάλη αξία, σίγουρα το χρωστούν σε αυτόν. Ο Νώε ήταν ο
πρώτος Μαικήνας. Χωρίς Μαικήνες δεν μπορεί να υπάρξει συλλεκτικό είδος. Γιατί
αυτοί βάζουν τον κόπο τους και τα λεφτά τους για να στηρίξουν καλλιτέχνες που
δεν έχουν ακόμη αξία – και που ίσως να μην αποκτήσουν ποτέ.

Η συλλογή…

… αντικειμένων είναι έξις. Για να την υπηρετήσουν, κάποιοι μπορεί να φτάσουν
ακόμη και στο έγκλημα. Κάποιοι άλλοι διολισθαίνουν στην υποχονδρία (το
σύνδρομο της επαναληπτικής απόκτησης δεν έχει θεραπεία). Τι είναι η συλλογή;
Ούτε συσσώρευση ούτε επένδυση. Μια αληθινή συλλογή δεν είναι ένα απλό άθροισμα
αντικειμένων. Έχει ξεχωριστή προσωπικότητα και αξία. Αν κάτι από αυτή χαθεί,
αν κάτι ακρωτηριαστεί, αυτόματα παύει πια να υπάρχει η συλλογή.

Με τα χρόνια…

… τα ράφια της ζωής μας γεμίζουν τέτοιες συλλογές. Τους φίλους που κάποτε
μαζεύαμε έναν έναν προσεκτικά, με πόνο ψυχής, δεν υπάρχει τρόπος να τους
ξαναφέρουμε στο παρόν. Στα δεκάχρονα από τον θάνατο του κριτικού και σκηνοθέτη
Χρήστου Βακαλόπουλου, αυτές τις ακρωτηριασμένες συλλογές μάς θύμισε τις
προάλλες ο Κωστής Παπαγιώργης, στη στήλη του στον «Επενδυτή», που η ανάγνωσή
της αποτελεί πάντα μια σίγουρη επένδυση: «Ανεβαίνοντας τη Σόλωνος πάντως, όσοι
τον γνωρίσαμε και τον συναναστραφήκαμε, ψυχανεμιζόμαστε ένα άδειο σακάκι να
ανέρχεται και να κατέρχεται με το γνωστό του χαμόγελο. Στο καφενείο της
αιωνιότητας – όπου πολλοί δικοί μας άνθρωποι αποδήμησαν αυτή τη δεκαετία – η
σύναξη (σ.σ.: συλλογή) θα είναι μεγάλη, τόσο μεγάλη που να ζηλεύει κανείς τη
συντροφιά. Πασιέντσα».