«Κανείς δεν πιστεύει πια στα θαύματα»

«Το πνεύμα των Χριστουγέννων; Ποιο πνεύμα των Χριστουγέννων! Δεν υπήρχε
φέτος εδώ στα παλαιστινιακά εδάφη. Βλέπετε, δεν υπάρχει πλέον ελπίδα στους
Παλαιστινίους. Δεν βλέπουν πουθενά φως».

Παιδί με σφεντόνα στους δρόμους της Γάζας (φωτογραφία Αθηνά Καζαλέα)

«Φαίνεται ότι στενεύουν ακόμα περισσότερο τα περιθώρια που δίνουν στους Άραβες
οι Ισραηλινοί», λέει ο Πάνος Τσαπόγας, μέλος της διμελούς αποστολής των
Γιατρών Χωρίς Σύνορα που δρουν στην Παλαιστίνη (η Μαρία Σκουλά, υπεύθυνη για
τα διοικητικά, είναι το έτερο μέλος). «Οι περιορισμοί στην κυκλοφορία και οι
συλλήψεις έχουν ενταθεί τον τελευταίο καιρό, αν και αυτές τις ημέρες δεν
είχαμε επιθέσεις αυτοκτονίας. Η κατάσταση είναι τραγική, από ανθρωπιστικής και
οικονομικής άποψης». Εξηγεί: «Η ανεργία είναι τρομακτική πλέον στα αυτόνομα
παλαιστινιακά εδάφη. Ειδικά στη Λωρίδα της Γάζας, το ποσοστό της ανεργίας
αγγίζει το 70%. Ο αποκλεισμός που έχουν επιβάλει οι Ισραηλινοί στα αυτόνομα
παλαιστινιακά εδάφη δεν προκαλεί έλλειψη αγαθών, αλλά έλλειψη χρημάτων. Ο
κόσμος δεν έχει χρήματα να φάει και οι βιτρίνες των μαγαζιών είναι γεμάτες με
τρόφιμα.

Εδώ στη Γάζα έχουμε τρομερή δυσκολία στις μετακινήσεις και αυτή η δυσκολία δεν
οφείλεται μόνο στον αποκλεισμό. Με τον εποικισμό και τις ζώνες ασφαλείας τους,
οι Ισραηλινοί έχουν κατατεμαχίσει τη Γάζα. Η Γάζα είναι πλέον ένα τεράστιο
στρατόπεδο συγκέντρωσης. Μέσα στα εδάφη της Λωρίδας της Γάζας, που είναι μια
έκταση όση είναι η Νάξος, ζουν 1.200.000 κάτοικοι. Ζωσμένοι γύρω – γύρω από
ένα ηλεκτροφόρο καλώδιο.

Οι έποικοι. Μέσα στη Γάζα υπάρχουν μερικοί ισραηλινοί οικισμοί που
συνδέονται με το Ισραήλ με δρόμους οι οποίοι είναι για αποκλειστική χρήση των
εποίκων και φρουρούνται αυστηρά από τον ισραηλινό στρατό. Έτσι, η Λωρίδα της
Γάζας κόβεται σε πολλά κομματάκια.

Στον μεγαλύτερο εβραϊκό οικισμό, που βρίσκεται στα νότια της Λωρίδας της
Γάζας, ζουν 5.000 έποικοι, οι οποίοι καταναλώνουν πάνω από το 50% του πόσιμου
νερού της Λωρίδας της Γάζας.

Είναι απίστευτο! Την ώρα που όλοι εμείς οι υπόλοιποι 1.200.000 άνθρωποι που
ζούμε στη Λωρίδα της Γάζας πίνουμε νερό από εμφιαλωμένο μπουκάλι, εκείνοι οι
έποικοι πίνουν πεντακάθαρο νερό της βρύσης και έχουν πλαζ και πισίνες!

Μέσα σε αυτόν τον οικισμό βρίσκεται εγκλωβισμένο ένα μικρό παλαιστινιακό
χωριό, το Μαουγάσι. Αυτό το χωριό διαχωρίζεται από τους οικισμούς από μια
νεκρή ζώνη που είναι τραγικό να την αντικρύζεις. Σε αυτή τη νεκρή ζώνη πρέπει
να παραμένουν οι κάτοικοι του χωριού, καθώς ακόμα και τα ασθενοφόρα και οι
νεκροφόρες χρειάζονται έως και δέκα ώρες για να μπορέσουν να “βγουν” στην
υπόλοιπη Γάζα.

Ο γιατρός Πάνος Τσαπόγας εξετάζει παιδί σε απομονωμένη περιοχή της Γάζας

Εμείς, εδώ και έναν χρόνο έχουμε κάνει, ανεπιτυχώς, αίτηση να μπούμε μέσα
γιατί οι κάτοικοι του χωριού έχουν ανάγκη ιατρικής περίθαλψης». Το εορταστικό
πνεύμα και ο νέος χρόνος που σε λίγες ημέρες θα μπει, δεν δημιουργούν μερικές,
έστω και αμυδρές, ελπίδες στους Παλαιστινίους; «Όχι βέβαια. Οι Εβραίοι θέλουν
ουσιαστικά να τους εξαλείψουν, να τους διώξουν στα άλλα αραβικά κράτη – το
λένε καθημερινά διάφοροι Ισραηλινοί βουλευτές. Φανταστείτε ότι οι Ισραηλινοί
τιμωρούν ακόμα και την αποστολή του ΟΗΕ στα αυτόνομα παλαιστινιακά εδάφη,
διότι, σε κάποιο βαθμό, βοηθάει τους Παλαιστινίους. Εδώ δεν υπάρχει φως πια.
Στα θαύματα δεν πιστεύει πλέον κανείς».

Ημερολόγιο στα οδοφράγματα της Γάζας

Δευτέρα, 2 Δεκεμβρίου 2002. Επισκέφθηκα το πρόγραμμά μας
για την αποκατάσταση ατόμων με αναπηρίες στον προσφυγικό καταυλισμό του Καν
Γιούνις για την τακτική συνάντηση με το συντονιστή του προγράμματος των
Γιατρών Χωρίς Σύνορα Τζαμάλ Ελ Ρόουζι και τους τοπικούς συνεργάτες μας,
Μοχάμεντ και Μουστάφα. Συζητήσαμε θέματα οργάνωσης της αποστολής και
προγραμματίσαμε τις δραστηριότητες για τους επόμενους μήνες.

Επιστρέφοντας στη Γάζα το κεντρικό φυλάκιο ήταν κλειστό. Πρόκειται για το
σημείο ελέγχου δίπλα στον εβραϊκό οικισμό του Κφαρ Νταρόμ, που ελέγχει το
δρόμο επικοινωνίας του οικισμού αυτού με το Ισραήλ, και τη μεγάλη γέφυρα που
συνδέει τους οικισμούς του Γκους Κατίφ με το Ισραήλ. Από τις δύο πλευρές της
γέφυρας υπάρχουν δύο πύργοι – κύλινδροι από τσιμέντο – με φρουρούς μέσα.
Δίνουν διαταγές στους οδηγούς με μεγάφωνα, συχνά μόνο στα εβραϊκά. Όσοι δεν
καταλαβαίνουν, σταματάνε έτσι κι αλλιώς. Αν ξεκινήσουν χωρίς άδεια, οι σκοποί
πυροβολούν, στον αέρα συνήθως…

Δευτέρα, 9 Δεκεμβρίου 2002. Σήμερα συνόδευσα την Κινητή
Ιατρική Μονάδα που επισκέφθηκε μια καινούργια περιοχή στο Νότο, κοντά στο
κατεστραμμένο αεροδρόμιο της Γάζας. Ήταν μαζί μας δύο γιατροί, ο Μοχάμεντ και
ο Χάζεμ, ο Άχμεντ ο τεχνικός εργαστηρίου, η Ναριμάν η επισκέπτρια υγείας και ο
Μαρουάν ο οδηγός. Μας συνόδευε ο δημοσιογράφος Chris McGreal από την εφημερίδα
«The Guardian», που τον φιλοξενούσε η UPMRC (Union of Palestinian Medical
Relief Committee) – η ντόπια μη κυβερνητική οργάνωση με την οποία
συνεργαζόμαστε για το πρόγραμμα.

(…) Κάναμε ιατρείο σε ένα ιδιωτικό σπίτι, σε ένα μεγάλο ισόγειο δωμάτιο.
Δυστυχώς στο ίδιο δωμάτιο, εκτός από τους γιατρούς που εξέταζαν, το εργαστήριο
και τον πάγκο με τα φάρμακα, μαζεύτηκαν και όλοι όσοι περίμεναν να εξεταστούν,
άλλοι καθιστοί, άλλοι στο πάτωμα και άλλοι όρθιοι. Τέσσερα άτομα προσπαθούσαν
να επιβάλουν κάποια τάξη με μικρή επιτυχία.

Επιστρέφοντας στη Γάζα φτάσαμε πάλι στο τσεκ πόιντ στις 13.00. Ήταν κλειστό
ήδη από τις 11 το πρωί και μπροστά μάς περίμεναν ήδη 100 αυτοκίνητα. Είχαν
αποκλειστεί περίπου 15 αυτοκίνητα, μεταξύ των οποίων και ένα λεωφορείο των
Ηνωμένων Εθνών.

Πληροφορηθήκαμε ότι από εδώ και στο εξής δε θα επιτρέπεται σε αυτοκίνητα μη
κυβερνητικών οργανώσεων (ούτε του ΟΗΕ!) να μπαίνουν από τη Γάζα στο Ισραήλ,
όταν έχουν μέσα μόνο τον οδηγό. Αυτό, μόνο ως τιμωρία γίνεται αντιληπτό για
τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, αφού δεν τίθεται θέμα ασφάλειας. Γιατί πώς είναι
δυνατόν να προσφέρεις βοήθεια ως εθελοντής όταν σου αρνούνται αυτό το
κατοχυρωμένο από διεθνείς συμβάσεις δικαίωμα και χρέος;

Αυτά για την ώρα από το «μέτωπο» των οδοφραγμάτων, και συνεχίζουμε…

Πάνος Τσαπόγας