[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Από την Τετάρτη, 1 Ιανουαρίου, η Ελλάδα αναλαμβάνει για έξι μήνες την Προεδρία
(του Συμβουλίου) της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.). Θα είναι η τέταρτη Προεδρία από
την ένταξη της χώρας, το 1981. Οι τρεις προηγούμενες Προεδρίες (1983, 1988,
1994) υπήρξαν πετυχημένες Προεδρίες, αν και ο ευρωπαϊκός Τύπος και η
βιβλιογραφία δεν τις αντιμετώπισαν συνολικά ως τέτοιες. Η τέταρτη Προεδρία
έχει ορισμένες νέες προϋποθέσεις που δεν είχαν οι προηγούμενες, για να
αποδειχθεί και να αντιμετωπισθεί ως ιδιαίτερα πετυχημένη (βελτιωμένη θέση,
κυρίως της Ελλάδας, στο πλαίσιο της Ένωσης, κ.λπ.).

Η ελληνική Προεδρία του 2003 θα ήταν κατά πάσα πιθανότητα η τελευταία Προεδρία
με τη σημερινή μορφή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένα από τα πλέον ευαίσθητα θέματα
που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Συνέλευση είναι αυτό της αλλαγής του συστήματος
της εξάμηνης εκ περιτροπής Προεδρίας μεταξύ των κρατών-μελών. Εκτιμάται ότι
στη διευρυμένη Ένωση των 25 κρατών-μελών η εξάμηνη εναλλαγή της Προεδρίας δεν
θα έχει ιδιαίτερο νόημα· θα επιτείνει το αίσθημα της ασυνέχειας, της
προγραμματικής αναποτελεσματικότητας, της αναγνωρισιμότητας / ορατότητας.
Εξετάζονται, επομένως, εναλλακτικές προτάσεις για τη μεταρρύθμιση του
συστήματος της Προεδρίας. Οι προτάσεις αυτές διαλαμβάνουν την τοποθέτηση
προέδρου με μακροχρόνια (5ετή) θητεία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, τη θέσπιση
«ομαδικής Προεδρίας», με τη συμμετοχή τριών ή τεσσάρων κρατών-μελών, την
ανάθεση της Προεδρίας στην Επιτροπή, κ.λπ. Οι μικρότερες χώρες-μέλη της Ένωσης
(ανάμεσά τους και η Ελλάδα) τονίζουν ότι οι οποιεσδήποτε αλλαγές στο σύστημα
της Προεδρίας θα πρέπει να στηρίζονται σε ορισμένες αρχές, όπως της πλήρους
ισότητας όλων των κρατών-μελών (μικρών ή μεγάλων), του σεβασμού του
«κοινοτικού προτύπου ολοκλήρωσης» και του ρόλου της Επιτροπής, κ.λπ. Με άλλα
λόγια, κύριο μέλημα των μικρότερων κρατών (αλλά και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
και του Κοινοβουλίου) είναι να αποφευχθεί η θέσπιση ρυθμίσεων που θα οδηγούσαν
στην ανάδειξη διευθυντηρίου των μεγαλύτερων κρατών-μελών στη διευρυμένη
Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ένωση θα πρέπει να παραμείνει πολιτική οντότητα, η οποία
εγγυάται την ισότητα όλων των κρατών-μελών ανεξάρτητα από το μέγεθός τους.

Ο καθηγητής Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου
Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ) και αναπληρωματικό μέλος της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης