Εντείνονται οι συγκρούσεις

«Πληρώνουμε τα λάθη των πατέρων μας», διακήρυξε από το βήμα τού
Πανεπιστημίου Αμίρ Καμπίρ, στην Τεχεράνη, ένας μεταρρυθμιστής φοιτητής. Χίλιοι
πεντακόσιοι νέοι ζητωκραύγασαν. Οι 150 φανατικοί ισλαμιστές που είχαν
εισχωρήσει στους κόλπους τους, όμως, εξαγριώθηκαν.

Διαδηλώσεις διαμαρτυρίας. Ιρανοί μεταρρυθμιστές φοιτητές κάνουν το σήμα της νίκης μέσα από τα κάγκελα του Πανεπιστημίου της Τεχεράνης. Στο χέρι του ενός, η φωτογραφία του Χασέμ Αγατζαρί

Ένας και πλέον μήνας έχει περάσει από την καταδίκη του ιστορικού και
πανεπιστημιακού Χασέμ Αγατζαρί σε θάνατο, για «προσβολή του Ισλάμ», επειδή
είπε πως οι μουσουλμάνοι δεν πρέπει να υπακούουν τους θρησκευτικούς
αξιωματούχους ωσάν «πίθηκοι». Και παρ’ όλο που οι δικαστικές αρχές δέχθηκαν
τελικά να αναθεωρήσουν την ποινή του, υπακούοντας στην έκκληση του ανώτατου
θρησκευτικού ηγέτη, Αγιατολάχ Χαμενεΐ, το φοιτητικό κίνημα υπέρ των
μεταρρυθμίσεων στο Ιράν διογκώνεται και τα μέλη των μπασίτζι, των
ισλαμικών πολιτοφυλακών, σπεύδουν προς βοήθεια του καθεστώτος.

Το αμφιθέατρο του Αμίρ Καμπίρ, ήταν χθες γεμάτο κόσμο. Εκατοντάδες φοιτητές
από άλλα Πανεπιστήμια είχαν παραβιάσει τις πύλες του για να ενωθούν με τους
συμφοιτητές τους, αψηφώντας τους φύλακες που επέτρεπαν την είσοδο μόνο στους
φοιτητές του συγκεκριμένου Πανεπιστημίου. Μαζί τους όμως μπήκαν και αρκετοί
μπασίτζι. Τα πνεύματα άρχισαν να οξύνονται.

«Απελευθερώστε τους πολιτικούς κρατούμενούς μας», φώναζε ρυθμικά το πλήθος των
μεταρρυθμιστών φοιτητών. Την ίδια ώρα, οι μπασίτζι όρθωναν πλακάτ εναντίον των
«σκασιαρχών» που «θέλουν να κλείσουν τα Πανεπιστήμια». Η «προσβλητική» αναφορά
ενός ομιλητή στην Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η οποία έφερε τους κληρικούς
στην εξουσία του Ιράν, («τα λάθη των πατέρων μας») ήταν η σταγόνα που έκανε τη
βία να ξεσπάσει.

Με ρόπαλα

Οι μπασίτζι επιτέθηκαν στον ομιλητή, έσπασαν το μικρόφωνο κι έπειτα άρχισαν να
χτυπούν τους μεταρρυθμιστές φοιτητές με ρόπαλα, επιστρατεύοντας εναντίον τους
και σπρέι δακρυγόνου. Από την οργή τους δεν διέφυγαν και οι αφίσες που
απεικόνιζαν τον Αλί Αφσαρί, ηγέτη του ιρανικού φοιτητικού κινήματος το οποίο
κατεστάλη βίαια τον Ιούλιο του 1999, με την υποσημείωση «περισσότερες από 850
ημέρες στην φυλακή». Οι μεταρρυθμιστές φοιτητές αντεπιτέθηκαν. Απολογισμός:
τουλάχιστον επτά τραυματίες, ανάμεσά τους και ένας φανατικός ισλαμιστής.

Αργά χθες το απόγευμα τα επεισόδια είχαν κοπάσει και οι περισσότεροι από τους
φοιτητές και τους μπασίτζι είχαν εγκαταλείψει το Πανεπιστήμιο, υπό το βλέμμα
εκατοντάδων αστυνομικών που το είχαν περικυκλώσει. Οι φιλομεταρρυθμιστικές
διαδηλώσεις, όμως, καθρέπτης του ρήγματος που υφίσταται ανάμεσα στην κυβέρνηση
του προέδρου Χαταμί, η οποία υποστηρίζει τις αλλαγές, και των πανίσχυρων
σκληροπυρηνικών ισλαμιστών, που αντιδρούν σε οποιαδήποτε συζήτηση για
κοινωνικές και πολιτικές μεταρρυθμίσεις, δεν αναμένεται να κοπάσουν.

«Αγωνιζόμαστε για τη δημοκρατία»

«Αγωνιζόμαστε για τη δημοκρατία, την κοινωνική ισότητα, για μια
κυβέρνηση που να σέβεται τα δικαιώματα του ανθρώπου, που να διαχειρίζεται τη
χώρα με γνώμονα το εθνικό συμφέρον και όχι τη διεθνοποίηση του Ισλάμ», δήλωσε
στην γαλλική «Le Monde», ο Μεχντί Αμινζαντέχ – ένας από τους τέσσερις ηγέτες
του φοιτητικού κινήματος που συνελήφθησαν στις 26 Νοεμβρίου για «διοργάνωση
παράνομων διαδηλώσεων». Και οι τέσσερις αφέθηκαν ελεύθεροι 24 ώρες αργότερα εν
αναμονή της δίκης τους. Το γεγονός, όμως, ότι τους απαγορεύθηκε η έξοδος από
την Τεχεράνη, είναι ένα απτό δείγμα της σκλήρυνσης του καθεστώτος.

Ο Αμινζαντέχ εξέφρασε την ελπίδα «να έλθει η αλλαγή από τα μέσα. Διότι δεν
θέλουμε να πληρώσουμε το τίμημα μιας επανάστασης». Κατά την άποψή του, ο
πρόεδρος Χαταμί έχει αποτύχει στην «περιορισμένη προσπάθεια εκδημοκρατισμού»
που έκανε και πρέπει πλέον να βρεθεί μια άλλη λύση: ο άνθρωπος επάνω στον
οποίο είχε εναποθέσει τις προσδοκίες του ο ιρανικός λαός, είναι «ανίκανος να
δράσει». «Ο λαός είναι μαζί μας», υποστήριξε ο Αμινζαντέχ. Μια πρόσφατη
δημοσκόπηση από το Ιρανικό Φοιτητικό Κέντρο Δημοσκοπήσεων, τα αποτελέσματα της
οποίας δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα «Etemad» μοιάζει να τον επιβεβαιώνει.

Το 78% των Ιρανών πολιτών, διαπίστωσε η δημοσκόπηση, πιστεύει ότι ο Χαταμί θα
έπρεπε να υιοθετήσει σκληρότερη στάση έναντι των πολιτικών του αντιπάλων. Το
47,5% είναι πεπεισμένο πως το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεών του θα αποτύχει. Και
δεν είναι λίγοι αυτοί που τον καλούν να παραιτηθεί εάν, όπως αναμένεται, οι
ισλαμιστές «παγώσουν» τα δύο νομοσχέδια που έχει προτείνει για να περιορίσει
τη δύναμη των κληρικών στο δικαστικό και νομοθετικό σύστημα.

Σε μια αίθουσα του Πανεπιστημίου Αλαμέχ Ταμπαταμπάι, μια έκθεση φωτογραφιών
ανασκοπεί τις μεγάλες στιγμές των φοιτητικών διαδηλώσεων του Νοεμβρίου και
δίνει τον τόνο των επερχόμενων εξελίξεων. «Χθες ο Αφσαρί, σήμερα ο Αγατζαρί,
αύριο εσύ και εγώ», προειδοποιεί μια λεζάντα. «Το Ιράν δεν έχει άλλη επιλογή
από την ελευθερία», επισημαίνει μια άλλη.