Οικολογικός Τιτανικός

Πρώτα βυθίστηκε η πρύμνη. Και λίγες ώρες αργότερα, η πλώρη. Η
πετρελαιοκηλίδα έχει ήδη φτάσει σε μήκος τα 36 χιλιόμετρα και σε πλάτος τα
500. Όλοι εύχονται τώρα να μη σπάσουν οι δεξαμενές του πλοίου, στο βυθό της
θάλασσας: η οικολογική καταστροφή θα ήταν τότε ανυπολόγιστη.

Το δεξαμενόπλοιο «Prestige», το οποίο μετέφερε περίπου 70.000 τόνους αργού
πετρελαίου, κόπηκε στα δύο στις 8: 00 τοπική ώρα, σε απόσταση 270 χιλιομέτρων
από τις ακτές της Γαλικίας, στην βόρεια Ισπανία, τη στιγμή που πέντε σκάφη το
ρυμουλκούσαν προς τα ανοιχτά για να αποτραπεί ο κίνδυνος βύθισής του κοντά
στις ακτές. Έξι ημέρες διήρκεσε η πάλη του με τα κύματα: το «Prestige» είχε
παρουσιάσει κλίση λόγω σφοδρής θαλασσοταραχής την περασμένη Τετάρτη. Πέντε
χιλιάδες τόνοι πετρελαίου είχαν διαρρεύσει στη θάλασσα από προχθές, όταν
υπέστη ρήγμα μία ακόμη – η τρίτη κατά σειρά – δεξαμενή του. Πέντε έως έξι
χιλιάδες ακόμη τόνοι διέρρευσαν χθες, όταν το πλοίο κόπηκε στα δύο. Με βάση
αυτά τα στοιχεία, περίπου 60.000 τόνοι πετρελαίου παραμένουν στις δεξαμενές
του. «Ελπίζουμε ότι το βυθισμένο τμήμα θα αντέξει», δήλωσε η εκπρόσωπος της
Greenpeace, Μαρία Χοσέ Καμπαγιέρο. «Το πλοίο, όμως, υπέστη ρήγμα διότι ήταν
πολύ παλιό. Και τώρα είναι μια ωρολογιακή βόμβα στο βυθό της θάλασσας».

Η μόλυνση

Περίπου 200 χιλιόμετρα ισπανικών ακτών έχουν ήδη μολυνθεί από το πετρέλαιο:
ένα στρώμα πάχους τριών εκατοστών έχει καλύψει τις παραλίες της Γαλικίας, από
το Κάπε Φινιστέρε έως την Λα Κορούνια. «Έχουμε δει πολλά νεκρά ψάρια και
πουλιά και πολύ περισσότερα ακόμη να αργοπεθαίνουν», δήλωσε ο Εζέκιελ Νάβιο,
από το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (WWF). Περισσότερα από 250 ζώα και πτηνά,
κυρίως θαλασσοπούλια, έχουν περισυλλεγεί από τους ειδικούς, καλυμμένα καθώς
ήταν με πετρέλαιο, εναποθέτοντας επάνω τους τις τελευταίες τους ελπίδες. Οι
αρχές έχουν απαγορεύσει την αλιεία στην περιοχή, αφήνοντας εκατοντάδες
ανθρώπους χωρίς δουλειά. Ειδικοί, στρατιώτες και εθελοντές καταβάλλουν
απεγνωσμένες προσπάθειες προκειμένου να καθαρίσουν τις ακτές. «Το πετρέλαιο
είναι αδιάλυτο και κολλώδες και αυτό δυσκολεύει την επιχείρηση καθαρισμού»,
δήλωσε η Καμπαγιέρο. «Πρώτη φορά βλέπουμε κάτι παρόμοιο», αναφωνούσαν χθες οι
κάτοικοι.

Το πετρέλαιο που υπάρχει ακόμη στο βυθισμένο «Prestige» απειλεί να προκαλέσει
ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή – στις ακτές τόσο της Ισπανίας όσο και της
Πορτογαλίας. Σύμφωνα με τον Λαρς Γουόλντερ, εκπρόσωπο του συνεργείου διάσωσης
Smit Salvage, είναι δυνατόν να αντληθεί από τις δεξαμενές του πλοίου. Το βάθος
της θάλασσας, όμως, (3.600 μέτρα) και οι άσχημες καιρικές συνθήκες καταστούν
μια τέτοια επιχείρηση εξαιρετικά δύσκολη. Τρία ισπανικά και δύο πορτογαλικά
πλοία καθαρισμού βρίσκονται ήδη στην περιοχή του ναυαγίου. Σύμφωνα πάντα με
τον Γουόλντερ, τίποτε δεν μπορεί να σταματήσει την προέλαση της
πετρελαιοκηλίδας προς τις ακτές της Γαλικίας: ο άνεμος και τα ρεύματα θα την
σπρώχνουν προς τα εκεί τουλάχιστον για τις επόμενες 48 ώρες.

Τα σενάρια

Το χειρότερο σενάριο θέλει τις δεξαμενές του «Prestige» να υποκύπτουν στην
πίεση και να προκαλείται η μεγαλύτερη οικολογική καταστροφή στην ιστορία –
μεγαλύτερη και από αυτή που είχε προκαλέσει το «Exxon Valdez», το 1989. Σε μία
τέτοια περίπτωση, μόνο η απόσταση από τις ακτές και η θερμότητα του νερού
μπορεί να την περιορίσουν, κάπως. Το καλύτερο σενάριο, θέλει τις δεξαμενές να
αντέχουν – το πετρέλαιο θα διαρρεύσει και πάλι στη θάλασσα καθώς, με το χρόνο,
το μέταλλο θα διαβρωθεί. Η θαλάσσια ζωή, όμως, θα έχει περισσότερο χρόνο να
προσαρμοστεί σε μία τέτοια «βραδείας τήξεως» ωρολογιακή βόμβα.