Αρκεί μια δεκαετία για να κάνει τη διαφορά; Η ηγεσία της Κίνας πέρασε από
τη γενιά των εβδομηντάρηδων στη γενιά των εξηντάρηδων. Η Κεντρική Επιτροπή του
Κομμουνιστικού Κόμματος άνοιξε για να υποδεχθεί τους εγχώριους καπιταλιστές.
Τι απέμεινε από την Κίνα του Μάο;





Το σφυροδρέπανο. Όλοι όρθιοι κατά την τελετή λήξης του 16ου Συνεδρίου του
Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας


Ο Μάο τον διόρισε, ο Ντενγκ τον έδιωξε και ο Τζανγκ φρόντισε για την τελική
του «απόσυρση». Ο Χούα Κουοφένγκ, 81 ετών, δεν επανεξελέγη στην Κεντρική
Επιτροπή χθες. Ήταν ο άνθρωπος που ο Μάο είχε ονομάσει διάδοχό του και του
είχε δώσει την ευχή του: «Με σένα αρχηγό, η ψυχή μου ησυχάζει». Και είχε γίνει
γνωστός σε όλον τον κόσμο, όταν συνέλαβε τη «συμμορία των τεσσάρων», που, με
επικεφαλής τη χήρα του Μάο, είχε θεωρηθεί υπεύθυνη για τις ακρότητες της
Πολιτιστικής Επανάστασης. Όμως, όταν πέθανε ο «μεγάλος τιμονιέρης», το 1976, ο
Χούα μπήκε στο περιθώριο από τον Ντενγκ, που έγινε ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης
της χώρας μέχρι τον θάνατό του, το 1997. Πάντως, τα πράγματα θα μπορούσαν να
είχαν πάει πολύ χειρότερα για τον Χούα, που είχε κατηγορηθεί για
«αριστερίστικες παρεκκλίσεις» - ιδιαίτερα όταν αποπειράθηκε να επαναφέρει την
προσωπολατρία του Μάο.


Ο νέος ηγέτης


Στο 16ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, τα πράγματα πήγαν πολύ
καλύτερα για τον Χου Τζιντάο: σε ηλικία 59 ετών θα αναλάβει την ηγεσία του
κόμματος, μετά την εκλογή του στη θέση του γενικού γραμματέα. Ο Τζανγκ Ζεμίν
θα παραδώσει τα ηνία της χώρας στον διάδοχό του τον προσεχή Μάρτιο. Η
αποχώρηση του Τζανγκ συνοδεύεται, όπως αναμενόταν, από την αποχώρηση του
συνόλου σχεδόν των μελών της κινεζικής ηγεσίας. Το όνομα του Τζανγκ, 76 ετών,
δεν περιλαμβάνεται στον κατάλογο με τα 198 μέλη της νέας Κεντρικής Επιτροπής
που εξελέγη χθες από τους συνέδρους. Όμως θεωρείται βέβαιο ότι θα
εξακολουθήσει να ασκεί επιρροή από τα παρασκήνια, αφού έχει ήδη φροντίσει να
προωθήσει δικούς του ανθρώπους σε θέσεις - κλειδιά του στρατεύματος και του
κόμματος.


Το πέρασμα από τη γενιά των εβδομηντάρηδων στη γενιά των εξηντάρηδων αποτελεί
μια σαρωτική πολιτική αλλαγή για τα κινεζικά δεδομένα, την πρώτη από το 1989,
όταν είχαν σημειωθεί οι πρώτες ανακατατάξεις από την ίδρυση της κομμουνιστικής
Κίνας, το 1949. Η σύνθεση της νέας ηγετικής ομάδας θα γίνει γνωστή σήμερα,
μετά τη σύγκληση της ολομέλειας της νέας Κεντρικής Επιτροπής, που θα δώσει μια
πρώτη ένδειξη για την επιρροή που θα διατηρήσει ο Τζανγκ τα προσεχή χρόνια.
«Οι αλλαγές μοιάζουν να ευνοούν τον Τζανγκ Ζεμίν», σχολιάζει ο Γάλλος
πολιτικός αναλυτής Ζαν-Πιέρ Καμπεστάν. «Κατάφερε να υποχρεώσει τους άλλους να
αποχωρήσουν και δεν βλέπω τον Χου Τζιντάο ικανό να αναλάβει πρωτοβουλίες πριν
από ένα - δύο χρόνια».





Χου Τζιντάο. Ξέρει καλά να κρύβει τις απόψεις του κάτω από ένα πυκνό πέπλο μυστηρίου


Εκτός από την αλλαγή στα πρόσωπα, το άλλο σημαντικό γεγονός του Συνεδρίου που
αναμένεται να σημαδέψει το μέλλον της χώρας είναι οι αλλαγές στις πολιτικές
θέσεις. Μετά τη σχετική τροποποίηση του καταστατικού, θα επιτρέπεται η είσοδος
επιχειρηματιών στο κόμμα. Η φράση «το κινεζικό κομμουνιστικό κόμμα είναι η
πρωτοπορία της εργατικής τάξης» αντικαταστάθηκε από τη φράση «το κινεζικό
κομμουνιστικό κόμμα είναι η πρωτοπορία της κινεζικής εργατικής τάξης, του
κινεζικού λαού και του κινεζικού έθνους». Κάπου ανάμεσα στον «λαό» και το
«έθνος» άνοιξε χώρος για να χωρέσουν και εκείνες οι δυνάμεις που κάποτε
θεωρούνταν ορκισμένοι εχθροί της κινεζικής εργατικής τάξης. Το κόμμα είναι
επίσης «ο ηγετικός πυρήνας του σοσιαλισμού με τα χρώματα της Κίνας και
εκπροσωπεί τις απαιτήσεις για ανάπτυξη των προωθημένων παραγωγικών δυνάμεων»,
αναφέρεται στο νέο κείμενο του καταστατικού. Για την προώθηση αυτών ακριβώς
των δυνάμεων, ο πρόεδρος της χώρας Λιού Σιάο Σι είχε πεθάνει στη φυλακή, όταν
το 1966 είχε κατηγορηθεί από τους ερυθροφρουρούς για «αστικές παρεκκλίσεις».


Οι Κινέζοι ήταν πάντα ένας λαός που διατύπωνε αρχές - έστω και αν δεν ζούσε
πάντα σύμφωνα με αυτές. Το 16ο Συνέδριο κατέστησε σαφές ότι η νέα κινεζική
ηγεσία πρόκειται να συνεχίσει το έργο της προηγούμενης με βάση την αρχή «ένα
κόμμα - δύο συστήματα».


Ο μυστηριώδης κύριος Χου



Έξυπνος και επιφυλακτικός και άνθρωπος που ξέρει να κρύβει τις απόψεις
του πίσω από ένα πυκνό πέπλο μυστηρίου, έτσι είναι γνωστός ο Χου Τζιντάο. Από
τότε που ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ τον όρισε διάδοχο του προέδρου Τζανγκ Ζεμίν, ο Χου
δεν έχασε καιρό: όσο έχτιζε νέες συμμαχίες και έκανε νέες πολιτικές φιλίες,
τόσο φρόντιζε αυτό να περνάει απαρατήρητο. Δεν άφηνε κανένα να καταλάβει ότι
θα μπορούσε κάποτε να ηγηθεί της νέας Κίνας. Και όμως, ίσως αυτό ακριβώς να
είχε στο μυαλό του, όταν το 1982, σε ηλικία 39 ετών, γινόταν το νεαρότερο
μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Τον
τελευταίο καιρό, η κινεζική κυβέρνηση τον παρουσίαζε κατά κόρον στο εξωτερικό
ως τον επόμενο ηγέτη της χώρας. «Ήταν πολύ πολύ επιφυλακτικός, πολύ καλός,
αλλά πολύ συντηρητικός», λέει γι' αυτόν δυτικός διπλωμάτης.


Στο παρασκήνιο


Ό,τι και αν είναι από όλα αυτά ο Χου, είναι γεγονός ότι θα νιώθει στο σβέρκο
του την ανάσα του απερχόμενου Τζανγκ, που, από ό,τι λένε, θα εξακολουθήσει να
κινεί τα νήματα από τα παρασκήνια. Μπορεί να μην ήταν «μεγάλος τιμονιέρης» σαν
τον Μάο ή οραματιστής σαν τον Ντενγκ, αλλά ο Τζανγκ αποδείχθηκε εξαιρετικά
επιδέξιος πολιτικός, τόσο όσο χρειαζόταν για να διατηρηθεί επί 13 χρόνια στην
εξουσία. Αποχωρεί όμως από το προσκήνιο με ένα παράπονο. Μολονότι σε αυτόν
οφείλεται η υιοθέτηση στο νέο καταστατικό του κόμματος της αρχής της «τριπλής
εκπροσώπησης» - ότι δηλαδή θα εκπροσωπούνται σε αυτό «οι πιο προωθημένες
παραγωγικές δυνάμεις», «η πιο προωθημένη κουλτούρα» και «τα συμφέροντα των
ευρύτερων μαζών» - δεν κατόρθωσε να προσδώσει σε αυτή την ιδέα το απαιτούμενο
κύρος που θα την τοποθετούσε πλάι στη «σκέψη του Μάο».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από