ο υποψήφιος Στους δρόμους της δημιουργίας μέσα από 11 ειδικότητες

Οι ειδικότητες πολλές, από την περίοδο ακόμη των σπουδών. Οι δρόμοι που
ανοίγονται στο πεδίο της απασχόλησης ακόμη περισσότεροι και ποικίλλουν: από
απλές μελέτες μέχρι μεγάλης κλίμακας κατασκευές, έρευνες ή ακόμη και συμβολή
στον αμυντικό τομέα. Εάν τα βήματά σας σάς οδηγούν στο επάγγελμα του
μηχανικού, θα δοκιμάσετε τη χαρά της δημιουργίας, αλλά θα έρθετε αντιμέτωποι
και με έναν απαιτητικό ρόλο. Όσο για τις προοπτικές επαγγελματικής
αποκατάστασης, αν και σε πολλές περιπτώσεις καταγράφεται αναντιστοιχία
προσφοράς και ζήτησης, μηχανικοί με πολυετή εμπειρία σε διάφορους κλάδους
εμφανίζονται αισιόδοξοι.

Επειδή όμως ο μηχανικός δεν είναι ένα ενιαίο επάγγελμα, αλλά πρόκειται
ουσιαστικά για ομάδα επαγγελμάτων, αποφασίζοντας να γίνετε μηχανικός, θα
πρέπει να επιλέξετε και την ειδικότητα που σας ταιριάζει. Υπάρχουν 11 επίσημες
ειδικότητες: πολιτικός μηχανικός, αρχιτέκτονας μηχανικός, μηχανολόγος
μηχανικός, ηλεκτρολόγος μηχανικός, μηχανολόγος – ηλεκτρολόγος μηχανικός,
αγρονόμος τοπογράφος μηχανικός, χημικός μηχανικός, μεταλλειολόγος –
μεταλλουργός μηχανικός, ναυπηγός μηχανικός, ναυπηγός – μηχανολόγος μηχανικός
και ηλεκτρονικός μηχανικός. Σήμερα, στην Ελλάδα υπάρχουν βάσει των στοιχείων
του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ) περισσότεροι από 87.000 μηχανικοί, εκ
των οποίων οι περισσότεροι είναι πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες,
μηχανολόγοι μηχανικοί.

Σύμφωνα με έρευνα του ΕΜΠ το 2001, το 45% των νέων μηχανικών εργάζεται
στους κλασικούς χώρους της μεταποίησης, των ορυχείων, του ηλεκτρισμού, της
ύδρευσης και των οικοδομών – κατασκευών, με τις τελευταίες να καλύπτουν το 31%
του συνόλου, αφήνοντας στη μεταποίηση το 12%. Το υπόλοιπο 55% βρίσκεται
κατανεμημένο στους διάφορους κλάδους των υπηρεσιών. Συγκεκριμένα, στις
επικοινωνίες απασχολείται το 5,5%, στην παραγωγή και στο εμπόριο λογισμικού το
2,5%, στις μεταφορές το 2,4%, στην εκπαίδευση 5,9%, στην έρευνα 2,7%, στις
συμβουλευτικές υπηρεσίες προς τρίτους το 13,6%, ενώ στη δημόσια διοίκηση και
την άμυνα απασχολείται το 8,1%.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΑΣ

Σε ρόλο ηγέτη – συντονιστή

Επάγγελμα – ομπρέλα χαρακτηρίζει το επάγγελμα του αρχιτέκτονα ο Βασίλης
Ζγούτας, αρχιτέκτονας, ελεύθερος επαγγελματίας, που μόλις ολοκλήρωσε τη θητεία
του ως πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Αρχιτεκτόνων (UIA), ενός οργανισμού 102
κρατών-μελών που εκπροσωπεί 1,2 εκατομμύρια αρχιτέκτονες. Όπως διευκρινίζει,
«ο αρχιτέκτονας είναι ο φυσικός ηγέτης των ομάδων που φτιάχνουν ένα έργο,
ομάδων που όλο και περισσότερο θα αποτελούνται από πολλές επιμέρους
ειδικότητες» και μιλάει για έναν ρόλο ηγέτη – συντονιστή που «είναι πάρα πολύ
απαιτητικός, αλλά και πάρα πολύ γοητευτικός».

Ο Β. Ζγούτας δίνει τρεις εξηγήσεις στο γιατί είναι τόσο περιζήτητο το
επάγγελμα του αρχιτέκτονα. Πρώτον, εμπεριέχει τη «χαρά της δημιουργίας»,
δεύτερον αποτελεί «θεματοφύλακα, καθώς εκφράζει περισσότερο απ’ οποιοδήποτε
άλλο επάγγελμα το αέναο του πολιτισμού» και τρίτον, συμπληρώνει
χαρακτηριστικά, «σε ποιο άλλο επάγγελμα σε πληρώνουν για να βάλεις την
προσωπική σου σφραγίδα πάνω σε ένα έργο και σε πόσα άλλα επαγγέλματα βλέπεις
σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα να παίρνει σάρκα και οστά κάτι το οποίο εσύ
φαντάστηκες και σχεδίασες;». Επισημαίνει πάντως πως «ένα σημαντικό μέρος της
αρχιτεκτονικής, δηλαδή του τρόπου που οικοδομείται το δομημένο περιβάλλον,
κατευθύνεται όχι από τους παραδοσιακούς πελάτες – ιδιώτες, δημόσιο, εταιρείες
– αλλά από το χρήμα». Και τονίζει πως «το χρήμα φραγμούς δεν έχει, άρα δεν
έχει φραγμούς ούτε στις επιλογές του για τον τρόπο δόμησης και εναπόκειται
στον αρχιτέκτονα να μπορέσει να βάλει τη δική του προσωπικότητα μέσα σ’ αυτές
τις συνθήκες».

Αναφερόμενος στη μεγάλη προσφορά αρχιτεκτόνων και στη μικρότερη ζήτηση, ο κ.
Ζγούτας επισημαίνει πως «υπάρχει θέμα να βρεις δουλειά», ωστόσο τονίζει ότι «η
κατάσταση στην Ελλάδα έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια» και προβλέπει
ότι «θα αλλάξει ακόμα περισσότερο προς το καλύτερο». Σημειώνει δε πως «η
χρησιμοποίηση αρχιτεκτόνων στις κατασκευές δεν είναι η εξαίρεση, ούτε ο
αρχιτέκτονας είναι είδος πολυτελείας, χάριν στον αρχιτέκτονα αξιοποιούνται οι
στόχοι αλλά και το πορτοφόλι του πελάτη».

Όσο για τις δυνατότητες επαγγελματικής απασχόλησης, λέει ο κ. Ζγούτας, ο
αρχιτέκτονας μπορεί να απασχολείται και ως υπάλληλος, ενώ υπάρχουν πολλές
δυνατότητες απασχόλησης στο ελεύθερο επάγγελμα, από καθαρά μελετητική δουλειά
μέχρι μικροκατασκευές με αυτεπιστασία ή διακόσμηση καταστημάτων. «Οι διέξοδοι
του επαγγέλματος είναι πολλές: από τον ρόλο του γενικού μελετητή ή συντονιστή
μέχρι ένα πλήρως εξειδικευμένο επάγγελμα. Σε κάθε περίπτωση, τα προβλήματα και
οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο αρχιτέκτονας δεν είναι ατομικά, είναι
συλλογικά, άρα μέσα από συλλόγους όπως το ΤΕΕ γίνεται η πάλη για καλύτερες
συνθήκες».

Ακόμη υποστηρίζει πως «τα μεταπτυχιακά χρειάζονται όλο και περισσότερο γιατί
οι συνθήκες και οι απαιτήσεις σκληραίνουν, αλλά και γιατί ο εμπλουτισμός των
γνώσεων είναι απαραίτητος». Επίσης ότι «υπάρχει διεθνώς μία τάση αυξημένης
κινητικότητας αρχιτεκτόνων μεταξύ κρατών». Και προβλέποντας πως «τα στεγανά θα
λιγοστέψουν», σημειώνει ότι «εδώ οι ευκαιρίες θα είναι μεγάλες και ο κάθε
αρχιτέκτονας ή οι μελλοντικοί αρχιτέκτονες θα πρέπει να αναλογιστούν ότι
οφείλουν να έχουν τα κατάλληλα όπλα για να παλέψουν στον διεθνή στίβο».

Μία συμβουλή…

Μέσα από την πλούσια εμπειρία του ο Β. Ζγούτας δίνει, τέλος, μία συμβουλή
στους υποψηφίους: «Πριν σκεφθείς να γίνεις αρχιτέκτονας, θα πρέπει να αγαπάς
πολύ το επάγγελμα. Να το αγαπάς ξέροντας ότι υπάρχουν και τα πλην, ξέροντας
ότι δεν θα σε βλέπει το σπίτι σου, ότι τα παιδιά σου θα ρωτάνε πού ήσουνα, ότι
είναι ένα επάγγελμα όπου δεν μπορείς εύκολα να οργανώσεις τον προσωπικό σου
χρόνο, άρα, πρέπει να είσαι πλήρως αφοσιωμένος, γιατί ακόμη και στον
επαγγελματικά ελεύθερο χρόνο πρέπει να σου μένει το κέφι να μελετάς τις
εξελίξεις και γενικά να ψάχνεις».

ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Χαράσσουν και… χάρτες μάχης!

Ο τοπογράφος μηχανικός δίνει το «παρών» σε ό,τι έχει σχέση με το Διάστημα,
τους δορυφόρους, τις δορυφορικές εικόνες, τους εντοπισμούς θέσεων, καθώς και
τους χάρτες, ενώ ένας κρίσιμος τομέας του επαγγέλματος στην επόμενη δεκαετία
θα είναι τα λεγόμενα γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών, η σύνδεση δηλαδή χαρτών
με πληροφορίες. Κάπως έτσι περιγράφει το αντικείμενο του επαγγέλματος ο Νίκος
Γαλιδάκης, πρώην πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Τοπογράφων Μηχανικών. Ενός
επαγγέλματος που αυτήν τη στιγμή έχει το χαμηλότερο ποσοστό ανεργίας μεταξύ
των άλλων κλάδων μηχανικών και, όπως προβλέπει, την επόμενη 20ετία θα έχει
συνεχή ανάπτυξη.

Δεν είναι μόνο το πρόγραμμα του Κτηματολογίου, που θα συντηρείται για τα
επόμενα 15 χρόνια και στηρίζεται κυρίως στους τοπογράφους μηχανικούς. Όπως
διευκρινίζει, «η Ελλάδα βρίσκεται αρκετά πίσω σε θέματα χαρτών, έχει τους
λιγότερους στην Ευρώπη» ή για την ακρίβεια «δεν έχει οργανωμένους χάρτες».
Λείπουν χάρτες τουριστικοί για τους πολίτες, χάρτες για τις διάφορες
υπηρεσίες, για θέματα χωροταξίας – πολεοδομίας, χάρτες υδάτων για την ΕΥΔΑΠ.
Και «γι’ αυτό οι τοπογράφοι μηχανικοί είναι αρκετά χρήσιμοι». Ακόμη και το
υπουργείο Εθνικής Άμυνας και οι υπηρεσίες απορρήτων στελεχώνονται πλέον από
τοπογράφους που… χαράσσουν τους χάρτες μάχης.

Αναφερόμενος στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ενός τοπογράφου μηχανικού, ο κ.
Γαλιδάκης δίνει προτεραιότητα στο ότι πρέπει «να είναι αρκετά προσεκτικοί σε
θέματα λεπτομέρειας και ιδιαίτερα ικανοί στη σύνθεση». Όπως μάλιστα προσθέτει
ειδικά για τους χάρτες, στα σχέδια των οποίων στηρίζονται όλες οι
δραστηριότητες των υπόλοιπων μηχανικών, η λεπτομέρεια έχει μεγάλη σημασία.
«Ένα λάθος σε κάποια θέση, σε υψόμετρο, μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη αποτυχία
κάποιο κατασκευαστικό έργο».

Όσον αφορά τις καθημερινές συνθήκες εργασίας, παλαιότερα το επάγγελμα
απαιτούσε 80% εξωτερική δουλειά και 20% δουλειά γραφείου. Ωστόσο, στις ημέρες
μας – όπως αναφέρει ο κ. Γαλιδάκης – η αντιστοιχία είναι 50%-50% και μάλιστα
«η εξωτερική δουλειά μειώνεται συνεχώς, κυρίως γιατί οι τεχνολογίες επιτρέπουν
να φτιάχνονται χάρτες μέσω αεροφωτογραφιών ή δορυφόρων».

ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Μελέτες και έργα περιβάλλοντος, ποιότητα στην παραγωγή, εξοικονόμηση ενέργειας

Συγκεντρώνει τα τελευταία χρόνια μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τους νέους, ωστόσο
συνοδεύεται από συρρίκνωση των βιομηχανικών κλάδων που παραδοσιακά ήταν ο
μεγαλύτερος χώρος δραστηριοποίησης του χημικού μηχανικού, επιφέροντας
αναντιστοιχία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Αυτό σημειώνει ο Γιώργος
Μπούμπουκας, διδάκτωρ χημικός μηχανικός και πρώην πρόεδρος του Συλλόγου
Χημικών Μηχανικών, αλλά δείχνει να αισιοδοξεί. «Στην πραγματικότητα υπάρχουν
πολλές δυνατότητες και διέξοδοι με την ανάπτυξη νέων περιοχών και τομέων
δραστηριοποίησης του χημικού μηχανικού», υποστηρίζει. Μελέτες και έργα
περιβάλλοντος, ποιότητα στην παραγωγή, εξοικονόμηση ενέργειας, θέματα
ασφάλειας και υγιεινής, φυσικό αέριο είναι σήμερα – κατά τον κ. Μπούμπουκα –
«ορισμένοι από τους γοργά αναπτυσσόμενους τομείς που αποτελούν πεδία εφαρμογής
των γνώσεων του χημικού μηχανικού».

Και στον κλάδο του χημικού μηχανικού, οι δυνατότητες απασχόλησης ποικίλλουν.
«Μπορεί να είναι μελετητής, να συντονίζει, να επιβλέπει και να κατασκευάζει
δημόσια ή ιδιωτικά έργα, να ελέγχει και να επιθεωρεί παραγωγικές μονάδες, να
είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία και τη συντήρηση διαφόρων εγκαταστάσεων και
βιομηχανικών μονάδων, μπορεί ακόμα να είναι ερευνητής, να απασχολείται στην
εκπαίδευση ή να είναι διοικητικό στέλεχος», αναφέρει ο κ. Μπούμπουκας. Το δε
ωράριο εργασίας «ανάλογα με τον τομέα και το είδος της απασχόλησης, π.χ. σε
επιβλέψεις έργων, μπορεί να επιμηκύνεται, συνήθως με πρόσθετη αμοιβή, ή ακόμα
να είναι κυλιόμενο εάν πρόκειται για παράδειγμα για βάρδια σε εργοστάσιο».
Σημαντικές διαφοροποιήσεις – «και προς το καλύτερο και προς το χειρότερο»,
αναφέρει ο κ. Μπούμπουκας – παρατηρούνται και όσον αφορά τις αμοιβές των
χημικών μηχανικών και συναρτώνται από τον τομέα απασχόλησης, το αντικείμενο
και φυσικά τον εργοδότη.