Χτύπημα στον καρκίνο του μαστού

Σε πέντε χρόνια πιθανόν να μπορεί να μιλήσει για ένα διαφορετικό φάρμακο
για τον καρκίνο του μαστού και μεταστάσεις της νόσου. Ένα φάρμακο που βρίσκει
την αρχή του στο πυρηνέλαιο, τα μαύρα σταφύλια, ακόμα και τη ρίγανη!

«Σε πέντε χρόνια η έρευνα πιθανόν να καταλήξει σε φάρμακα που καταπολεμούν τον καρκίνο του μαστού και βασίζονται σε ουσίες προερχόμενες από πράσινα φυτά και καρπούς», αισιοδοξεί ο καθηγητής Θεοχάρης Θεοχαρίδης, που τιμήθηκε την περασμένη εβδομάδα με το Χρυσό Μετάλλιο «Γεώργιος Παπανικολάου»

Αισιόδοξος για την πορεία της έρευνάς του είναι ο καθηγητής Φαρμακολογίας,
Παθολογίας και Βιοχημείας του Πανεπιστημίου Tufts της Βοστώνης κ. Θεοχάρης
Θεοχαρίδης, ο οποίος τιμήθηκε την περασμένη Κυριακή με το χρυσό βραβείο
«Γεωργίου Παπανικολάου», στη Βοστώνη. Όπως ανέφερε στα «ΝΕΑ», «σε 5 χρόνια η
έρευνά μας θα έχει προχωρήσει τόσο ώστε να έχουμε κάποια φάρμακα».

Μελέτη των κυττάρων. Μια κατηγορία κυττάρων που υπάρχουν παντού στον
οργανισμό, αλλά σχετίζονται κυρίως με τον καρκίνο του μαστού καθώς και με
άλλες μορφές όπως τα μελανώματα, αποτελεί το αντικείμενο μελέτης του καθηγητή
Θεοχαρίδη. Ο ίδιος και οι συνεργάτες του ανακάλυψαν πρόσφατα πως «γύρω από
κάποιους στέρεους καρκινικούς όγκους – κυρίως στον μαστό ή στα μελανώματα –
διαπιστώνεται συγκέντρωση των κυττάρων τα οποία βοηθούν τον καρκίνο ενώ θα
μπορούσαν να τον νεκρώσουν».

«Έκρηξη». Όπως εξηγεί ο καθηγητής κ. Θεοχαρίδης, «αυτά είναι τα
μαστοκύτταρα ή μεταχρωματικά κύτταρα που συγκεντρώνουν σχεδόν όλες τις
βιολογικά δραστικές ουσίες που μας είναι σήμερα γνωστές και οι οποίες
συμβάλλουν στην ανάπτυξη διαφόρων – ιδίως φλεγμονωδών – παθήσεων. Δυστυχώς, ώς
τώρα τα ξέραμε μόνο για τη συμμετοχή τους στην αλλεργία, όπου όλες αυτές οι
ουσίες ελευθερώνονται με μια συγκεκριμένη διαδικασία». Η διαδικασία αυτή
ονομάζεται αποκοκκίωση και ο κ. Θεοχαρίδης την περιγράφει σαν «έκρηξη» του
κυττάρου.

Αποκοκκίωση. Τα κύτταρα αυτά θα μπορούσαν να «σκοτώσουν» τον καρκίνο.
Κι αυτό γιατί τα κύτταρα μπορούν να ελευθερώσουν την τρυπτάση, ένζυμο που
μπορεί να καταστρέψει τους όγκους καθώς και έναν συγκεκριμένο παράγοντα
νέκρωσης των καρκινικών κυττάρων (TNF). «Η έρευνα λοιπόν επικεντρώνεται αυτή
τη στιγμή στo να προκαλέσουμε τοπικά, στην περιοχή όπου έχει αναπτυχθεί ο
όγκος, την επιλεκτική αποκοκκίωση των κυττάρων, ώστε να χτυπηθεί ο καρκίνος,
χωρίς αλλεργικά συμπτώματα ή άλλες παρενέργειες», αναφέρει ο καθηγητής
Θεοχαρίδης.

Μεταστάσεις. Περίπου 30% των ασθενών με καρκίνο του μαστού εμφανίζουν
μεταστάσεις και στον εγκέφαλο, με μοιραία συχνά κατάληξη. Ο κ. Θεοχαρίδης και
η ομάδα του ερευνούν και αυτές τις περιπτώσεις. «Εδώ συμβαίνει το αντίστροφο:
τα μαστοκύτταρα μπορούν να ελευθερώσουν ουσίες – και γι’ αυτό ευθύνεται και το
άγχος – που ευνοούν τις μεταστάσεις στον εγκέφαλο. Έτσι, στόχος μας είναι να
εμποδίσουμε την απελευθέρωση των ουσιών που επιτρέπουν την είσοδο των
καρκινικών κυττάρων στον εγκέφαλο».

Ο κ. Θεοχαρίδης αισιοδοξεί πως σε περίπου πέντε χρόνια η έρευνα πιθανόν να
καταλήξει σε φάρμακα. Ήδη μελετάται η δράση ουσιών που προέρχονται από πράσινα
φυτά και καρπούς – ονομάζονται φλαβονοειδή. Υπάρχουν 30.000 διαφορετικά
φλαβονοειδή. Δεν τα παράγει ο οργανισμός μας, τα προσλαμβάνουμε μόνο από τις
τροφές, όπως τα μήλα, τα εσπεριδοειδή, τα μαύρα σταφύλια, το πυρηνέλαιο και τη
ρίγανη.

«Στη διάρκεια της έρευνάς μας, βρήκαμε πως τουλάχιστον 6 από αυτά μπορούν να
αναστείλουν την απελευθέρωση από τα μαστοκύτταρα ουσιών που σχετίζονται με τις
παραπάνω διαδικασίες. Πολλές από αυτές τις ουσίες ανήκουν στις κυτταροκίνες
και τα συγκεκριμένα φλαβονοειδή μπορούν να αναστείλουν την δράση τους έως και
100%», εξηγεί ο κ. Θεοχαρίδης.

Χρυσό μετάλλιο. Ο καθηγητής τιμήθηκε με το χρυσό μετάλλιο «Γεωργίου
Παπανικολάου» για την ανθρωπιστική και επιστημονική προσφορά του. Η εκδήλωση
πραγματοποιήθηκε την περασμένη Κυριακή στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης,
με πρωτοβουλία του Ευβοϊκού Συλλόγου Νέας Αγγλίας και άλλων ομογενειακών
φορέων. Το βραβείο έχει θεσμοθετηθεί από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση της
Εύβοιας, γενέτειρας του Γ. Παπανικολάου.

Ο ίδιος δέχθηκε με έκπληξη την τιμή που του έγινε. Όπως λέει, «οι Έλληνες
επιστήμονες που διαπρέπουν στο εξωτερικό είναι πολλοί. Παραμένουν όμως
ανεκμετάλλευτες οι δυνατότητές τους. Και το όνομα Γ. Παπανικολάου ακούγεται
όλο και πιο σπάνια».

20 τιμητικές διακρίσεις

Ο Θεοχάρης Θεοχαρίδης, 52 χρόνων, από τη Θεσσαλονίκη, ζει τα τελευταία 32
χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες (από αυτά, τα 18 στη Βοστώνη). Φοίτησε με
υποτροφία στο Πανεπιστήμιο Yale στις ΗΠΑ, με πτυχία στην Βιολογία και Ιατρική,
την Ανοσοφαρμακολογία, την Νευροφαρμακολογία και με ειδίκευση στην εσωτερική
Παθολογία. Είναι διδάκτωρ Φαρμακολογίας στο ίδιο Πανεπιστήμιο.

Κατείχε αρκετές ακαδημαϊκές θέσεις, ίδρυσε τον Τομέα Φαρμακολογίας στο
Πανεπιστήμιο Tufts, ενώ συμμετείχε στην Επιτροπή Αναβάθμισης του Συστήματος
Υγείας, στο Ανώτατο Ειδικό Επιστημονικό Συμβούλιο Υγείας στη χώρα μας, καθώς
και σε διάφορες θέσεις στο Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας
(ΙΦΕΤ). Ο ίδιος έχει λάβει περισσότερες από 20 τιμητικές διακρίσεις για την
επιστημονική του προσφορά.