«Θα γεράσω χωρίς τον άνθρωπό μου»

«Έχω μία καλή ζωή. Θα γεράσω, όμως, χωρίς τον άνθρωπό μου. Θέλω να κοιτάξω
τους δολοφόνους του στα μάτια και να τους ρωτήσω: Πώς μπορέσατε να το κάνετε
αυτό σε μία οικογένεια;», Πατρίσια Νορντίν, σύζυγος του Μπιλ Νορντίν, του
Αμερικανού στρατιωτικού ακολούθου που δολοφονήθηκε το 1988 στην Αθήνα από τη
17 Νοέμβρη.

Μπιλ Νορντίν. Ο Αμερικανός πλοίαρχος, δολοφονήθηκε από τη 17Ν στην Αθήνα στις 28 Ιουνίου 1988

Τα τελευταία δεκατέσσερα χρόνια η βρετανικής καταγωγής Πατρίσια Νορντίν ζούσε
χωρίς να γνωρίζει τους δολοφόνους του συζύγου της. Τους ανθρώπους που έκοψαν
το νήμα της ζωής του ένα πρωινό της 28ης Ιουνίου του 1988, καθώς ξεκινούσε από
το σπίτι του, στο Κεφαλάρι, για τη δουλειά του στην πρεσβεία των ΗΠΑ, στη
Λεωφόρο Βασιλίσσης Σοφίας. Τα μέλη της 17 Νοέμβρη, της οργάνωσης που ανέλαβε
την ευθύνη για τη δολοφονία του πλοιάρχου Νορντίν, είχαν πάρει πλέον στο μυαλό
της τη μορφή φαντασμάτων. Είχε εγκαταλείψει τις ελπίδες ότι θα εντοπίζονταν,
θα συλλαμβάνονταν και θα τιμωρούνταν ποτέ.

Και ξαφνικά, πριν από περίπου έναν μήνα, ο Αμερικανός πρέσβης στην Ελλάδα
Τόμας Μίλερ, παλαιός φίλος της οικογενείας, της τηλεφώνησε στο σπίτι της, στο
Ρόουντ Άιλαντ των ΗΠΑ, με τη μεγάλη είδηση: το πρώτο μέλος της 17Ν είχε
συλληφθεί. Τα «φαντάσματα» είχαν αρχίσει να παίρνουν σάρκα και οστά. Να
αποκτούν πρόσωπο και όνομα. Σάββας Ξηρός, Χριστόδουλος Ξηρός… και ούτω καθ’
εξής. Ο Χριστόδουλος ομολόγησε ότι συμμετείχε, μαζί με άλλους (τον αδελφό του
Σάββα, τον «Λουκά»-Κουφοντίνα, τον «Αλέκο»-Τσελέντη, τον «Σταμάτη»-Τζωρτζάτο),
στη δολοφονία του πλοιάρχου Νορντίν. «Τα συναισθήματα της απόγνωσης και της
οργής ήρθαν ξανά στην επιφάνεια», λέει η Νορντίν, ζωγράφος και καθηγήτρια
κλασικού πιάνου, σε συνέντευξη που παραχώρησε στη βρετανική εφημερίδα «The
Daily Telegraph». «Πώς μπορεί να κρύβεται τόση κακία στις καρδιές αυτών των
ανθρώπων, κακία εναντίον συνανθρώπων τους που δεν γνώριζαν καν; Ο σύζυγός μου
ήταν τόσο ευγενής άνθρωπος».

«Αγαπώ την εκκλησία»

Πατρίσια και Άναμπελ Νορντίν: «Ο πόνος δεν υποχωρεί ποτέ», λένε στην «Daily Telegraph». «Το μόνο καλό που θα βγει από όλα αυτά, είναι ότι η Ελλάδα θα απαλλαγεί επιτέλους από αυτό το φοβερό μαύρο σύννεφο που τη σκίαζε τόσα χρόνια»

Αυτό που σόκαρε ίσως περισσότερο από κάθε τι άλλο την Πατρίσια Νορντίν, ήταν
το γεγονός ότι ο πατέρας των τριών αδελφών Ξηρού που έχουν συλληφθεί είναι
ιερέας: «Την ημέρα που ανακοινώθηκε ότι ο πατέρας τους είναι ιερέας ένιωσα τον
κόσμο μου να κλονίζεται. Αγαπώ πολύ την εκκλησία, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο
στην ανάρρωσή μου από τον θάνατο του συζύγου μου. Ο Μπιλ ήταν, κι αυτός, βαθιά
θρησκευόμενος. Ανέθρεψα την κόρη μου στους κόλπους της εκκλησίας, ώστε να
μάθει να σέβεται την ανθρώπινη ζωή. Δεν μπορώ να το καταλάβω».

Η θυγατέρα του Μπιλ και της Πατρίσια Νορντίν, Άναμπελ, είναι σήμερα 26 ετών.
Ήταν μόλις 12 όταν έχασε τον πατέρα της. Από καθαρή τύχη, μάλιστα, δεν ήταν
μαζί του, μέσα στο αυτοκίνητο του, όταν σκοτώθηκε από την έκρηξη ενός άλλου
αυτοκινήτου που είχε παγιδευτεί με εκρηκτικά από την 17Ν. Το σχολείο της
Άναμπελ ήταν κλειστό λόγω των καλοκαιρινών διακοπών, το αυτοκίνητο της μητέρας
της ήταν χαλασμένο και ο Νορντίν επρόκειτο να την πάρει μαζί του στην
πρεσβεία, για να κολυμπήσει στην πισίνα – μόλις την τελευταία στιγμή άλλαξε
γνώμη.

«Νιώθω ακόμη κάποια δυσπιστία», λέει σήμερα η Άναμπελ στην «Daily Telegraph».
«Οι άνθρωποι αυτοί γεννήθηκαν μέσα στον Χριστιανισμό.

Είναι τόσο λυπηρό, ζούσαν τόσο φυσιολογικά και παράλληλα ήταν εθισμένοι στις
δολοφονίες, επεδείκνυαν τόσο λίγο σεβασμό για την ανθρώπινη ζωή. Ήταν τόσο
ψεύτικες οι ζωές τους. Αυτό από μόνο του θα έπρεπε να τους κάνει να νιώθουν
σαν να ζούσαν φυλακισμένοι».

Ζούσαμε με τον φόβο της 17Ν

Η Άναμπελ δεν θυμάται πολλά πράγματα από εκείνη την ημέρα που έχασε τον πατέρα
της. Η Πατρίσια, ωστόσο, θυμάται τα πάντα. Θυμάται να αποχαιρετά τον σύζυγό
της, τον θυμάται να φοράει το αλεξίσφαιρο γιλέκο του και να μπαίνει στο
θωρακισμένο διπλωματικό αυτοκίνητο της πρεσβείας. Ο φόβος της 17 Νοέμβρη
υπήρχε στη ζωή τους από την πρώτη στιγμή που ήλθαν στην Ελλάδα, το 1985. Παρ’
όλο που, όπως λέει η Νορντίν, «λατρέψαμε την Ελλάδα, οι άνθρωποι ήταν πολύ
καλοί μαζί μας, προσαρμοστήκαμε πολύ εύκολα, είχαμε ένα υπέροχο σπίτι». Ο
φόβος όμως υπήρχε, γι’ αυτό και ο Νορντίν ακολουθούσε καθημερινά, σύμφωνα με
τις οδηγίες που είχε λάβει, διαφορετικό δρομολόγιο για να πάει στην εργασία
του, στην πρεσβεία. Το πρωινό της 28ης Ιουνίου είχε μόλις βγει στον δρόμο όταν
«άκουσα έναν ισχυρό κρότο, νόμιζα πως ήταν σεισμός. Το σπίτι σείστηκε και όλα
τα τζάμια έσπασαν». Η Πατρίσια Νορντίν έτρεξε έξω και αντίκρυσε το αυτοκίνητο
του συζύγου της κατεστραμμένο από την έκρηξη. «Λιποθύμησα». Δύο ημέρες
αργότερα, εγκατέλειπε εσπευσμένα, με ένα στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος,
μαζί με την κόρη της την Ελλάδα. Κάποιοι είχαν γράψει στον τοίχο του κήπου
τους απειλές για τη ζωή τους.

Τόσο η Άναμπελ όσο και η Πατρίσια Νορντίν ομολογούν σήμερα πως νιώθουν μεγάλη
ανακούφιση. Η δολοφονία του ταξίαρχου Σόντερς, πριν από δύο χρόνια, ήταν για
αυτές ένα ισχυρότατο πλήγμα, το οποίο δύσκολα άντεξαν. «Νομίζω ότι αυτή ήταν η
πρώτη φορά που ένιωσα οργή», λέει η Πατρίσια. «Η θέα των αθώων, όμορφων
παιδιών τών Σόντερς μάς είχε ταράξει πολύ. Ο πόνος δεν υποχωρεί ποτέ. Όταν
χάνεις κάποιον με τόσο βίαιο τρόπο, όταν σου τον παίρνουν απλώς μακριά, δεν το
ξεπερνάς ποτέ. Το μόνο καλό που θα βγει από όλα αυτά, είναι ότι η Ελλάδα θα
απαλλαγεί επιτέλους από αυτό το φοβερό μαύρο σύννεφο που τη σκίαζε για τόσο καιρό».