Το ελληνικό φάρμακο έχασε τους μισούς πελάτες του

Με ετήσιο ρυθμό 8,4% αναμένεται να μεγαλώσει η φαρμακευτική αγορά στην Ελλάδα
την επόμενη πενταετία. Όμως, παρά τη θετική αυτή εξέλιξη, όπως επισημαίνεται
και σε έρευνα του ΙΟΒΕ για την ελληνική αγορά φαρμάκου, ο κλάδος των εγχωρίως
παραγόμενων φαρμάκων βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία, την τελευταία δεκαετία, και
ήδη ένα στα δύο φάρμακα που χρησιμοποιούν οι Έλληνες είναι εισαγωγής.

Το μερίδιο των εγχωρίως παραγομένων και συσκευασμένων φαρμάκων μειώνεται
συνεχώς και οι προβλέψεις θέλουν το 2002 να διαμορφώνεται στο 40% της αγοράς,
από 80,6% που ήταν το 1987. Αντίθετα, τα εισαγόμενα φάρμακα παρουσίασαν
σημαντικούς ρυθμούς αύξησης και από το 18,3% το 1987 έφτασαν στο 57% το 2000.

«Στην Ελλάδα, η πορεία του κλάδου του φαρμάκου επηρεάζεται από πολλούς
παράγοντες. Για παράδειγμα, από την ανυπαρξία της έρευνας και ανάπτυξης – που
αυτόματα καθιστά τη χώρα μας μη ανταγωνιστική στη διεθνή φαρμακευτική αγορά –
και από τη σημαντική συρρίκνωση της παραγωγικής δραστηριότητας», λέει ο
πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Lavipharm, Θανάσης Λαβίδας.

Καθυστέρηση 6-12 μηνών

Οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες έχουν συρρικνωθεί τις τελευταίες δεκαετίες και
καλύπτουν σήμερα μερίδιο αγοράς της τάξεως του 10%. Αντίθετα, στις υπόλοιπες
χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαθέτουν φαρμακοβιομηχανίες (Ισπανία,
Ιταλία, Γερμανία, Αγγλία), οι φαρμακοβιομηχανίες έχουν μερίδιο αγοράς πάνω από
20%. Ένας ακόμα αρνητικός παράγοντας που επισημαίνουν οι εκπρόσωποι των
Ελλήνων φαρμακοβιομηχάνων, είναι το γεγονός ότι τα ελληνικά φάρμακα μπαίνουν
στην αγορά με μια καθυστέρηση 6 έως 12 μηνών σε σχέση με τα εισαγόμενα,
γεγονός που τα καθιστά μη ανταγωνιστικά.

Σε όλα αυτά έρχεται να προστεθεί και η περιορισμένη επενδυτική δραστηριότητα
των επιχειρηματιών, η οποία είναι αποτέλεσμα της συρρίκνωσης των κερδών τους
τα τελευταία χρόνια, εξαιτίας και του έντονου ανταγωνισμού που αντιμετωπίζουν.

Οι ίδιοι επισημαίνουν ότι η επενδυτική τους δραστηριότητα επηρεάζεται
σημαντικά και από τη φορολογία που επιβάλλεται στα κέρδη των επιχειρήσεων και
από την απουσία της μακροπρόθεσμης πολιτικής από τις κυβερνήσεις, που θα
δημιουργούσε τις κατάλληλες προϋποθέσεις για ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής.

Η τιμολογιακή πολιτική

Όλα αυτά δεν είναι άσχετα με την στροφή της αγοράς προς τα εισαγόμενα
φαρμακευτικά προϊόντα. «Αν υπήρχαν οι κατάλληλες προϋποθέσεις, όπως, για
παράδειγμα, μια ευνοϊκότερη αντιμετώπιση των ελληνικών φαρμάκων, τα πράγματα
θα ήταν διαφορετικά», λέει εκπρόσωπος φαρμακευτικής εταιρείας. Ένα από τα
κύρια αιτήματα των Ελλήνων φαρμακοβιομηχάνων είναι η αλλαγή της τιμολογιακής
πολιτικής σε ό,τι αφορά τα ελληνικά φάρμακα, που ζητούν να αντιμετωπίζονται
όπως και τα εισαγόμενα.

Όπως, μάλιστα, αναφέρουν μελετητές του ΙΟΒΕ, μια διαφορετική αντιμετώπιση θα
ωθούσε την πλειοψηφία των ελληνικών βιομηχανιών να ενσωματώσουν νέες
τεχνολογίες στις παραγωγικές τους διαδικασίες, με στόχο τη δημιουργία
ανταγωνιστικών προϊόντων στην εγχώρια και ξένη αγορά.

Εξαρτημένες

Η δεκαετία 1990-2000 χαρακτηρίστηκε από έντονες διαδικασίες συγχωνεύσεων και
εξαγορών μεταξύ των μεγάλων φαρμακευτικών βιομηχανιών, αλλά και στροφή άλλων
σε ενίσχυση παράπλευρων δραστηριοτήτων, με στόχο την επιβίωσή τους στην αγορά.

Οι παράγοντες που οδήγησαν στην ενοποίηση του κλάδου ήταν οι αυξημένοι
προϋπολογισμοί για έρευνα και ανάπτυξη, η ανάγκη ύπαρξης ανθρώπινου δυναμικού
στον τομέα των πωλήσεων και του μάρκετινγκ, σε παγκόσμιο επίπεδο, και η
δυνατότητα επίτευξης οικονομιών κλίμακας και αύξησης των βραχυπρόθεσμων κερδών
των επιχειρήσεων.

Σήμερα, το 30% των ελληνικών εταιρειών παρουσιάζει άμεση εξάρτηση από τις
μεγάλες επιχειρήσεις του εξωτερικού, είτε παράγοντας για λογαριασμό τους
φάρμακα είτε διακινώντας τα προϊόντα τους στην εγχώρια αγορά.